Όλυμπος: UNESCO και οι 12 θεοί! Χρυσή ευκαιρία ή παγίδα;

Ο Όλυμπος, το μυθικό βουνό των θεών, βρίσκεται ένα βήμα πριν από την παγκόσμια αναγνώριση. Η υποψηφιότητά του για ένταξη στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ εξετάζεται πυρετωδώς στη σύνοδο της Επιτροπής στο Μπουσάν της Νότιας Κορέας, μέχρι τις 29 Ιουλίου.
Το ψηλότερο βουνό της Ελλάδας, με κορυφή στα 2.918 μέτρα, συνδυάζει μια μοναδική φυσική ομορφιά με αμύθητη βιοποικιλότητα και μια μυθολογική κληρονομιά που σφράγισε τον δυτικό πολιτισμό. «Ο Όλυμπος είναι η ζωή μας», δηλώνει ο δήμαρχος Δίου-Ολύμπου, Ευάγγελος Γερολιόλιος, τονίζοντας τον μύθο και την τεράστια πολιτιστική του αξία.
Το διεθνές ενδιαφέρον αναζωπυρώνεται και από τη νέα κινηματογραφική «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, όπου ο Όλυμπος προβάλλεται ως η κατοικία του Δία. Αρχαιολογικά ευρήματα σε χαμηλότερες κορυφές επιβεβαιώνουν την ύπαρξη υπαίθριων ιερών, πιθανώς του ιερού του Δία που περιέγραφε ο Πλούταρχος.
Η θρησκευτική σημασία του βουνού παραμένει ισχυρή. Στα 2.803 μέτρα, στέκει το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία, ένα από τα ψηλότερα ορθόδοξα στον κόσμο. Στο φαράγγι του Ενιπέα, η Ιερά Μονή Αγίου Διονυσίου (ιδρύθηκε το 1542) και το Σπήλαιο του Αγίου Διονυσίου μαρτυρούν την αδιάλειπτη πνευματική του παρουσία.
Όμως, η ένταξη στην ΟΥΝΕΣΚΟ δεν είναι δεδομένη. Η ελληνική υποψηφιότητα, που ξεκίνησε το 2014, περνά από πολυετή αξιολόγηση. Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει πρόσθετα στοιχεία, κρατώντας την αγωνία ψηλά για το μέλλον του Ολύμπου.
Η αναμενόμενη διεθνής προβολή θα φέρει χιλιάδες νέους επισκέπτες, αυξάνοντας το οικονομικό αποτύπωμα στην περιοχή. Οικονομία και ανάπτυξη, αλλά με ποιο τίμημα;
Ο Μπάμπης Μαρινίδης, πρόεδρος του Ορειβατικού Συλλόγου Λιτοχώρου, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Ο αυξανόμενος τουρισμός ασκεί αφόρητη πίεση στο ευαίσθητο οικοσύστημα, με παραβιάσεις όπως η ελεύθερη κατασκήνωση να πολλαπλασιάζονται. Η τοπική αυτοδιοίκηση Πολιτική σκέφτεται ακόμα και εισιτήριο εισόδου ή όριο επισκεπτών.
Ο Όλυμπος παραμένει ένα απαιτητικό βουνό. Με απότομες πλαγιές και ξαφνικές αλλαγές καιρού, απαιτεί σεβασμό. Μόνο φέτος, στις 11 Ιουλίου, ένας 64χρονος πεζοπόρος έχασε τη ζωή του, ενώ τον Μάιο ένας 25χρονος Ισπανός ορειβάτης βρέθηκε νεκρός μέσα στα χιόνια.
Η ένταξη στην ΟΥΝΕΣΚΟ αποτελεί δίκοπο μαχαίρι: φέρνει λάμψη, αλλά και τεράστιες ευθύνες. Η Ελλάδα οφείλει να βρει την ισορροπία μεταξύ της προβολής και της προστασίας αυτού του ανεκτίμητου θησαυρού. Διαφορετικά, οι «θεοί» του Ολύμπου θα δουν τον τόπο τους να υποφέρει από την ανθρώπινη αδιαφορία.

