Αποκάλυψη Συστήματος Παράνομων Επιδοτήσεων ΟΠΕΚΕΠΕ 2019-2025
Μια εκτεταμένη υπόθεση οργανωμένου συστήματος παράνομων επιδοτήσεων του Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ), που φέρεται να λειτουργούσε από το 2019 έως το 2025, αποκαλύπτεται από την ογκώδη δικογραφία του Τμήματος Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Κρήτης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, η δράση περιελάμβανε συστηματικές μεταβολές στο Ε9 για την κατοχή αγροτεμαχίων, την αξιοποίηση της «τεχνικής λύσης» και τη χρήση Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) για τον εντοπισμό και τη δέσμευση «ελεύθερων» εκτάσεων, με σκοπό τη δημιουργία ψευδούς εικόνας νόμιμης αγροτικής δραστηριότητας.
Στη δικογραφία περιλαμβάνονται δεκάδες πρόσωπα που εμφανίζονται ως μισθωτές αγροτεμαχίων και φέρονται να έχουν εισπράξει παράνομα ποσά που κυμαίνονται από μερικές χιλιάδες έως και άνω των 147.000 ευρώ για τα έτη 2019-2025. Το συνολικό παράνομο περιουσιακό όφελος που αποδίδεται στη φερόμενη εγκληματική οργάνωση προσεγγίζει τα 3 εκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2019-2024, χωρίς να έχουν ακόμη υπολογιστεί οι επιδοτήσεις του 2025.
Παράλληλα, στο πλαίσιο της ίδιας έρευνας ελέγχθηκαν επιπλέον 46 περιπτώσεις φυσικών προσώπων που δεν συνδέονται με τη φερόμενη οργάνωση. Η μέχρι στιγμής εκτιμώμενη ζημία για τα κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέρχεται σε τουλάχιστον 1,26 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που αναμένεται να αυξηθεί μετά την ολοκλήρωση των καταλογισμών από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η φερόμενη πολυμελής εγκληματική οργάνωση βασιζόταν σε τρεις κύριους μηχανισμούς λειτουργίας:
Πρώτον, μεταβαλλόταν συστηματικά το δηλωθέν καθεστώς κατοχής των αγροτεμαχίων. Εκτάσεις που αρχικά δηλώνονταν ως μισθωμένες εμφανίζονταν αργότερα ως ιδιόκτητες μέσω καταχώρισης στο Ε9, ώστε να αποφεύγονται μισθωτήρια και ελεγκτικά ίχνη.
Δεύτερον, αξιοποιήθηκε η «τεχνική λύση» με δηλώσεις ζωικού κεφαλαίου και κατανομές εκτάσεων από το εθνικό απόθεμα για θεμελίωση δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης. Ωστόσο, σύμφωνα με τη δικογραφία, οι δηλώσεις βασίζονταν σε ανακριβή ή εικονικά στοιχεία, δημιουργώντας ψευδή εικόνα νόμιμης δραστηριότητας.
Τρίτον, μετά το 2023 διαπιστώθηκε οργανωμένη στρατολόγηση νέων προσώπων, τα οποία εμφανίζονταν ως ιδιοκτήτες ή εκμισθωτές αγροτεμαχίων. Η πρακτική αυτή διευκόλυνε την υποβολή νέων ψευδών δηλώσεων και αντικαθιστούσε πρόσωπα που είχαν εκτεθεί σε ελέγχους, διατηρώντας έτσι την πλασματική εικόνα νομιμότητας. Όπως σημειώνεται στη δικογραφία, «η εναλλαγή αυτή του δηλωθέντος καθεστώτος κατοχής και χρήσης των αγροτεμαχίων δεν υπήρξε τυχαία ή αποσπασματική, αλλά εντάσσονταν σε οργανωμένο και προσχεδιασμένο επιχειρησιακό σχεδιασμό της οργάνωσης», με στόχο τη διατήρηση της δυνατότητας παράνομης λήψης κοινοτικών ενισχύσεων και τη δημιουργία δαιδαλώδους σχήματος που δυσχέραινε τον εντοπισμό των πραγματικών ωφελουμένων.
Στη δικογραφία περιλαμβάνονται ΚΥΔ γνωστών αγροτικών συνεταιρισμών. Στους δύο λογιστές, αδέρφια από το Ρέθυμνο, αποδίδεται ηγετικός ρόλος και αντιμετωπίζουν την κατηγορία της διεύθυνσης εγκληματικής οργάνωσης. Κατά τη δικογραφία, αυτοί κινούσαν τα νήματα, στρατολογούσαν και οργάνωναν τη δράση.
Για τα εμπλεκόμενα ΚΥΔ αναφέρεται ότι χρησιμοποιήθηκαν για την εξεύρεση και τη δέσμευση «ελεύθερων» αγροτεμαχίων, καθώς και για την τεχνική υποστήριξη των δηλώσεων, έχοντας πρόσβαση στο χαρτογραφικό υπόβαθρο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Όπως επισημαίνεται, «λειτουργούσαν ως εκτελεστικά μέλη, παρέχοντας την αναγκαία υποστήριξη για τη διασφάλιση της παράνομης λήψης οικονομικών ενισχύσεων». Στο κατηγορητήριο περιλαμβάνονται επίσης ΚΥΔ σημαντικών αγροτικών συνεταιρισμών των νομών Ηρακλείου και Ρεθύμνου. Ως προς τα μέλη-εκμισθωτές της οργάνωσης, προκύπτει ότι ορισμένα φέρονται να «στρατολογήθηκαν» ήδη από το 2020-2021, δηλώνοντας για πρώτη φορά στο περιουσιολόγιό τους αγροτεμάχια που δεν κατείχαν. Οι σχετικές καταχωρήσεις στο Ε9 εντοπίζονται σε περιοχές όπως τα Δωδεκάνησα, η Χίος, τα Ψαρά, η Κάλυμνος, η Λέρος και τα Ιωάννινα.