Ελλείψεις σε καύσιμα, ενέργεια και πρώτες ύλες λόγω Ιράν
Ελλείψεις σε καύσιμα, ενέργεια και πρώτες ύλες λόγω Ιράν
Σοβαρά προβλήματα στον εφοδιασμό και ελλείψεις διαπιστώνονται σε μια σειρά από βασικά αγαθά και πρώτες ύλες, συμπεριλαμβανομένου του αργού πετρελαίου, του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), του υγροποιημένου αερίου πετρελαίου (LPG), των αεροπορικών καυσίμων, των λιπασμάτων και των πρώτων υλών για λιπάσματα, του ηλίου και της νάφθας. Οι εν λόγω δυσχέρειες συνδέονται άμεσα με τις εξελίξεις του πολέμου στο Ιράν και το συνακόλουθο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
σχετικά άρθρα
Τρεις μήνες μετά την έναρξη των συγκρούσεων, οι προειδοποιήσεις από παράγοντες της αγοράς σχετικά με τις επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα καθίστανται ολοένα και πιο ορατές. Οι επόμενες εβδομάδες αναμένονται κρίσιμες για την εκτίμηση της τελικής διαμόρφωσης της κατάστασης.
Οι επιπτώσεις, που εκδηλώνονται κυρίως μέσω αυξήσεων τιμών και ζητημάτων επάρκειας σε συγκεκριμένα προϊόντα και πρώτες ύλες, επηρεάζουν δυσμενώς νοικοκυριά, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις, οι οποίες αναζητούν τρόπους αντιμετώπισης της κατάστασης.
Αργό πετρέλαιο και φυσικό αέριο
Η επάρκεια σε αργό πετρέλαιο και φυσικό αέριο εξαρτάται άμεσα από τις μεταφορές που διενεργούνται μέσω των Στενών του Ορμούζ, μείζονος σημασίας για την Ασία αλλά και για την Ευρώπη. Συγκεκριμένα, η Ιαπωνία, η οποία συνήθως προμηθεύεται άνω του 90% του πετρελαίου της από την περιοχή της Μέσης Ανατολής, κατέγραψε μείωση των εισαγωγών αργού πετρελαίου κατά 67% τον Απρίλιο. Παράλληλα, η Σιγκαπούρη, η οποία βασίζεται στο φυσικό αέριο για το 95% της ηλεκτρικής της ενέργειας και εισάγει περίπου το ένα τέταρτο του υγροποιημένου φυσικού αερίου της από το Κατάρ, έχει εκδώσει επανειλημμένες οδηγίες για εξοικονόμηση ενέργειας, σύμφωνα με στοιχεία των Τάιμς της Νέας Υόρκης (NYT). Ενώ πλουσιότερα έθνη, όπως η Ιαπωνία, η Σιγκαπούρη και η Κίνα, δύνανται να αξιοποιήσουν στρατηγικά αποθέματα, οι φτωχότερες οικονομίες υφίστανται δυσανάλογα μεγαλύτερο πλήγμα. Οι ελλείψεις φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και πετρελαίου που διυλίζεται σε ντίζελ και βενζίνη έχουν επιβάλει την κυβερνητική παρέμβαση σε αυτές τις χώρες.
Υγροποιημένο αέριο πετρελαίου
Η Μέση Ανατολή αποτελεί έναν από τους κύριους εξαγωγείς υγροποιημένου αερίου πετρελαίου (LPG), το οποίο περιλαμβάνει προπάνιο και βουτάνιο, και χρησιμοποιείται ευρέως για μαγείρεμα και θέρμανση σε πολλές, κυρίως αναπτυσσόμενες, χώρες. Από την έναρξη του πολέμου, η Ινδία έχει βρεθεί στο επίκεντρο της επακόλουθης κρίσης καυσίμων. Ως ο δεύτερος μεγαλύτερος εισαγωγέας LPG παγκοσμίως, μετά την Κίνα, εξαρτάται από ξένες πηγές για περισσότερο από το ήμισυ των 31 εκατομμυρίων μετρικών τόνων που καταναλώνει ετησίως, όπως αναφέρουν οι NYT. Η κρίση στον εφοδιασμό έχει επηρεάσει την οικονομία της Ινδίας, προκαλώντας το κλείσιμο μικρών επιχειρήσεων, εστιατορίων και ξενοδοχείων.
