Κούβα: Ευρωπαϊκό «οξυγόνο» σε καθεστώς καταστολής;
Ευρωπαϊκό «οξυγόνο» στην Αβάνα: Η έκθεση-καταπέλτης που αποκαλύπτει τα δισεκατομμύρια σε ένα καθεστώς καταστολής
Σκάνδαλο διαρκείας ξετυλίγεται στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς μια νέα έκθεση αποκαλύπτει πώς η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ισπανία διοχετεύουν εκατομμύρια ευρώ στο κομμουνιστικό καθεστώς της Κούβας, παρά τις χιλιάδες πολιτικές διώξεις και την ακραία φτώχεια που μαστίζει τον λαό. Το Ινστιτούτο Juan de Mariana, με τη μελέτη του «Το τίμημα της στήριξης του Καστρισμού», φέρνει στο φως μια πραγματικότητα που σοκάρει.
Πριν την επανάσταση του 1959, η Κούβα είχε κατά κεφαλήν εισόδημα εφάμιλλο της Ιταλίας, με υψηλά ποσοστά αλφαβητισμού και προσδόκιμο ζωής ανώτερο από τους γείτονές της στην Καραϊβική. Σήμερα; Το κομμουνιστικό καθεστώς έχει «ροκανίσει» πάνω από το μισό του δυνητικού της εισοδήματος. Ο μέσος μισθός κυμαίνεται μεταξύ μόλις δύο και δεκατριών δολαρίων τον μήνα στην ανεπίσημη αγορά.
Η κοινωνική και οικονομική κατάρρευση είναι πλέον εκκωφαντική. Το 89% των Κουβανών ζει σε συνθήκες ακραίας φτώχειας. Το 86% των νοικοκυριών αδυνατεί να καλύψει βασικές ανάγκες, ενώ επτά στους δέκα πολίτες παραλείπουν τουλάχιστον ένα γεύμα την ημέρα. Η άλλοτε κραταιά παραγωγή ζάχαρης έχει σχεδόν μηδενιστεί. Εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση του Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ διατηρεί πάνω από χίλιους πολιτικούς κρατούμενους, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Κούβας.
Η επιβίωση ενός αυταρχικού συστήματος, υπεύθυνου για χιλιάδες θανάτους και φυλακίσεις, δεν θα ήταν εφικτή χωρίς εξωτερική χρηματοδότηση. Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και την αποδυνάμωση της Βενεζουέλας, η Ρωσία ανέλαβε ρόλο στήριξης, διαγράφοντας χρέη και στέλνοντας πετρέλαιο. Όμως, και η Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης παίζει καθοριστικό ρόλο, χρηματοδοτώντας εκατοντάδες έργα στην Κούβα από το 1988.

Το πιο προκλητικό; Ενώ η πολιτική καταστολή εντείνεται, τα ευρωπαϊκά κονδύλια αυξάνονται. Για την περίοδο 2021-2027, η ενίσχυση υπερδιπλασιάστηκε, φτάνοντας τα 125 εκατομμύρια ευρώ. Επίσημα, αυτά τα χρήματα πηγαίνουν σε ανθρωπιστικούς σκοπούς μέσω διεθνών οργανισμών και ΜΚΟ. Ωστόσο, η έκθεση τονίζει την έντονη αδιαφάνεια γύρω από την τελική τους χρήση, αφήνοντας σοβαρές σκιές για το πού καταλήγουν στην πραγματικότητα.
Η Ισπανία, από την πλευρά της, έχει προσφέρει μια σημαντική οικονομική «ανάσα» στο καθεστώς της Αβάνας. Μέσω αναδιαρθρώσεων και μετατροπών χρεών, η Μαδρίτη έχει «χαρίσει» πάνω από το 90% του αρχικού χρέους της Κούβας. Αν η Κούβα χρηματοδοτούσε το χρέος της με όρους αγοράς (περίπου 8% επιτόκιο), το κόστος για τα δημόσια ταμεία της θα έφτανε τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Αυτή η έμμεση, αλλά κολοσσιαία, επιδότηση συμπληρώνεται από πωλήσεις αστυνομικού εξοπλισμού, ενεργειακά και ψηφιακά προγράμματα συνεργασίας, καθώς και αποκεντρωμένη βοήθεια από αυτόνομες ισπανικές κοινότητες όπως η Χώρα των Βάσκων, η Καταλονία και η Ανδαλουσία. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια συνεχή ροή υποστήριξης που επιτρέπει στο κουβανικό καθεστώς να εκσυγχρονίζει τις υποδομές του και να συνεχίζει την εσωτερική καταστολή, ενώ οι πολίτες υποφέρουν.
Το τελικό συμπέρασμα είναι αμείλικτο: οι ευρωπαϊκές ενισχύσεις, ακόμα κι αν δεν είναι ο μοναδικός πυλώνας του καθεστώτος, αποτελούν μια σταθερή «οξυγόνωση» που το κρατά στη ζωή. Τι σημαίνει αυτό για εμάς; Ότι οι φορολογούμενοι πολίτες της Ευρώπης, εν αγνοία τους, χρηματοδοτούν ένα καθεστώς που καταπατά βάναυσα τα ανθρώπινα δικαιώματα. Μήπως ήρθε η ώρα να επανεξετάσουμε τις Διεθνείς μας σχέσεις με αυταρχικά καθεστώτα και να απαιτήσουμε διαφάνεια και λογοδοσία για κάθε ευρώ που φεύγει από τις τσέπες μας;
