Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναλαμβάνει πέντε στοχευμένες πρωτοβουλίες για τη διευθέτηση του ιδιωτικού χρέους, το οποίο ανέρχεται σε πάνω από 235 δισεκατομμύρια ευρώ από νοικοκυριά και επιχειρήσεις προς την εφορία, τον ΕΦΚΑ, τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Οι παρεμβάσεις αυτές αναμένεται να ενεργοποιηθούν σταδιακά έως τα τέλη Ιουνίου.
Μία από τις βασικές κινήσεις αφορά την προστασία της πρώτης κατοικίας. Οι δανειολήπτες θα έχουν τη δυνατότητα να αιτούνται ρύθμιση αποκλειστικά για την κύρια κατοικία τους μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, διαχωρίζοντας την από την υπόλοιπη περιουσία. Αυτή η προσέγγιση επιτρέπει τη διάσωση της κατοικίας με μεγαλύτερο «κούρεμα» και μειωμένες μηνιαίες δόσεις, προσαρμοσμένες στην αξία του ακινήτου και τα εισοδήματα του οφειλέτη. Η υπόλοιπη περιουσία θα ρευστοποιείται μέσω πλειστηριασμών για την αποπληρωμή των λοιπών χρεών.
Επιπλέον, προβλέπεται έκτακτη ρύθμιση 72 δόσεων, η οποία θα ενεργοποιηθεί εντός Ιουνίου. Σε αυτή μπορούν να ενταχθούν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ που έχουν βεβαιωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και παραμένουν αρρύθμιστες έως τις 21 Απριλίου 2026. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η τακτοποίηση ή ρύθμιση των χρεών που δημιουργήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2024.
Για οφειλές άνω των 5.000 ευρώ προς Εφορία και ΕΦΚΑ, παρέχεται η δυνατότητα ρύθμισης έως 240 δόσεις μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να συναινέσουν στην άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου για την πλήρη αξιολόγηση της οικονομικής τους κατάστασης. Το επιτόκιο ορίζεται στο 3%, ενώ προβλέπεται και δυνατότητα «κουρέματος» υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Σε τελική φάση βρίσκεται και η λειτουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων. Ο Φορέας θα εξαγοράζει την πρώτη κατοικία ευάλωτων οφειλετών που οδηγείται σε πλειστηριασμό και θα την εκμισθώνει για 12 χρόνια. Με αυτό τον τρόπο, ο οφειλέτης διατηρεί την κατοικία του και έχει τη δυνατότητα επαναγοράς μετά τη λήξη της μίσθωσης, εφόσον επιδεικνύει συνέπεια στις πληρωμές και έχει ανακάμψει οικονομικά. Το κράτος θα παρέχει στεγαστικό επίδομα από 70 έως 210 ευρώ μηνιαίως για την κάλυψη μέρους του ενοικίου. Η επαναγορά μπορεί να πραγματοποιηθεί και πριν τη συμπλήρωση της 12ετίας, εφόσον πληρούνται οι σχετικοί όροι.
Τέλος, προβλέπεται η άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού με την άμεση εξόφληση του 25% της συνολικής οφειλής, υπό τον όρο ότι το υπόλοιπο ποσό θα ενταχθεί σε ρύθμιση. Το μέτρο εφαρμόζεται μία φορά, ενώ σε περίπτωση νέου χρέους, η επαναληπτική άρση επιτρέπεται μόνο μετά από πλήρη εξόφληση.
