FIFA και Αργεντινή στο εδώλιο: Γιατί πληθαίνουν οι κατηγορίες περί εύνοιας προς τον Μέσι και την «αλμπισελέστε»;
Οι αντιδράσεις μετά τον αγώνα με την Αίγυπτο αναζωπύρωσαν μια συζήτηση που κρατά χρόνια. Διαιτητικές αποφάσεις, δημόσιες δηλώσεις, ευνοϊκές κληρώσεις, πειθαρχικές υποθέσεις και viral βίντεο συνθέτουν ένα αφήγημα που η Παγκόσμια Ομοσπονδία απορρίπτει κατηγορηματικά.
Η πρόκριση της Αργεντινής απέναντι στην Αίγυπτο στους «16» του Παγκοσμίου Κυπέλλου δεν έφερε μόνο πανηγυρισμούς για τους παγκόσμιους πρωταθλητές. Έφερε ξανά στην επιφάνεια μια συζήτηση που ακολουθεί την «αλμπισελέστε» σχεδόν από την ημέρα που ο Λιονέλ Μέσι σήκωσε το τρόπαιο στο Κατάρ.
σχετικά άρθρα
Στα κοινωνικά δίκτυα, σε τηλεοπτικές εκπομπές και ακόμη και σε δηλώσεις προπονητών και παραγόντων, επανέρχεται διαρκώς η ίδια κατηγορία: ότι η FIFA αντιμετωπίζει διαφορετικά την Αργεντινή και τον μεγαλύτερο σταρ της. Η ίδια η FIFA απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε τέτοιο ισχυρισμό. Ωστόσο, μια σειρά περιστατικών τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργήσει ένα αφήγημα που συνεχώς ενισχύεται, ανεξάρτητα από το αν κάθε επιμέρους περιστατικό επιβεβαιώνει ή όχι τις υποψίες όσων το υποστηρίζουν.
Όλα ξανάρχισαν με την Αίγυπτο
Η σπίθα ήταν ο αγώνας των «16». Η Αίγυπτος διαμαρτυρήθηκε έντονα για τη διαιτησία, θεωρώντας ότι αδικήθηκε σε κρίσιμες φάσεις της αναμέτρησης. Οι μεγαλύτερες αντιδράσεις αφορούσαν το δεύτερο γκολ που ακυρώθηκε μέσω VAR, πέναλτι που οι Αιγύπτιοι υποστήριξαν ότι δεν δόθηκε στον Μοχάμεντ Σαλάχ και συνολικά τη διαχείριση του παιχνιδιού από τον διαιτητή.
Ο προπονητής Χοσάμ Χασάν άφησε σαφείς αιχμές ότι η ομάδα του δεν αντιμετωπίστηκε ισότιμα, ενώ η αιγυπτιακή ομοσπονδία προχώρησε σε επίσημη διαμαρτυρία. Η απάντηση της FIFA ήταν άμεση. Ο επικεφαλής της Επιτροπής Διαιτησίας, Πιερλουίτζι Κολίνα, υπερασπίστηκε όλες τις αποφάσεις των διαιτητών και του VAR, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπήρξε κανένα λάθος που να δικαιολογεί τις καταγγελίες. Η συγκεκριμένη υπόθεση, όμως, δεν αντιμετωπίστηκε ως μεμονωμένο περιστατικό. Για πολλούς αποτέλεσε ακόμη ένα κομμάτι ενός παζλ που, κατά την άποψή τους, άρχισε να σχηματίζεται πριν από τρία χρόνια.
Το Κατάρ και τα πέναλτι που δεν ξεχάστηκαν
Για όσους μιλούν σήμερα για εύνοια προς την Αργεντινή, όλα ξεκινούν από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022. Η ομάδα του Λιονέλ Σκαλόνι έφτασε μέχρι την κατάκτηση του τροπαίου έχοντας κερδίσει πέντε πέναλτι στη διοργάνωση, αριθμός που προκάλεσε έντονη συζήτηση. Κάθε απόφαση εξεταζόταν ξανά και ξανά στα τηλεοπτικά πάνελ και στα κοινωνικά δίκτυα. Άλλοι θεωρούσαν ότι οι διαιτητές εφάρμοσαν σωστά τους κανονισμούς και άλλοι ότι σε κάθε οριακή φάση η ζυγαριά έγερνε προς την ίδια πλευρά.
Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση ήταν ο προημιτελικός με την Ολλανδία. Πέρα από το πέναλτι που άνοιξε το σκορ, ο αγώνας σημαδεύτηκε από πρωτοφανή ένταση. Ο Λεάντρο Παρέδες ανέτρεψε αντίπαλο και αμέσως μετά έστειλε εσκεμμένα την μπάλα στον πάγκο της Ολλανδίας, προκαλώντας γενικευμένη σύρραξη. Πολλοί σχολιαστές υποστήριξαν ότι, με βάση τους κανονισμούς, ο Αργεντινός μέσος θα μπορούσε να είχε αποβληθεί. Παράλληλα, ο Λιονέλ Μέσι τιμωρήθηκε με κίτρινη κάρτα για σκόπιμο χέρι, όμως αρκετοί υποστήριξαν ότι σε διαφορετικές συνθήκες θα μπορούσε να είχε δεχθεί αυστηρότερη μεταχείριση για τη συνολική συμπεριφορά του κατά τη διάρκεια της αναμέτρησης.
Η εικόνα ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο μετά το τέλος του αγώνα, όταν ο Μέσι επιτέθηκε δημόσια στον διαιτητή Αντόνιο Ματέου Λαόθ, δηλώνοντας ότι η FIFA δεν θα έπρεπε να τον ορίζει σε τόσο σημαντικά παιχνίδια. Οι δηλώσεις του δεν οδήγησαν σε κάποια πειθαρχική κύρωση, γεγονός που επίσης σχολιάστηκε έντονα τότε.
Η κλήρωση που έγινε… επιχείρημα
Η κατάκτηση του τίτλου στο Κατάρ δεν έβαλε τέλος στη συζήτηση. Αντίθετα, το φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο την αναζωπύρωσε πριν ακόμη κυλήσει η μπάλα. Από τη στιγμή που διαμορφώθηκε το ταμπλό των νοκ άουτ, χιλιάδες φίλαθλοι υποστήριξαν ότι η Αργεντινή είχε βρεθεί στη θεωρητικά ευκολότερη πλευρά της διοργάνωσης. Στα κοινωνικά δίκτυα κυκλοφόρησαν δεκάδες γραφήματα που συνέκριναν τη διαδρομή της με εκείνη άλλων φαβορί, υποστηρίζοντας ότι οι παγκόσμιοι πρωταθλητές απέφυγαν αρκετούς από τους ισχυρότερους αντιπάλους μέχρι τα τελευταία στάδια.
Οι αναρτήσεις αυτές έγιναν γρήγορα viral και χρησιμοποιήθηκαν ως ακόμη ένα επιχείρημα από όσους θεωρούν ότι η FIFA επιθυμεί να βλέπει την Αργεντινή να προχωρά όσο το δυνατόν περισσότερο στη διοργάνωση. Στην πραγματικότητα, πάντως, το ταμπλό των νοκ άουτ προκύπτει από προκαθορισμένους κανονισμούς και από τις θέσεις των ομάδων στους ομίλους. Παρ’ όλα αυτά, για ένα μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης η εικόνα ενός ακόμη «βατού μονοπατιού» ήρθε να προστεθεί στη λίστα των υποψιών.
Οι δηλώσεις του Ινφαντίνο που άναψαν νέα φωτιά
Τη συζήτηση δεν τροφοδότησαν μόνο οι διαιτητικές αποφάσεις. Ο ίδιος ο πρόεδρος της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, βρέθηκε στο επίκεντρο μετά τον αγώνα της Αργεντινής με το Πράσινο Ακρωτήριο. Στα κοινωνικά δίκτυα κυκλοφόρησε βίντεο στο οποίο εμφανιζόταν να δηλώνει ότι «υπέφερε» όσο η Αργεντινή κινδύνευε να αποκλειστεί και ότι ανακουφίστηκε όταν τελικά προκρίθηκε.
Το απόσπασμα αναπαράχθηκε εκατομμύρια φορές, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις για το κατά πόσο ένας πρόεδρος της FIFA μπορεί να εκφράζει δημόσια τέτοιου είδους συναισθηματική εμπλοκή με μία από τις συμμετέχουσες ομάδες. Υποστηρικτές του Ινφαντίνο αντέτειναν ότι τα λόγια του απομονώθηκαν από το ευρύτερο πλαίσιο της συνέντευξης και δεν αποτελούσαν δήλωση προτίμησης προς την Αργεντινή, ωστόσο η εικόνα είχε ήδη κάνει τον γύρο του διαδικτύου.
