Για πρώτη φορά στην Ευρώπη και ειδικότερα στην Ελλάδα, υλοποιείται ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό πλαίσιο επαλήθευσης ηλικίας. Το έργο, το οποίο αναλαμβάνεται από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης σε συνέχεια νόμου του Υπουργείου Υγείας και με τη συνδρομή του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, έχει ως στόχο την ουσιαστική προστασία των ανηλίκων και την αναβάθμιση της δημόσιας υγείας.
σχετικά άρθρα
Αυτή η πρωτοποριακή ευρωπαϊκή εφαρμογή, που παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το καλοκαίρι, αποτρέπει την πρόσβαση ανηλίκων σε προϊόντα καπνού, νικοτίνης (συμπεριλαμβανομένης της άτμισης) και αλκοόλ. Η λύση έχει σχεδιαστεί για να είναι απλή στη χρήση, χωρίς να απαιτούνται ιδιαίτερες ψηφιακές δεξιότητες από αγοραστές ή πωλητές. Η τεχνολογική αυτή εξέλιξη συμπληρώνει τον πρόσφατο νόμο για τη δημόσια υγεία, ενισχύοντας την εφαρμογή του μέσω ψηφιακών εργαλείων.
Κεντρικός σκοπός του θεσμικού πλαισίου είναι η προστασία των νέων και η πρόληψη της χρήσης των εν λόγω προϊόντων σε νεαρή ηλικία. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω πέντε αξόνων δράσης: μέτρα πρόληψης και προστασίας των ανηλίκων, αυστηρότερη εποπτεία της αγοράς, ειδική ρύθμιση για τα νέα προϊόντα νικοτίνης, δημιουργία ψηφιακού μητρώου ελέγχου και ενδυνάμωση των ελεγκτικών μηχανισμών και των κυρώσεων. Στο πλαίσιο αυτό, θεσπίζεται σαφής και καθολική απαγόρευση της πώλησης, προσφοράς και διάθεσης των σχετικών προϊόντων σε ανηλίκους, με την ευθύνη εξακρίβωσης της ηλικίας να ανατίθεται ρητά στον πωλητή. Η συναλλαγή απαγορεύεται εάν ο αγοραστής δεν προσκομίσει αποδεικτικό ηλικίας.
Σε συνέντευξη Τύπου για την παρουσίαση του Οδικού Χάρτη και Επιχειρησιακού Σχεδίου για την Καθολική Εφαρμογή της Απαγόρευσης Πώλησης Καπνικών και Αλκοόλ σε Ανήλικους, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, δήλωσε ότι η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επίλυση πραγματικών κοινωνικών προβλημάτων. Υπό τον συντονισμό του Υπουργού Επικρατείας, Άκη Σκέρτσου, και σε συνεργασία με τα Υπουργεία Υγείας και Προστασίας του Πολίτη, υλοποιείται ένα συνεκτικό ψηφιακό πλαίσιο για την προστασία των ανηλίκων. Με το alto.gov.gr, διασφαλίζεται η πλήρης χαρτογράφηση της αγοράς προϊόντων καπνού, άτμισης και αλκοόλ, ενισχύοντας τον στοχευμένο έλεγχο. Παράλληλα, μέσω της πλατφόρμας events.gov.gr, θεσπίζεται ένα σαφές πεδίο για τη δήλωση ιδιωτικών εκδηλώσεων με συμμετοχή ανηλίκων, περιορίζοντας φαινόμενα καταστρατήγησης. Επιπλέον, η ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας μέσω του Kids Wallet και Gov.gr Wallet εισάγει μια ασφαλή διαδικασία που περιορίζει την πρόσβαση ανηλίκων σε επιβλαβή προϊόντα, χωρίς περιττή έκθεση προσωπικών δεδομένων. Ο Υπουργός επεσήμανε ότι η ίδια προσέγγιση θα επεκταθεί και στις διαδικτυακές αγορές, μετά από ένα διάστημα προσαρμογής των επιχειρήσεων, χαρακτηρίζοντας την ως μεταρρύθμιση που ήρθε για να μείνει, με στόχο ένα ασφαλέστερο περιβάλλον για τα παιδιά, το οποίο απαιτεί τη στήριξη όλων.
Η καινοτομία του προγράμματος έγκειται στην εισαγωγή ψηφιακού συστήματος επαλήθευσης ηλικίας, όπου η ταυτοποίηση της ενηλικότητας θα πραγματοποιείται μέσω των εφαρμογών Gov.gr Wallet και Kids Wallet. Στα σημεία λιανικής, ο πωλητής επιλέγει την απαιτούμενη ηλικιακή ομάδα (π.χ. άνω των 18) στην εφαρμογή του, και εμφανίζεται ένα QR code. Ο αγοραστής σαρώνει το QR είτε με το Gov.gr Wallet είτε με το Kids Wallet και επιτρέπει την κοινοποίηση ενός πιστοποιητικού επιβεβαίωσης ηλικίας. Το σύστημα ενημερώνει τον πωλητή με πράσινη ή κόκκινη ένδειξη για την επιτρεπτότητα της πώλησης, χωρίς να αποκαλύπτεται η ακριβής ηλικία του αγοραστή, διασφαλίζοντας αξιοπιστία, ταχύτητα και σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα. Η χρήση αυτών των ψηφιακών εργαλείων αναμένεται να περιορίσει σημαντικά την πρόσβαση των ανηλίκων σε απαγορευμένα προϊόντα και να διευκολύνει την εφαρμογή του νόμου.
Το πλαίσιο προβλέπει επίσης αυστηρές ρυθμίσεις για την είσοδο ανηλίκων σε χώρους διασκέδασης: η είσοδος και παραμονή ανηλίκων σε αμιγώς μπαρ και νυχτερινά κέντρα απαγορεύεται. Εξαιρέσεις για ιδιωτικές εκδηλώσεις με συμμετοχή ανηλίκων επιτρέπονται μόνο σε οριοθετημένους χώρους, εκτός ωραρίου λειτουργίας και κατόπιν υποχρεωτικής δήλωσης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα events.gov.gr.
Σημαντικό εργαλείο εποπτείας είναι το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων (alto.gov.gr), όπου είναι υποχρεωτική η εγγραφή όλων των επιχειρήσεων και σημείων πώλησης προϊόντων καπνού, αλκοόλ και συναφών μη καπνικών προϊόντων. Αυτό επιτρέπει την πλήρη χαρτογράφηση της αγοράς, τη στοχευμένη εποπτεία και τη διαλειτουργικότητα μεταξύ αρμοδίων αρχών. Με την εγγραφή εκδίδεται έγγραφο με QR code για την ταχύτερη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων. Η προθεσμία εγγραφής στο alto.gov.gr λήγει στις 16 Απριλίου 2026.
Το νέο ψηφιακό οικοσύστημα, συνδυάζοντας το Gov.gr Wallet, το Kids Wallet, το alto.gov.gr και το events.gov.gr, αποσκοπεί στον μετασχηματισμό της εφαρμογής της νομοθεσίας σε ένα καθημερινό και αποτελεσματικό εργαλείο. Στόχος είναι η αύξηση της αποτρεπτικής ικανότητας έναντι της πρόσβασης ανηλίκων σε εξαρτήσεις και η ενίσχυση της προστασίας της δημόσιας υγείας.
