ΔΝΤ: Υποβαθμίζει στο 3% τη παγκόσμια ανάπτυξη το 2026 – Κίνδυνοι από πληθωρισμό και κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή
Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται στον σημαντικότερο παράγοντα στήριξης της παγκόσμιας οικονομίας, αντισταθμίζοντας σε μεγάλο βαθμό τις επιπτώσεις από τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις διαταραχές στην αγορά ενέργειας. Ωστόσο, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) προειδοποιεί ότι οι κίνδυνοι για την παγκόσμια οικονομία παραμένουν αυξημένοι, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η επιμονή του πληθωρισμού και η αβεβαιότητα στις αγορές εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρές απειλές.
σχετικά άρθρα
Στην επικαιροποιημένη έκδοση των World Economic Outlook, το ΔΝΤ εκτιμά ότι η παγκόσμια οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό 3% το 2026, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 3,1% τον Απρίλιο. Παρά τη μικρή υποβάθμιση, το Ταμείο σημειώνει ότι η παγκόσμια οικονομία επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι στις γεωπολιτικές αναταράξεις.
«Η παγκόσμια οικονομία έχει μέχρι στιγμής αντέξει το σοκ του πολέμου καλύτερα από ό,τι αναμενόταν», επισημαίνει χαρακτηριστικά η έκθεση, τονίζοντας όμως ότι ο ρυθμός ανάπτυξης παραμένει χαμηλότερος από τον μέσο όρο 3,5% της προηγούμενης διετίας.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τις ισορροπίες
Το ΔΝΤ υπογραμμίζει ότι η παγκόσμια οικονομία επηρεάζεται σήμερα από δύο ισχυρές αλλά αντίρροπες δυνάμεις. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι ενεργειακές αναταράξεις και ο κατακερματισμός του διεθνούς εμπορίου. Από την άλλη, η εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί νέες επενδύσεις, αυξάνει τη ζήτηση για τεχνολογικό εξοπλισμό και στηρίζει την οικονομική δραστηριότητα, ιδιαίτερα στην Ασία.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι οικονομίες που συμμετέχουν στην παγκόσμια αλυσίδα παραγωγής τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης κατέγραψαν επιδόσεις σημαντικά καλύτερες των προβλέψεων, αποδεικνύοντας ότι η τεχνολογική επανάσταση λειτουργεί πλέον ως βασικός μοχλός ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας.
Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμένουν στο επίκεντρο
Παρά τη σχετική σταθεροποίηση που ακολούθησε την προσωρινή συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τον Ιούνιο, το ΔΝΤ τονίζει ότι οι κίνδυνοι εξακολουθούν να γέρνουν προς την αρνητική πλευρά.
Μεταξύ των βασικών απειλών καταγράφονται μια νέα κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η περαιτέρω αποδυνάμωση του παγκόσμιου εμπορίου και το ενδεχόμενο οι ιδιαίτερα υψηλές προσδοκίες για την τεχνητή νοημοσύνη να αποδειχθούν υπερβολικές.
Η προειδοποίηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις τελευταίες εξελίξεις στην περιοχή, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν νέα στρατιωτικά πλήγματα έπειτα από επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι θεωρεί την εκεχειρία με το Ιράν ουσιαστικά λήξασα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επέμβασης.
Η αναπληρώτρια διευθύντρια του Τμήματος Ερευνών του ΔΝΤ, Πέτια Κόεβα Μπρουκς, προειδοποιεί ότι μια νέα γεωπολιτική κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομη άνοδο των τιμών των εμπορευμάτων, αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες, περιορισμό των δημοσιονομικών δυνατοτήτων των κυβερνήσεων και περαιτέρω επιδείνωση της επισιτιστικής ανασφάλειας στις φτωχότερες χώρες.
Νέα ανοδική αναθεώρηση του πληθωρισμού
Παράλληλα, το ΔΝΤ εμφανίζεται λιγότερο αισιόδοξο για την πορεία του πληθωρισμού, εκτιμώντας ότι η διαδικασία αποκλιμάκωσης έχει ουσιαστικά επιβραδυνθεί.
Ο παγκόσμιος πληθωρισμός αναμένεται πλέον να διαμορφωθεί στο 4,7% το 2026, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 4,4%, κυρίως λόγω των υψηλότερων τιμών στην ενέργεια και τα τρόφιμα.
Αντίθετα, για το 2027 το Ταμείο εμφανίζεται περισσότερο αισιόδοξο, αναθεωρώντας ανοδικά την πρόβλεψη για την παγκόσμια ανάπτυξη στο 3,4%, από 3,2% που προέβλεπε τον Απρίλιο.
Η Μέση Ανατολή δέχεται το μεγαλύτερο πλήγμα
Οι σημαντικότερες αρνητικές αναθεωρήσεις αφορούν τις οικονομίες της Μέσης Ανατολής, οι οποίες επηρεάζονται άμεσα από τη γεωπολιτική αστάθεια.
Ενδεικτικά, το ΔΝΤ περιόρισε την πρόβλεψη για την ανάπτυξη της Σαουδικής Αραβίας το 2026 στο 1,7%, από 3,1%, δηλαδή κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Αντίθετα, για τις Ηνωμένες Πολιτείες διατήρησε αμετάβλητη την εκτίμηση για ανάπτυξη 2,3%, θεωρώντας ότι η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί να παρουσιάζει αξιοσημείωτες αντοχές.
Η Ασία πρωταγωνιστεί στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης
Το ΔΝΤ αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στις επιδόσεις των ασιατικών οικονομιών που επωφελούνται από την παγκόσμια έκρηξη των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη.
Η Νότια Κορέα αποτελεί το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα, καθώς η οικονομία της αναπτύχθηκε με ετησιοποιημένο ρυθμό 7,5% το πρώτο τρίμηνο, έναντι πρόβλεψης μόλις 1,8%, παρά τη μεγάλη ενεργειακή εξάρτησή της από τη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, η Ταϊβάν, η Μαλαισία και η Ταϊλάνδη ξεπέρασαν τις προβλέψεις χάρη στην ισχυρή ζήτηση για ημιαγωγούς, ηλεκτρονικό εξοπλισμό και υποδομές που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη.
Για την Ταϊλάνδη, το ΔΝΤ αναθεώρησε ανοδικά την πρόβλεψη ανάπτυξης για το 2026 στο 1,9% από 1,5%, επικαλούμενο τόσο τα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης όσο και την ισχυρή αύξηση των εξαγωγών τεχνολογικού εξοπλισμού.
Αντίστοιχα, η Μαλαισία αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους βασικούς ωφελημένους της παγκόσμιας επέκτασης των επενδύσεων σε data centers, καθώς εξελίσσεται σε σημαντικό κόμβο ανάπτυξης υποδομών που υποστηρίζουν τις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Η συνολική εικόνα που περιγράφει το ΔΝΤ είναι αυτή μιας παγκόσμιας οικονομίας που εξακολουθεί να επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, αλλά παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη σε γεωπολιτικές αναταράξεις. Η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύεται στον βασικό μοχλό ανάπτυξης για τα επόμενα χρόνια, ωστόσο η πορεία του πληθωρισμού, η εξέλιξη των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και η σταθερότητα των διεθνών αγορών θα καθορίσουν εάν οι προβλέψεις του Ταμείου θα επιβεβαιωθούν.
