Απεβίωσε στα 100 ο Gene Shalit, εμβληματικός κριτικός του NBC
Ο Gene Shalit, εμβληματικός κριτικός κινηματογράφου και δημοσιογράφος τέχνης της εκπομπής «Today», απεβίωσε στις 13 Ιουνίου 2026, σε ηλικία 100 ετών.
Αναγνωριζόταν για το χαρακτηριστικό του μουστάκι, τα φουντωτά μαλλιά και την αγάπη του για τα λογοπαίγνια.
Την είδηση του θανάτου του επιβεβαίωσε η οικογένειά του στο NBC News, δηλώνοντας ότι «έφυγε ειρηνικά μετά από 100 χρόνια μιας καταπληκτικής ζωής». Ο Shalit εντάχθηκε στην εκπομπή «Today» το 1970 και ανέλαβε τη θέση του καλλιτεχνικού συντάκτη το 1973. Στη συνέχεια, καθιερώθηκε στη στήλη «Critic’s Corner» ως κριτικός κινηματογράφου. Κατά την αποχώρησή του το 2010, ήταν ένας από τους τελευταίους αναγνωρίσιμους κριτικούς σε μεγάλο τηλεοπτικό δίκτυο των ΗΠΑ.
Ο Γκάι Λούντβιχ, παραγωγός του για πάνω από δύο δεκαετίες, ανέφερε χαρακτηριστικά: «Αυτό που αντηχούσε πάνω από την ασυνήθιστη εμφάνισή του ήταν το απίστευτο χιούμορ του και η αξιοσημείωτη ευφυΐα του. Δεν σε χτυπούσε κατακέφαλα με αυτήν, σε διασκέδαζε».
Το έργο του Shalit υπήρξε καθοριστικό για τη μετάβαση της κινηματογραφικής κριτικής από τις εφημερίδες στην τηλεόραση, για ένα διάστημα άνω των 20 ετών. Το «The Plain Dealer» το 2010 τον χαρακτήρισε «Ντάνιελ Μπουν με παπιγιόν και γυαλιά Groucho», σημειώνοντας ότι «ο Shalit έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην αλλαγή της ισορροπίας της κριτικής εξουσίας στην Αμερική».
Ο Shalit ξεκίνησε την επαγγελματική του πορεία ως αρθρογράφος ψυχαγωγίας στο περιοδικό McCall’s, ενώ το 1968 ανέλαβε καθήκοντα κριτικού κινηματογράφου στο Look και συνεργάστηκε με το Ladies’ Home Journal. Η επιτυχία του στον περιοδικό Τύπο οδήγησε σε πρόταση συνεργασίας από το NBC. Ο παραγωγός Γκάι Λούντβιχ αποκάλυψε ότι «κανείς στο NBC δεν τον είχε δει· είχαν διαβάσει μόνο τα κείμενά του», καθώς η εμφάνισή του, κατά την πρώτη του παρουσία, προκάλεσε έκπληξη, με ένα στέλεχος του δικτύου να τον ρωτάει αν είχε σκεφτεί το ραδιόφωνο. Η διαφορετικότητά του δεν ήταν τότε συνηθισμένη στην τηλεόραση της δεκαετίας του ’60.
Στην τηλεόραση, ο Shalit ξεχώριζε για την ιδιαίτερη αλλά μετριοπαθή προσέγγισή του στην κριτική. Σε δηλώσεις του στο Associated Press το 1993, είχε επισημάνει ότι «πολλοί κριτικοί αποκαλύπτουν τόσο μεγάλο μέρος της πλοκής που καταστρέφουν την εμπειρία· εγώ απλώς δεν αποκαλύπτω την ιστορία».
Ο Shalit είχε σχολιάσει πλήθος ταινιών. Χαρακτηριστικά, το «Enemy at the Gates» το είχε χαρακτηρίσει «μια ζωντανή δραματοποίηση ενός από τα τιτάνια σημεία καμπής της ιστορίας». Για το «Brokeback Mountain» είχε εκφράσει την άποψη ότι ήταν «υπερεκτιμημένο, αλλά όχι από εμένα», σχόλιο που προκάλεσε αντιδράσεις από την GLAAD, για τις οποίες ζήτησε συγγνώμη. Άλλες κριτικές του περιλάμβαναν την περιγραφή του «Frozen» ως «πολύ κουλ» και του «The Lovely Bones» ως «δεν έχει κόκαλα». Το ριμέικ του «King Kong» το είχε περιγράψει ως «τόσο γιγαντιαίο που πρέπει να δημιουργήσω νέες λέξεις για να το περιγράψω: μυθικό… μια λαμπρή, γιγαντιαία θαυμαστή ατμόσφαιρα». Τέλος, για το «The Color Purple» του Στίβεν Σπίλμπεργκ είχε δηλώσει: «Θα έπρεπε να είναι παράνομο να μην το δεις».
Αξέχαστη παραμένει η στιγμή της συνέντευξής του με την Carol Channing, όπου ξέσπασε σε γέλια. Επίσης, το 1981, κατά τη διάρκεια συνέντευξης με τους John Belushi και Dan Aykroyd, ο Belushi σχολίασε αστειευόμενος ότι τα μαλλιά του Shalit έμοιαζαν με «φλεγόμενη φάρμα μυρμηγκιών». Κατά τη μακρόχρονη πορεία του, είχε συνεργασίες και ανταλλαγές με παρουσιαστές όπως οι Edwin Newman, Barbara Walters, Jane Pauley, Tom Brokaw, Bryant Gumbel, Katie Couric, Al Roker και Meredith Vieira. Ο Gumbel είχε κάποτε ασκήσει κριτική, υποστηρίζοντας ότι οι κριτικές του Shalit «συχνά καθυστερούν και οι συνεντεύξεις του δεν είναι πολύ καλές».
Ο Gene Shalit γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη και μεγάλωσε στο Μόρισταουν του Νιου Τζέρσεϊ. Από νεαρή ηλικία επέδειξε ενδιαφέρον για τη δημοσιογραφία, ιδρύοντας την πρώτη εφημερίδα του σχολείου του. Αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο του Ιλινόις το 1949. Είχε ασχοληθεί και με τη μουσική, παίζοντας φαγκότο, αν και αρχικά ξεκίνησε με κλαρινέτο. Το 1987 επιμελήθηκε το βιβλίο «Το Γέλιο Μετράει: Ένας Εορτασμός του Αμερικανικού Χιούμορ», με στόχο να αναδείξει προσωπικότητες όπως ο Μαρκ Τουέιν, ο Τζέιμς Θέρμπερ και ο Ράσελ Μπέικερ. Ο Shalit αποτέλεσε αντικείμενο μίμησης στην εκπομπή «Saturday Night Live», όπου ο Οράτιο Σανζ τον υποδυόταν σατιρίζοντας τις λογοπαιγνιακές του κριτικές. Εμφανίστηκε επίσης σε τηλεοπτικές σειρές όπως το «Sesame Street», το «Family Guy» και τον «Μπομπ Σφουγγαράκη». Ο Gene Shalit ήταν παντρεμένος με τη Νάνσι Λιούις, η οποία απεβίωσε το 1978, και απέκτησαν έξι παιδιά. Η μακρόχρονη πορεία του άφησε ένα σημαντικό αποτύπωμα στην αμερικανική τηλεοπτική και κινηματογραφική κουλτούρα.