Η αδυναμία αυτοεξυπηρέτησης ενός ατόμου, η οποία πιστοποιείται ως «συμπαράσταση έτερου προσώπου» από τα Κέντρα Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ), συνεπάγεται αυξημένες ανάγκες για φροντίδα, φαρμακευτική αγωγή και υποστήριξη. Για την αντιμετώπιση αυτών των αναγκών, η πολιτεία προβλέπει το Επίδομα Απολύτου Αναπηρίας, οι λεπτομέρειες του οποίου καθορίζονται από τον e-ΕΦΚΑ.
Δικαιούχοι του επιδόματος
Η χορήγηση του επιδόματος προϋποθέτει, εκτός από τη γνωμάτευση του ΚΕΠΑ, και συγκεκριμένες ασφαλιστικές προϋποθέσεις: * Συνταξιούχοι λόγω Αναπηρίας: Δικαιούνται αυτόματη αύξηση της σύνταξής τους, εφόσον η γνωμάτευση του ΚΕΠΑ αναφέρει την «ανάγκη συμπαράστασης». * Συνταξιούχοι λόγω Θανάτου (Χηρείας): Δικαιούνται το επίδομα μόνο εφόσον ο αποβιώσας/η αποβιώσασα είχε πρωτοασφαλιστεί πριν από το έτος 1993. Στην περίπτωση του τέως ΟΓΑ, ισχύουν ειδικές διατάξεις ανάλογα με τον κλάδο ασφάλισης. * Συνταξιούχοι λόγω Γήρατος: Δεν προβλέπεται προσαύξηση, με μοναδική εξαίρεση τους τυφλούς συνταξιούχους. * Ασφαλισμένοι που δεν έχουν συνταξιοδοτηθεί: Δεν δικαιούνται το συγκεκριμένο βοήθημα, ακόμη και με γνωμάτευση ΚΕΠΑ.
Ποσά επιδόματος (Ποσά του 2026)
Το ύψος του επιδόματος διαφοροποιείται ανάλογα με τον χρόνο έναρξης της ασφάλισης: * Ασφαλισμένοι προ του 1993: Η σύνταξη αυξάνεται κατά 50%, με την προσαύξηση να διαμορφώνεται για το έτος 2026 στα 671,40€. * Ασφαλισμένοι μετά το 1993: Το ποσό ανέρχεται σταθερά στα 201,71€ μηνιαίως για το έτος 2026.
Ειδική περίπτωση: Παραπληγία/Τετραπληγία
Σε περίπτωση που, πέραν της ανάγκης συμπαράστασης, υφίσταται και παραπληγία ή τετραπληγία (με ποσοστό άνω του 67%), οι δικαιούχοι είναι επιλέξιμοι για το Εξωιδρυματικό Επίδομα. Ο e-ΕΦΚΑ χορηγεί τη συμφερότερη παροχή, η οποία σήμερα ανέρχεται στα 846,00€. Σημειώνεται ότι δεν χορηγούνται και οι δύο παροχές στο σύνολό τους.
Διαδικασία υποβολής αίτησης
Η διαδικασία υποβολής αίτησης έχει ψηφιοποιηθεί πλήρως: 1. Βήμα 1: Υποβολή αίτησης στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας για εξέταση από τα ΚΕΠΑ. 2. Βήμα 2: Μετά την έκδοση της απόφασης των ΚΕΠΑ, υποβάλλεται ψηφιακή αίτηση στον e-ΕΦΚΑ, μέσω της υπηρεσίας για συνταξιοδότηση.
Υπάρχει προθεσμία τεσσάρων (4) μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης του ΚΕΠΑ για την υποβολή της αίτησης στον ΕΦΚΑ. Εντός αυτής της προθεσμίας, η καταβολή των χρημάτων είναι αναδρομική από την ημερομηνία που ζητήθηκε η πιστοποίηση αναπηρίας.
Η δυνατότητα αυτή αποτελεί ένα αναγνωρισμένο δικαίωμα για αξιοπρεπή διαβίωση ατόμων που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας, καθιστώντας αναγκαία την έγκαιρη ενημέρωση και την ψηφιακή διεκπεραίωση των απαιτούμενων διαδικασιών.
