Η ΔΕΗ αναφέρει πως η παραγωγή ενέργειας από λιγνίτη είναι ασύμφορη
Η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ) προχωρά στην υλοποίηση του αναπτυξιακού της προγράμματος, το οποίο εστιάζει στην απολιγνιτοποίηση και στην πράσινη μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας. Στόχος είναι η ανάπτυξη ευέλικτης παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας στην περιοχή.
σχετικά άρθρα
Στο πλαίσιο αυτών των πρωτοβουλιών, η εταιρεία διεξάγει εργασίες αποκατάστασης εδαφών και απόσυρσης παροπλισμένων εκσκαφέων στο ορυχείο Μαυροπηγής. Όπως ανακοινώθηκε, πρόκειται για υποχρέωση που έχει αναλάβει η ΔΕΗ με σκοπό την απόδοση των εδαφών στη ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε. και στο ελληνικό Δημόσιο για περαιτέρω αξιοποίηση. Η ΔΕΗ διευκρινίζει ότι η διαχείριση των άχρηστων μεταλλικών δομών δεν συνιστά απαξίωση της ιστορικής διαδρομής της περιοχής. Αντιθέτως, σχεδιάζει τη δημιουργία ενός Μουσείου Βιομηχανικής Κληρονομιάς στην Πτολεμαΐδα. Στο έργο αυτό θα διατηρηθούν και θα αποκατασταθούν εμβληματικά βιομηχανικά κτίρια, πύργοι ψύξης, ιστορικές καμινάδες και εγκαταστάσεις αρχιτεκτονικής και ιστορικής αξίας. Παράλληλα, μηχανήματα και εξοπλισμός που έχουν χαρακτηριστεί ως κινητά βιομηχανικά μνημεία θα συντηρηθούν και θα εκτεθούν στον χώρο του μουσείου.
Η ΔΕΗ επισημαίνει ότι, ενώ για δεκαετίες ο λιγνίτης αποτελούσε τη βάση του ελληνικού συστήματος ηλεκτροπαραγωγής, η επίκλησή του ως «εθνικού καυσίμου» στη σημερινή εποχή αγνοεί την οικονομική και περιβαλλοντική πραγματικότητα. Η παραγωγή ενέργειας από λιγνίτη έχει καταστεί πλέον ασύμφορη, κυρίως λόγω του κόστους των δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην Ευρώπη. Επιπλέον, η άποψη ότι οι λιγνιτικές μονάδες είναι απαραίτητες για τη σταθερότητα του συστήματος έχει ξεπεραστεί, καθώς η σταθερότητα του δικτύου εξασφαλίζεται πλέον από τον συνδυασμό ευέλικτης παραγωγής και σύγχρονων τεχνολογιών αποθήκευσης ενέργειας.
Στο πλαίσιο του προγράμματος πράσινης μετάβασης, η ΔΕΗ αναπτύσσει ένα διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο με έμφαση στην ευέλικτη παραγωγή και την αποθήκευση ενέργειας. Στον τομέα της αποθήκευσης, δραστηριοποιείται με την ανάπτυξη συστημάτων μπαταριών υψηλής απόκρισης και με δύο έργα αντλησιοταμίευσης στην Καρδιά και στο Νότιο Πεδίο. Παράλληλα, πραγματοποιούνται επεντασεις σε ευέλικτες μονάδες φυσικού αερίου με σημαντικά μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Η διοίκηση της εταιρείας τονίζει ότι η απολιγνιτοποίηση συνιστά μια δομική δέσμευση υψηλής προστιθέμενης αξίας για τη Δυτική Μακεδονία. Μέχρι σήμερα, έχουν αποκατασταθεί πάνω από 80.000 στρέμματα πρώην λιγνιτωρυχείων, εκ των οποίων περίπου 55.000 στρέμματα παραχωρούνται σταδιακά στο ελληνικό Δημόσιο. Η ΔΕΗ επανατοποθετείται στην περιοχή ως ο μεγαλύτερος επενδυτής καθαρής και ευέλικτης ενέργειας. Η ολοκλήρωση της κατασκευής φωτοβολταϊκών πάρκων συνολικής ισχύος 2,13 GW, σε συνδυασμό με τις μεγάλες επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας, αναμένεται να μεταμορφώσει τη Δυτική Μακεδονία στο μεγαλύτερο και πιο σύγχρονο κέντρο πράσινης και ευέλικτης παραγωγής ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής, έχει ξεκινήσει η μετατροπή της μονάδας «Πτολεμαΐδα V» σε μια καθαρή μονάδα φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου. Αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στις αρχές του 2028 ως ανοιχτού κύκλου και το 2029 ως συνδυασμένου, παρέχοντας ευέλικτη ισχύ. Οι μετατροπές των μεγάλων μονάδων της ΔΕΗ δημιουργούν ένα πλέγμα συμπληρωματικών τεχνολογιών αιχμής, καθιερώνοντας τη Δυτική Μακεδονία ως πρότυπο ενεργειακό κόμβο. Σε αυτές περιλαμβάνεται η σύγχρονη μονάδα Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Αποδοτικότητας (ΣΗΘΥΑ), η οποία θα λειτουργήσει τέλος του 2026, καθώς και, σε κοινοπραξία με την Hellenic Hydrogen, η πρώτη βιομηχανικής κλίμακας μονάδα παραγωγής υδρογόνου από ανανεώσιμες πηγές στο Αμύνταιο. Επίσης, στον ΑΗΣ Καρδιάς οι παλαιές γεννήτριες θα μετατραπούν σε σύγχρονους πυκνωτές για την εξισορρόπηση του συστήματος υπερυψηλής τάσης.
Μία σημαντική εξέλιξη είναι η απόφαση της ΔΕΗ να ξεκινήσει εντός του έτους την κατασκευή ενός Mega Data Center στην περιοχή. Σε πρώτη φάση, θα κατασκευαστεί ένα Mega Data Center ισχύος 300 MW στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, με ολοκλήρωση σε δύο χρόνια και δυνατότητα επέκτασης σε 1.000 MW κατόπιν δέσμευσης από hyperscalers. Τα οφέλη από τη λειτουργία του για την τοπική κοινωνία και την οικονομία της Δυτικής Μακεδονίας εκτιμάται ότι θα είναι πολλαπλά, με τη δημιουργία χιλιάδων νέων θέσεων εργασίας στους τομείς των κατασκευών, της πληροφορικής, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας, τόσο κατά τη φάση κατασκευής όσο και κατά την πλήρη λειτουργία του έργου.
Η επιλογή της Δυτικής Μακεδονίας για το Mega Data Center οφείλεται στην ύπαρξη έτοιμων βιομηχανικών εκτάσεων με εξασφαλισμένες αδειοδοτήσεις, την εγγύτητα σε μονάδες παραγωγής ενέργειας και τη διαθεσιμότητα δικτύων. Σχετικά με τις επιφυλάξεις για την κατανάλωση νερού, η ΔΕΗ τονίζει ότι τα τεχνικά στοιχεία δείχνουν πως η νέα δραστηριότητα αποτελεί πρότυπο ορθολογικής διαχείρισης και προστασίας των υδάτινων πόρων, καθώς η απαιτούμενη ποσότητα νερού ανέρχεται μόλις στο 0,6% αυτής που απαιτούσε η παλαιά λιγνιτική δραστηριότητα. Το Mega Data Center αναμένεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη συνολική οικονομική μεταμόρφωση της περιοχής, δημιουργώντας ένα δυναμικό οικοσύστημα καινοτομίας.
