Η προστασία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από τις αυξανόμενες τιμές ενέργειας αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σήμερα. Σε μια πρόσφατη ανακοίνωση, ο Φεντερίκο Μπαρίγκα-Σαλαζάρ, επικεφαλής αξιολογήσεων του Fitch για τη δυτική Ευρώπη, προειδοποίησε ότι τα μέτρα που εφαρμόζονται ενδέχεται να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά, εάν αυτά επεκταθούν.
οι προκλήσεις της ενέργειας στην ευρώπη
Από την αρχή του πολέμου στην Ουκρανία, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν δαπανήσει πολύ λιγότερα κεφάλαια για μέτρα στήριξης σε σύγκριση με το 2022. Η έμφαση έχει δοθεί σε οριζόντια μέτρα, όπως οι μειώσεις φόρων στα καύσιμα, παρά το γεγονός ότι οι οικονομολόγοι προτείνουν την υλοποίηση στοχευμένων μέτρων. Τα στοχευμένα μέτρα, που απευθύνονται στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά, είναι κρίσιμα, καθώς τα δημοσιονομικά περιθώρια είναι περιορισμένα.
Αυτό που πρέπει να σημειωθεί είναι ότι οι επιπτώσεις της ενέργειας στον τομέα της οικονομίας είναι άμεσες και σημαντικές. Οι πολίτες και οι επιχειρηματίες βιώνουν καθημερινά την πίεση των υψηλών τιμών, κάτι που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για προσαρμοσμένα μέτρα στήριξης.
Στοχευμένα μέτρα: Η περίπτωση της Ελλάδας
Στο πλαίσιο των προειδοποιήσεων, ο Μπαρίγκα-Σαλαζάρ τόνισε ότι τα μέχρι τώρα μέτρα στήριξης παραμένουν «πολύ μικρά». Για παράδειγμα, αυτά κυμαίνονται από 0,3% του ΑΕΠ στην Ισπανία έως λιγότερο από 0,01% του ΑΕΠ σε χώρες όπως η Γαλλία και η Βρετανία. Μάλιστα, επεσήμανε ότι η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα που έχει εφαρμόσει συγκεκριμένα και στοχευμένα μέτρα. Αυτά περιλαμβάνουν υποστήριξη για ευάλωτα νοικοκυριά και ενίσχυση επιχειρήσεων που πλήττονται από την ενεργειακή κρίση.
Η αναγνώριση αυτή από τον Fitch δεν είναι τυχαία. Η Ελλάδα έχει υλοποιήσει πολιτικές που στοχεύουν στην ανακούφιση των πιο ευάλωτων μελών της κοινωνίας, προσφέροντας ουσιαστική στήριξη σε νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις. Αυτό το μοντέλο είναι σημαντικό, καθώς δείχνει το δρόμο για άλλες κυβερνήσεις στην Ευρώπη.
Οι κίνδυνοι της μη στοχευμένης στήριξης
Ο Μπαρίγκα-Σαλαζάρ προειδοποίησε ότι εάν οι ανησυχίες για την αγορά ενέργειας επιβεβαιωθούν, πολλές χώρες θα χρειαστεί να προχωρήσουν σε περαιτέρω μέτρα στήριξης. Αυτό έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει σημαντικές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά, ειδικά την ώρα που οι περισσότερες χώρες αντιμετωπίζουν δημοσιονομικές προκλήσεις.
Η μη στοχευμένη στήριξη δεν ωφελεί την πραγματική οικονομία και μπορεί να οδηγήσει σε σπατάλη πόρων, χωρίς να επιτυγχάνεται η πραγματική διάσωση των πιο ευάλωτων. Αντιθέτως, τα στοχευμένα μέτρα ενδεχομένως να παρέχουν πιο αποτελεσματική και βιώσιμη στήριξη, μειώνοντας έτσι τη γενική πίεση που νιώθουν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις.