Η υπόθεση πήρε ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις λίγες ημέρες αργότερα, όταν άρχισε να κυκλοφορεί ακόμη ένα βίντεο που υποτίθεται ότι έδειχνε τον Ινφαντίνο να πιάνει το κεφάλι του τη στιγμή που η Αίγυπτος πετύχαινε δεύτερο γκολ απέναντι στην Αργεντινή. Το συγκεκριμένο στιγμιότυπο αναπαράχθηκε μαζικά ως «απόδειξη» ότι ο πρόεδρος της FIFA αγωνιούσε για την τύχη της «αλμπισελέστε».
Ωστόσο, η συγκεκριμένη εικόνα αποδείχθηκε παραπλανητική. Οπτικοακουστικό υλικό που κυκλοφόρησε ως προερχόμενο από τον αγώνα με την Αίγυπτο αντιστοιχούσε τελικά σε διαφορετική αναμέτρηση και χρησιμοποιήθηκε εκτός του πραγματικού του πλαισίου. Παρότι το συγκεκριμένο επιχείρημα κατέρρευσε μετά τα σχετικά fact-checks, είχε ήδη κάνει τον γύρο του κόσμου και συνέβαλε ακόμη περισσότερο στην ενίσχυση της καχυποψίας.
View this post on Instagram
Ρατσισμός, τρανσφοβία και κατηγορίες για δύο μέτρα και σταθμά
Αν οι διαιτησίες αποτέλεσαν το αγωνιστικό σκέλος της συζήτησης, το καλοκαίρι του 2024 ήρθε να προστεθεί και ένα πειθαρχικό ζήτημα. Μετά την κατάκτηση του Copa América, βίντεο από τους πανηγυρισμούς της εθνικής Αργεντινής μέσα στο πούλμαν της ομάδας έδειξαν αρκετούς διεθνείς να τραγουδούν σύνθημα εναντίον της εθνικής Γαλλίας.
Το τραγούδι είχε γίνει γνωστό ήδη από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022, όμως τότε απέκτησε παγκόσμια διάσταση επειδή μεταδόθηκε ζωντανά από τον Έντσο Φερνάντες μέσω live στο Instagram. Οι στίχοι δεν περιορίζονταν στον Κιλιάν Εμπαπέ. Περιείχαν αναφορές στους Γάλλους διεθνείς αφρικανικής καταγωγής, υποστηρίζοντας ότι «δεν είναι πραγματικά Γάλλοι», ενώ περιλάμβαναν και τρανσφοβική αναφορά για τον Εμπαπέ, υπονοώντας ότι βρίσκεται σε σχέση με τρανς γυναίκα.
Το βίντεο προκάλεσε τεράστια διεθνή κατακραυγή. Η Γαλλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία κατέθεσε επίσημη καταγγελία, οργανώσεις κατά του ρατσισμού αντέδρασαν έντονα, η FIFA ανακοίνωσε πειθαρχική έρευνα και η Chelsea ξεκίνησε εσωτερική διαδικασία για τον Έντσο Φερνάντες, καθώς αρκετοί συμπαίκτες του εξέφρασαν δημόσια τη δυσαρέσκειά τους.
Ο ίδιος ο Φερνάντες αναγκάστηκε να ζητήσει δημόσια συγγνώμη, παραδεχόμενος ότι το τραγούδι ήταν προσβλητικό και ότι δεν αντιπροσώπευε τις προσωπικές του αξίες. Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί σχολιαστές υποστήριξαν ότι η υπόθεση δεν είχε τις ίδιες συνέπειες που θα προκαλούσε αν αφορούσε άλλη εθνική ομάδα ή άλλον ποδοσφαιρικό οργανισμό. Αυτή η αίσθηση «δύο μέτρων και δύο σταθμών» αποτέλεσε ακόμη ένα επιχείρημα όσων πιστεύουν ότι η Αργεντινή αντιμετωπίζεται με μεγαλύτερη επιείκεια από την παγκόσμια ομοσπονδία.
Η θεωρία που δεν λέει να σβήσει
Είναι χαρακτηριστικό ότι, κάθε φορά που η Αργεντινή βρίσκεται στο επίκεντρο μιας αμφιλεγόμενης φάσης, οι παλιές υποθέσεις επιστρέφουν σχεδόν αυτόματα στη δημόσια συζήτηση. Οι διαιτητικές αποφάσεις του Κατάρ, οι εικόνες του Ινφαντίνο δίπλα στον Μέσι, η ευνοϊκή -κατά τους επικριτές- διαδρομή του φετινού Μουντιάλ, οι αντιδράσεις της Αιγύπτου, ακόμη και η υπόθεση του τραγουδιού μετά το Copa América χρησιμοποιούνται πλέον ως κομμάτια της ίδιας αφήγησης.
