Η κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν και κυρίως το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ανατρέπουν πλήρως τις αρχικές εκτιμήσεις για τις οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης, δημιουργώντας ένα νέο, ιδιαίτερα επιβαρυμένο περιβάλλον για την παγκόσμια οικονομία. Η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι σηματοδοτεί ένα ισχυρό ενεργειακό σοκ με άμεσες πληθωριστικές συνέπειες.
σχετικά άρθρα
Η ανησυχία εντείνεται στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να εκφράζουν πλέον έντονο προβληματισμό για τη διάρκεια της κρίσης, καθώς ο πόλεμος εισέρχεται στον δεύτερο μήνα και οι προσδοκίες για ταχεία αποκλιμάκωση διαψεύδονται. Στις Βρυξέλλες και τη Φρανκφούρτη εκτιμάται ότι εάν η σύγκρουση παραταθεί πέραν του Απριλίου, το ενεργειακό σοκ ενδέχεται να μετατραπεί σε πλήρους κλίμακας ενεργειακή κρίση, με σημαντικές συνέπειες για την παγκόσμια και κυρίως την ευρωπαϊκή οικονομία, λόγω της υψηλής εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Το τέλος Απριλίου αναδεικνύεται σε κρίσιμο ορόσημο για τη νομισματική πολιτική, καθώς η ΕΚΤ καλείται να επαναπροσδιορίσει τη στάση της. Υπό τις παρούσες συνθήκες, θεωρείται ιδιαίτερα πιθανό ότι στη συνεδρίαση της 30ής Απριλίου θα προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες, εφόσον δεν υπάρξει αποκλιμάκωση της κρίσης. Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Christine Lagarde, έχει ήδη επισημάνει επανειλημμένα τον αυξανόμενο κίνδυνο για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη, στέλνοντας σαφές μήνυμα εγρήγορσης στις αγορές.
Στο βασικό σενάριο της ΕΚΤ, οι τιμές της ενέργειας παραμένουν αυξημένες, με το πετρέλαιο να διαμορφώνεται στα 90 δολάρια ανά βαρέλι και το φυσικό αέριο στα 50 ευρώ/MWh. Με βάση αυτά τα δεδομένα, προβλέπεται επιβράδυνση της ανάπτυξης στην Ευρωζώνη στο 0,9%, έναντι προηγούμενης εκτίμησης 1,2%, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να ανέλθει στο 2,6%, καταγράφοντας αισθητή επιδείνωση λόγω του αυξημένου ενεργειακού κόστους.
Στο δυσμενές σενάριο, όπου οι τιμές της ενέργειας ενισχύονται περαιτέρω, το πετρέλαιο εκτιμάται ότι θα φθάσει τα 119 δολάρια ανά βαρέλι και το φυσικό αέριο τα 87 ευρώ/MWh, εξαιτίας της διατάραξης έως και του 40% των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ. Σε αυτή την περίπτωση, ο πληθωρισμός ενδέχεται να εκτοξευθεί στο 3,5%, ενώ η ανάπτυξη θα υποχωρήσει σημαντικά στο 0,6%, ενισχύοντας τα σενάρια στασιμοπληθωρισμού.
Το πλέον ακραίο σενάριο αποτυπώνει τις σοβαρότερες ανησυχίες, με το πετρέλαιο να αγγίζει τα 145 δολάρια ανά βαρέλι και το φυσικό αέριο τα 106 ευρώ/MWh. Σε αυτή την εξέλιξη, η Ευρωζώνη θα βρεθεί αντιμέτωπη με εκρηκτική άνοδο του πληθωρισμού έως το 4,4% το 2026 και 4,8% το 2027, ενώ η ανάπτυξη θα περιοριστεί σε οριακά επίπεδα, υποχωρώντας στο 0,4% βραχυπρόθεσμα.
Συνολικά, η ενεργειακή διάσταση του πολέμου στο Ιράν αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας, διαμορφώνοντας ένα σκηνικό όπου ο συνδυασμός υψηλού πληθωρισμού, αυξημένων επιτοκίων και χαμηλής ανάπτυξης δημιουργεί ισχυρές πιέσεις για τις αγορές και τις κυβερνήσεις.
