Νέες πιέσεις καταγράφονται στο ενεργειακό κόστος που αντιμετωπίζουν τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις, στον απόηχο επιθέσεων σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο. Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναζητούν κοινή απάντηση στην κρίση, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να υπογραμμίζει την ανάγκη για πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
σχετικά άρθρα
Η τρέχουσα αναταραχή στις αγορές οφείλεται σε πλήγματα που δέχθηκαν εγκαταστάσεις του Ιράν στο South Pars, μέρος του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου παγκοσμίως, καθώς και η βιομηχανική περιοχή Ras Laffan στο Κατάρ, όπου λειτουργεί η μεγαλύτερη μονάδα εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) διεθνώς.
Υπό τον φόβο μακροπρόθεσμων ζημιών στις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου, ο δείκτης TTF στο Άμστερνταμ, βάσει του οποίου τιμολογούνται πολλά συμβόλαια προμήθειας φυσικού αερίου στην Ευρώπη, άνοιξε το πρωί της Πέμπτης στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη των εχθροπραξιών, άνω των 72 ευρώ ανά μεγαβατώρα, προτού υποχωρήσει ελαφρώς στα 67 ευρώ/MWh. Η χονδρική τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχει πλέον υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τις 27 Φεβρουαρίου, όταν βρισκόταν λίγο κάτω από τα 32 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Στην αγορά πετρελαίου, η ποικιλία αργού Brent, βασικός δείκτης για την τιμολόγηση ενεργειακών προϊόντων σε Ευρώπη και Ασία, κινείται το μεσημέρι της Πέμπτης γύρω στα 114 δολάρια ανά βαρέλι, έχοντας προσωρινά ξεπεράσει τα 118 δολάρια το πρωί. Η συνολική ανατίμηση από το τέλος Φεβρουαρίου υπερβαίνει το 56%.
Αυτές οι αυξήσεις αποτυπώνονται άμεσα στο κόστος των καυσίμων στη λιανική αγορά. Σύμφωνα με το εβδομαδιαίο δελτίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από τις 2 έως τις 16 Μαρτίου, η μέση τιμή της απλής αμόλυβδης στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αυξηθεί κατά 10,4%, ενώ το πετρέλαιο κίνησης κατά 19,7%. Παρόμοιες αυξήσεις έχουν καταγραφεί και στην Ελλάδα, με ελαφρώς μικρότερη επιβάρυνση στην αμόλυβδη των 95 οκτανίων, γεγονός που δείχνει ότι οι εξωγενείς πληθωριστικές πιέσεις έχουν πανευρωπαϊκό χαρακτήρα.
Η Ευρώπη παράγει περιορισμένες ποσότητες υδρογονανθράκων, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε διακυμάνσεις των διεθνών ροών ενέργειας. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2024 το 57% των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ καλύφθηκε από καθαρές εισαγωγές, ενώ χώρες όπως η Μάλτα και το Λουξεμβούργο βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά σε εισαγόμενη ενέργεια.
Προσερχόμενος στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάλεσε να σταματήσουν τα χτυπήματα σε μονάδες εξόρυξης και διύλισης. Επισήμανε την απόλυτη αναγκαιότητα να πρυτανεύσει η λογική και να σταματήσουν οι εκατέρωθεν επιθέσεις σε υποδομές ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή. Ο πρωθυπουργός τόνισε επίσης την ανάγκη για μια ευρωπαϊκή λύση σε ένα πρόβλημα που έχει ευρωπαϊκές διαστάσεις, με πρώτο μέλημα την προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών, ειδικά των πιο αδύναμων συμπολιτών, καθώς και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ώστε να μην πληγεί περαιτέρω η ανταγωνιστικότητά τους. Η απάντηση, κατέληξε, πρέπει να είναι τόσο εθνική όσο και ευρωπαϊκή.