Το ενδιαφέρον είναι ότι σε αρκετές περιπτώσεις η συζήτηση έχει ξεπεράσει τα ίδια τα γεγονότα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε το βίντεο που υποτίθεται ότι έδειχνε τον Τζιάνι Ινφαντίνο να αντιδρά στο δεύτερο γκολ της Αιγύπτου. Παρότι αποδείχθηκε ότι δεν προερχόταν από τη συγκεκριμένη αναμέτρηση, είχε ήδη αναπαραχθεί εκατομμύρια φορές, ενισχύοντας μια πεποίθηση που για πολλούς υπήρχε ήδη.
Αυτό ίσως αποτελεί και το σημαντικότερο στοιχείο της υπόθεσης. Η συζήτηση δεν τροφοδοτείται μόνο από πραγματικά περιστατικά, αλλά και από την εικόνα που δημιουργείται γύρω από αυτά. Σε μια εποχή όπου κάθε επίμαχη φάση αναλύεται καρέ-καρέ και κάθε βίντεο γίνεται viral μέσα σε λίγα λεπτά, η εντύπωση συχνά αποκτά μεγαλύτερη δύναμη από την ίδια την πραγματικότητα.
Γιατί η Αργεντινή βρίσκεται στο επίκεντρο
Υπάρχει ακόμη ένας παράγοντας που εξηγεί γιατί η συγκεκριμένη θεωρία επιμένει περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη. Η Αργεντινή δεν είναι απλώς η παγκόσμια πρωταθλήτρια. Είναι η ομάδα του Λιονέλ Μέσι. Για τη FIFA, ο οκτώ φορές κάτοχος της Χρυσής Μπάλας αποτελεί αναμφίβολα τη σημαντικότερη εμπορική προσωπικότητα του σύγχρονου ποδοσφαίρου. Η εικόνα του χρησιμοποιείται συστηματικά στην προώθηση των διοργανώσεων, στις καμπάνιες των χορηγών και στο παγκόσμιο μάρκετινγκ του αθλήματος.
Αυτό, από μόνο του, δεν συνιστά απόδειξη προνομιακής μεταχείρισης. Εξηγεί όμως γιατί κάθε απόφαση υπέρ της Αργεντινής αντιμετωπίζεται με πολύ μεγαλύτερη καχυποψία απ’ ό,τι αν αφορούσε οποιαδήποτε άλλη εθνική ομάδα. Όσο μεγαλύτερο είναι το εμπορικό διακύβευμα, τόσο περισσότεροι είναι εκείνοι που πιστεύουν ότι πίσω από τις αποφάσεις κρύβονται και άλλα κίνητρα.
Η FIFA απαντά, αλλά η καχυποψία παραμένει
Η FIFA έχει απορρίψει επανειλημμένα κάθε ισχυρισμό περί εύνοιας προς την Αργεντινή. Μετά τις αντιδράσεις της Αιγύπτου, ο Πιερλουίτζι Κολίνα υπερασπίστηκε δημόσια τους διαιτητές και το VAR, επιμένοντας ότι όλες οι αποφάσεις ήταν σύμφωνες με τους κανονισμούς. Αντίστοιχα, στην υπόθεση του Copa América, η παγκόσμια ομοσπονδία ανακοίνωσε πειθαρχική διαδικασία, ενώ σε ό,τι αφορά τα viral βίντεο και τις θεωρίες που κυκλοφορούν στα κοινωνικά δίκτυα, δεν έχει υπάρξει καμία ένδειξη που να αποδεικνύει οργανωμένη εύνοια ή παρέμβαση υπέρ της Αργεντινής.
Παρ’ όλα αυτά, η θεωρία όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά φαίνεται να ενισχύεται μετά από κάθε νέα αμφισβητούμενη φάση. Ίσως γιατί, όπως συμβαίνει συχνά στον αθλητισμό, οι μεγάλες ιστορίες δεν ζουν μόνο από τα γεγονότα. Ζουν και από όσα ο κόσμος είναι διατεθειμένος να πιστέψει.
