Η «Ντροπή της Χιχόν»: Το παιχνίδι που ανάγκασε τη FIFA να ξαναγράψει τους κανόνες
Η Αλγερία είχε ήδη πετύχει το αδιανόητο, όμως ένα βολικό 1-0 ανάμεσα στη Δυτική Γερμανία και την Αυστρία την άφησε εκτός, προκαλώντας τέτοια κατακραυγή ώστε η Ομοσπονδία αναγκάστηκε να παρέμβει και να προβεί σε δραστικές αλλαγές
Ένας Αλγερινός κουνά ένα χαρτονόμισμα, εκφράζοντας την αγανάκτησή του για αυτό που θεωρεί «στημένο» παιχνίδι ανάμεσα στη Δυτική Γερμανία και την Αυστρία στο Μουντιάλ του 1982, που διεξήχθη στη Χιχόν.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο έχει προσφέρει αμέτρητες στιγμές δόξας, εκπλήξεων και ποδοσφαιρικών θριάμβων. Υπάρχουν όμως και ορισμένες περιπτώσεις όπου η ιστορία γράφτηκε για τους λάθος λόγους. Η λεγόμενη «Ντροπή της Χιχόν» αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.
σχετικά άρθρα
Στις 25 Ιουνίου 1982, στο στάδιο «Ελ Μολινόν» της ισπανικής πόλης Χιχόν, διεξήχθη ένας αγώνας που έμελλε να αλλάξει για πάντα τον τρόπο με τον οποίο διοργανώνεται το Παγκόσμιο Κύπελλο. Δεν κρίθηκε κάποιο τρόπαιο. Δεν σημειώθηκε κάποιο ιστορικό γκολ. Δεν εμφανίστηκε κάποιος ποδοσφαιρικός ήρωας. Αντίθετα, το ματς έμεινε στην ιστορία ως ένα από τα μεγαλύτερα πλήγματα στην αξιοπιστία της διοργάνωσης.
Για να κατανοήσει κανείς τι συνέβη, πρέπει να επιστρέψει στη δομή των ομίλων του Mundial εκείνης της εποχής. Οι τελευταίοι αγώνες δεν διεξάγονταν ταυτόχρονα. Αυτό σήμαινε ότι οι ομάδες που αγωνίζονταν τελευταίες γνώριζαν ακριβώς ποιο αποτέλεσμα τις ευνοούσε.
Η κατάσταση στον 2ο όμιλο πριν από το τελευταίο παιχνίδι ήταν εξαιρετικά ιδιαίτερη. Η Αυστρία είχε ξεκινήσει τη διοργάνωση με νίκη 1-0 επί της Χιλής και στη συνέχεια είχε επικρατήσει της Αλγερίας με 2-0. Η Αλγερία, από την πλευρά της, είχε ήδη γράψει ιστορία νικώντας τη Δυτική Γερμανία με 2-1 σε μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις που είχε γνωρίσει μέχρι τότε το Παγκόσμιο Κύπελλο. Παρά την ήττα από την Αυστρία, οι Αλγερινοί επέστρεψαν με νίκη 3-2 επί της Χιλής και ολοκλήρωσαν τις υποχρεώσεις τους με τέσσερις βαθμούς σε τρεις αγώνες.
Όταν η Αλγερία έδωσε τον τελευταίο της αγώνα, η πρόκριση δεν βρισκόταν πλέον στα δικά της χέρια. Όλα θα κρίνονταν την επόμενη ημέρα, όταν η Δυτική Γερμανία θα αντιμετώπιζε την Αυστρία στο τελευταίο παιχνίδι του ομίλου. Η βαθμολογία εκείνη τη στιγμή ευνοούσε τους Αυστριακούς, που είχαν ήδη τέσσερις βαθμούς, ενώ οι Γερμανοί είχαν δύο μετά τη νίκη τους μετά το 4-1 επί της Χιλής. Επειδή τότε η νίκη έδινε δύο βαθμούς, τα «πάντσερ» έπρεπε οπωσδήποτε να κερδίσουν για να προκριθούν.
Οι αριθμοί, όμως, δημιουργούσαν ένα εξαιρετικά βολικό σενάριο και για τις δύο ομάδες. Μια γερμανική νίκη με ένα γκολ διαφορά έστελνε τόσο τη Δυτική Γερμανία όσο και την Αυστρία στην επόμενη φάση, αφήνοντας εκτός την Αλγερία. Το ίδιο ίσχυε και για ορισμένα σκορ με δύο γκολ διαφορά. Αντίθετα, μια πολύ μεγαλύτερη σε έκταση νίκη των Γερμανών θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την αυστριακή πρόκριση λόγω διαφοράς τερμάτων.
