Η απόφαση αυτή ελήφθη έπειτα από την αποκάλυψη σημαντικών ευρημάτων μη συμμόρφωσης κατά τη διάρκεια προενταξιακών επιτόπιων ελέγχων σε παραγωγούς που είχαν υποβάλει αιτήσεις ένταξης στις εν λόγω δράσεις.
σχετικά άρθρα
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία που παρουσίασε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, ο αριθμός των βιολογικών παραγωγών σημείωσε υπερτριπλασιασμό τα τελευταία χρόνια, φτάνοντας τους 119.000 το 2024 από 34.000 το 2020, δηλαδή αύξηση 250%. Για την εφαρμογή μεθόδων βιολογικής παραγωγής, καταβλήθηκαν ενισχύσεις ύψους 1,265 δισ. ευρώ την περίοδο 2017-2024. Η ζήτηση για τις νέες δράσεις βιολογικής παραγωγής ήταν υψηλή, υπερκαλύπτοντας τους διαθέσιμους πόρους, με την βιολογική μελισσοκομία να καταγράφει υπερκάλυψη 874% (αιτήσεις 166 εκατ. ευρώ έναντι προϋπολογισμού 19 εκατ.) και την βιολογική κτηνοτροφία 118% (αιτήσεις 136 εκατ. ευρώ έναντι 115 εκατ. ευρώ προϋπολογισμού).
Στο πλαίσιο αυτό, διενεργήθηκαν για πρώτη φορά προενταξιακοί επιτόπιοι έλεγχοι σε 737 παραγωγούς (380 στη μελισσοκομία και 357 στην κτηνοτροφία). Ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και πρόεδρος της Task Force για τη βιολογική παραγωγή, Σπύρος Πρωτοψάλτης, δήλωσε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι η βιολογική παραγωγή αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα, υπό την προϋπόθεση να είναι πραγματική και όχι μόνο στα χαρτιά, βασιζόμενη στην αξιοπιστία, τη διαφάνεια και την τήρηση των κανόνων. Τόνισε δε ότι τα στοιχεία των ελέγχων είναι σαφή και πολύ ανησυχητικά.
Τα αποτελέσματα των ελέγχων έδειξαν ότι στο 35% των περιπτώσεων εντοπίστηκαν ευρήματα μη συμμόρφωσης, ενώ επιπλέον 20,5% των παραγωγών αποχώρησε οικειοθελώς μετά την ανακοίνωση των ελέγχων. Συνολικά, το 55,5% των παραγωγών είτε αποχώρησε είτε παρουσίασε ευρήματα. Ειδικότερα, στη μελισσοκομία, το 43% των περιπτώσεων (27% ευρήματα, 16% οικειοθελής αποχώρηση) και στην κτηνοτροφία το 69% (44% ευρήματα, 25% οικειοθελής αποχώρηση) εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία.
Ενδεικτικά παραδείγματα από τους επιτόπιους ελέγχους στη βιολογική μελισσοκομία περιλαμβάνουν δηλώσεις 205 κυψελών με εντοπισμό μόλις 34, δηλώσεις 130 κυψελών με εντοπισμό 3, και περιπτώσεις όπου δηλώθηκαν 111 κυψέλες που βρέθηκαν όλες άδειες. Στη βιολογική κτηνοτροφία, καταγράφηκαν δηλώσεις 446 αιγών με εντοπισμό 164, 22 βοοειδών με εντοπισμό 9, και 88 βοοειδών με εντοπισμό 49.
Παράλληλα, ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ διενήργησε ελέγχους και στους 16 εγκεκριμένους Οργανισμούς Ελέγχου και Πιστοποίησης βιολογικής παραγωγής. Από τους ελέγχους αυτούς επιβλήθηκαν 8 χρηματικά πρόστιμα σε 6 φορείς πιστοποίησης και αποφασίστηκε εξάμηνη αναστολή έγκρισης σε 3 φορείς. Επιπλέον, τον Αύγουστο του 2025, το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ) είχε αναστείλει τη διαπίστευση 2 φορέων πιστοποίησης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν και στοιχεία για την ένταση των υποχρεωτικών ετήσιων ελέγχων από ελεγκτές των φορέων πιστοποίησης, όπου καταγράφηκε μεγάλος αριθμός ελέγχων από τον ίδιο ελεγκτή μέσα στην ίδια ημέρα ή σε διαδοχικές, αναδεικνύοντας την ανάγκη αυστηρότερης εποπτείας της ποιότητας και αξιοπιστίας των διενεργούμενων ελέγχων.
Ως άμεσες ενέργειες, το ΥΠΑΑΤ ανακοίνωσε, πέραν της ακύρωσης των δράσεων, το «πάγωμα» νέων δράσεων βιολογικής παραγωγής στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2021-2027, την αναδιάρθρωση του θεσμικού πλαισίου, τη δημιουργία νέου συστήματος ελέγχων βασισμένου στις προτάσεις της Task Force για τη βιολογική παραραγωγή, καθώς και το «πάγωμα» εγκρίσεων νέων φορέων πιστοποίησης μέχρι την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων. Το ΥΠΑΑΤ έχει ενημερώσει τη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και συνεργάζεται στενά για τις απαραίτητες ενέργειες.
Ο κ. Πρωτοψάλτης κατέληξε δηλώνοντας ότι στόχος δεν είναι η συλλογική τιμωρία, αλλά η προστασία των πραγματικών παραγωγών που τηρούν τους κανόνες. Για τον σκοπό αυτό, θα εφαρμοστεί ένα νέο πλαίσιο ελέγχων με αυστηρότερες κυρώσεις, καλύτερη ιχνηλασιμότητα και αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, ώστε ο ευρωπαϊκός στόχος για τα βιολογικά προϊόντα να επιτευχθεί με πραγματική και ποιοτική βιολογική παραγωγή.