Καύσιμα αεριωθούμενων
Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ανησυχίες για επικείμενη έλλειψη κηροζίνης, καθώς αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή καυσίμων αεριωθούμενων που διακινούνται μέσω των Στενών του Ορμούζ. Οι αυξημένες τιμές έχουν οδηγήσει τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια σε ενίσχυση της παραγωγής καυσίμων αεριωθούμενων. Ταυτόχρονα, το υψηλό κόστος έχει αναγκάσει μεγάλους αερομεταφορείς, όπως η Lufthansa και η KLM, να μειώσουν τις πτήσεις τους. Ως συνέπεια, η ευρωπαϊκή εναέρια κυκλοφορία εκτιμάται ότι είναι περίπου 5% χαμηλότερη από τα αναμενόμενα επίπεδα, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Επιπλέον, η ανησυχία των καταναλωτών για την αύξηση των τιμών των εισιτηρίων έχει δημιουργήσει στις αεροπορικές εταιρείες μια λιγότερο σαφή εικόνα για τη μελλοντική ζήτηση πτήσεων.
Λιπάσματα
Ο Περσικός Κόλπος συνιστά ζωτική πηγή παραγωγής και διακίνησης λιπασμάτων, καθιστώντας τις πολεμικές συγκρούσεις σοβαρή απειλή για τον παγκόσμιο εφοδιασμό τροφίμων. Πέντε βασικοί εξαγωγείς – το Ιράν, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν – καλύπτουν συνολικά πάνω από το ένα τρίτο των παγκόσμιων αναγκών σε ουρία, την κύρια μορφή αζωτούχου λιπάσματος. Κατά τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ εμπόδισε τη διακίνηση πρώτων υλών λιπασμάτων από την περιοχή του Περσικού Κόλφου. Έκτοτε, κατεστραμμένες και αδρανείς εγκαταστάσεις παραγωγής έχουν προκαλέσει ελλείψεις βασικών συστατικών, οδηγώντας σε αύξηση των τιμών και επιβράδυνση της παραγωγής λιπασμάτων. Οι τιμές της ουρίας έχουν αυξηθεί κατά 80% από τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, όπως επικαλούνται οι NYT.
Η νάφθα
Οι ελλείψεις πετρελαίου έχουν επηρεάσει και διυλισμένα προϊόντα, όπως η νάφθα, ένα παράγωγο πετρελαίου που χρησιμοποιείται εκτενώς στη μεταποίηση, και συχνά χαρακτηρίζεται ως το «αλεύρι» της βιομηχανίας. Οι ελλείψεις είναι ιδιαίτερα σοβαρές στην Ανατολική Ασία. Η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα εξαρτώνται σημαντικά από εισαγωγές από το Κατάρ και το Κουβέιτ, οι οποίες έχουν ανασταθεί λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ. Στην Ιαπωνία, οι ελλείψεις έχουν πλήξει τη βιομηχανία εκτύπωσης, ενώ στη Νότια Κορέα, οι μεγάλοι παραγωγοί έχουν μειώσει την παραγωγή χημικών ουσιών με βάση τη νάφθα, οι οποίες χρησιμοποιούνται στην παραγωγή πλαστικών.
Το ήλιο
Οι πολεμικές συγκρούσεις έχουν επηρεάσει τη διακίνηση του ηλίου, το οποίο παράγεται από φυσικό αέριο. Πριν από την έναρξη του πολέμου, το Κατάρ κάλυπτε περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων αναγκών σε ήλιο. Το εν λόγω αέριο χρησιμοποιείται από κατασκευαστές μικροτσιπ για την ψύξη μηχανημάτων παραγωγής, από φαρμακευτικές εταιρείες για τους ποιοτικούς ελέγχους των προϊόντων τους, και σε συσκευές μαγνητικής τομογραφίας για την ψύξη υπεραγώγιμων μαγνητών.