Με άλλα λόγια, υπήρχε ένα εύρος αποτελεσμάτων που εξυπηρετούσε και τις δύο πλευρές. Το πιο ασφαλές και βολικό από όλα ήταν το 1-0. Και ακριβώς αυτό ήταν το σκορ που διαμορφώθηκε μόλις στο 10ο λεπτό, όταν ο Χορστ Χρούμπες έδωσε το προβάδισμα στη Δυτική Γερμανία. Από εκείνο το σημείο και μετά, το παιχνίδι πήρε μια τροπή που θα έμενε στην ιστορία ως η «Ντροπή της Χιχόν».
Όταν το αποτέλεσμα έγινε πιο σημαντικό από το παιχνίδι
Αυτό που ακολούθησε εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες αργότερα. Μετά το γκολ, ο ρυθμός του αγώνα κατέρρευσε. Οι δύο ομάδες συνέχισαν να ανταλλάσσουν πάσες χωρίς ιδιαίτερη διάθεση να επιτεθούν. Οι ευκαιρίες σχεδόν εξαφανίστηκαν. Οι μονομαχίες περιορίστηκαν στο ελάχιστο. Το 1-0 έμοιαζε να ικανοποιεί πλήρως και τις δύο πλευρές.
Όσο περνούσε η ώρα, οι αντιδράσεις στις εξέδρες γίνονταν όλο και πιο έντονες. Οι φίλαθλοι άρχισαν να αποδοκιμάζουν. Δημοσιογράφοι από διάφορες χώρες περιέγραφαν όσα έβλεπαν ως παρωδία ποδοσφαιρικού αγώνα. Ακόμη και οι τηλεοπτικοί σχολιαστές δυσκολεύονταν να κρύψουν την αμηχανία τους.
Αλγερινοί φίλαθλοι στις εξέδρες κρατούσαν χαρτονομίσματα και τα κουνούσαν προς τον αγωνιστικό χώρο, υπονοώντας ότι το αποτέλεσμα ήταν προκαθορισμένο. Αν και ποτέ δεν αποδείχθηκε κάποια συνεννόηση, η εικόνα που μεταδιδόταν παγκοσμίως ήταν καταστροφική.Όταν ο διαιτητής σφύριξε τη λήξη, η Δυτική Γερμανία είχε προκριθεί ως πρώτη και η Αυστρία ως δεύτερη. Η Αλγερία αποκλειόταν παρά το γεγονός ότι είχε πετύχει μία από τις μεγαλύτερες νίκες της διοργάνωσης.
Η απόφαση που άλλαξε το Mundial
Η αντίδραση ήταν τόσο έντονη ώστε η FIFA δεν μπορούσε να αγνοήσει όσα είχαν συμβεί. Το περιστατικό αποκάλυψε ένα θεμελιώδες πρόβλημα στον σχεδιασμό της διοργάνωσης. Όταν οι ομάδες γνωρίζουν εκ των προτέρων ποιο αποτέλεσμα τις εξυπηρετεί, δημιουργούνται κίνητρα που μπορούν να οδηγήσουν σε συμπεριφορές αντίθετες με το πνεύμα του ανταγωνισμού.
Η λύση που υιοθετήθηκε αποδείχθηκε απλή αλλά εξαιρετικά αποτελεσματική. Από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1986 και έπειτα, οι τελευταίοι αγώνες κάθε ομίλου διεξάγονται ταυτόχρονα. Σήμερα η πρακτική αυτή θεωρείται αυτονόητη. Το 1982 όμως δεν υπήρχε. Χρειάστηκε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα παιχνίδια στην ιστορία του θεσμού για να εφαρμοστεί.
Η ειρωνεία είναι ότι η «Ντροπή της Χιχόν» δεν έμεινε στην ιστορία εξαιτίας κάποιου ποδοσφαιρικού επιτεύγματος. Έμεινε επειδή ανέδειξε ένα κενό στους κανόνες και ανάγκασε τη FIFA να προστατεύσει το ίδιο της το προϊόν. Σε μια εποχή όπου τα Παγκόσμια Κύπελλα αποτελούν διοργανώσεις δισεκατομμυρίων με τεράστια εμπορική αξία, η αξιοπιστία παραμένει ίσως το σημαντικότερο περιουσιακό τους στοιχείο. Και λίγες στιγμές υπενθύμισαν αυτή την αλήθεια τόσο έντονα όσο το απόγευμα της 25ης Ιουνίου 1982 στη Χιχόν.
