Μέχρι πρότινος, η διαχείριση κληρονομικών ακινήτων συχνά οδηγούσε σε πολύπλοκες καταστάσεις. Σε περιπτώσεις διαφωνίας μεταξύ των συγκληρονόμων σχετικά με τη διατήρηση ή την πώληση ενός ακινήτου, η επίλυση απαιτούσε συνήθως δικαστικές προσφυγές, οι οποίες μπορούσαν να οδηγήσουν σε μακροχρόνιες αντιδικίες και τελικά στον πλειστηριασμό. Αυτό είχε ως συνέπεια την ενδεχόμενη απώλεια του ακινήτου από την οικογένεια, συχνά σε τιμή χαμηλότερη της εμπορικής του αξίας.
σχετικά άρθρα
Το νέο κληρονομικό νομοσχέδιο εισάγει σημαντικές αλλαγές, με στόχο την προώθηση της αξιοποίησης της περιουσίας έναντι της απαξίωσής της.
Κεντρική ρύθμιση του νομοσχεδίου αποτελεί η θέσπιση του δικαιώματος εξαγοράς. Σύμφωνα με αυτή, ένας συγκληρονόμος που εκδηλώνει ενδιαφέρον για την πλήρη αξιοποίηση του ακινήτου –είτε για ιδιοκατοίκηση, ανακαίνιση ή εκμετάλλευση– δύναται να αιτηθεί δικαστικά την επιδίκαση ολόκληρου του ακινήτου στον ίδιο.
Αντί της διαταγής πλειστηριασμού, το δικαστήριο παρέχει τη δυνατότητα στον ενδιαφερόμενο κληρονόμο να εξαγοράσει τα μερίδια των λοιπών συγκληρονόμων, καταβάλλοντας το αντίτιμο σε χρηματική μορφή, βάσει της τρέχουσας εμπορικής αξίας του ακινήτου. Αυτή η διάταξη αποσκοπεί στη διατήρηση του ακινήτου εντός της οικογένειας, στην άμεση καταβολή των μεριδίων των υπολοίπων κληρονόμων σε ρευστό, και στην αποφυγή πιθανών οικονομικών ζημιών που θα μπορούσαν να προκύψουν από δικαστικό πλειστηριασμό.
Μία επιπρόσθετη καινοτομία αφορά τη μεταβολή της φύσης της νόμιμης μοίρας. Για πρώτη φορά έπειτα από ογδόντα έτη, η νόμιμη μοίρα μετατρέπεται από δικαίωμα επί του πράγματος σε χρηματική αξίωση.
Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση που ο διαθέτης κληροδοτήσει ακίνητο ή επιχείρηση σε συγκεκριμένο κληρονόμο, για παράδειγμα λόγω της δραστηριότητάς του σε αυτήν ή της κατοίκησής του, οι υπόλοιποι κληρονόμοι δεν καθίστανται αναγκαστικά συνιδιοκτήτες εξ αδιαιρέτου. Αντίθετα, διατηρούν το δικαίωμα να διεκδικήσουν τη νόμιμη μοίρα τους σε χρηματική μορφή. Με αυτό τον τρόπο, επιδιώκεται η αποφυγή των ακούσιων συνιδιοκτησιών, οι οποίες αποτελούν συχνή αιτία οικογενειακών διαφορών.
Προς ενίσχυση της διαφάνειας και της ασφάλειας των διαδικασιών, το νομοσχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας δημοσίευσης διαθηκών. Αυτή η πλατφόρμα θα επιτρέπει στους πολίτες την άμεση ενημέρωση σχετικά με την ύπαρξη διαθήκης και την ταχεία έκδοση σχετικών πιστοποιητικών, συμβάλλοντας στην εξάλειψη περιπτώσεων απώλειας ή παραποίησης διαθηκών.
