Η Ελλάδα τιμά και φέτος, όπως κάθε Πάσχα, τις παραδόσεις της, με έθιμα που χάνονται στα βάθη των χρόνων. Αυτά τα λαϊκά δρώμενα, που καλύπτουν γεωγραφικά από τις Κυκλάδες και τη Στερεά Ελλάδα έως την Ήπειρο, τη Μακεδονία, την Πελοπόννησο και την Κρήτη, έχουν τις ρίζες τους είτε στην αρχαία Ελλάδα και το δωδεκάθεο, είτε στην περίοδο της τουρκοκρατίας και της αντίστασης. Ακολουθούν δέκα από τα ξεχωριστά πασχαλινά έθιμα που αναβιώνουν σε διάφορες περιοχές της χώρας.
σχετικά άρθρα
Τα Μαζίδια στην Καβάλα Στην Καβάλα, το έθιμο των Μαζιδίων αναβιώνει την τρίτη ημέρα του Πάσχα. Πραγματοποιείται πομπή εικονισμάτων από την βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Ταξιάρχη προς την παλαιότερη εκκλησία των Μαζιδίων, με σκοπό την ευλογία της καλλιεργητικής περιόδου. Ακολουθεί γλέντι στην κεντρική πλατεία, με τον ιερέα να ηγείται του χορού, υπό τον ήχο παραδοσιακών τραγουδιών. Το έθιμο ολοκληρώνεται με προσφορά φαγητών από τις ανύπαντρες γυναίκες της κοινότητας.
Οι κούνιες στη Μάρπησσα της Πάρου Ένα από τα παλαιότερα έθιμα με καταγωγή από την αρχαία Ελλάδα, οι κούνιες στη Μάρπησσα της Πάρου συνδέονταν με την καλή τύχη και την ελευθερία κατά την άφιξη της άνοιξης. Στη σύγχρονη εποχή, οι νέοι κατασκευάζουν αυτοσχέδιες κούνιες, τις οποίες κρεμούν σε κεντρικά σημεία. Ανύπαντρες κοπέλες χρησιμοποιούν τις κούνιες για να προσελκύσουν το ενδιαφέρον των αγοριών, με την επιλογή γαμπρού να γίνεται βάσει ερωτικών δίστιχων.
Τα νεκρόδειπνα στην Κοζάνη Προερχόμενα από τον Πόντο, τα νεκρόδειπνα αναβιώνουν σε πολλά χωριά της Κοζάνης τη Δευτέρα του Πάσχα. Οι κάτοικοι επισκέπτονται τα μνήματα των αγαπημένων τους προσώπων και ετοιμάζουν εορταστικά τραπέζια με τα αγαπημένα τους φαγητά, γλυκά και κρασί. Το γεύμα εξελίσσεται σε γλέντι με ποντιακή μουσική, χορούς και τραγούδια, με στόχο τη συμφιλίωση με τον θάνατο και την εκτίμηση της ζωής.
Ο καλύτερος λάκκος στη Λειβαδιά Στη Λειβαδιά, ο διαγωνισμός του «καλύτερου λάκκου» αναβιώνει για δωδέκατη συνεχή χρονιά, με ρίζες στο ρουμελιώτικο Πάσχα. Ο διαγωνισμός αποσκοπεί στην ανάδειξη του ικανότερου ψήστη αρνιού, με κριτήρια τον χειρισμό της σούβλας, τον αριθμό των ψημένων αρνιών και τη συμμετοχή. Το έπαθλο για τον νικητή περιλαμβάνει συνήθως τρόφιμα και κρασί.
Ο νιπτήρας στην Πάτμο Στην Πάτμο, το έθιμο του νιπτήρα αναπαριστά τον Μυστικό Δείπνο. Το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης, μετά τη Θεία Λειτουργία, πραγματοποιείται πομπή ιερέων και μοναχών στην πλατεία Εμμανουήλ Ξάνθου. Εκεί, ο καθηγούμενος της Μονής, συμβολίζοντας τον Ιησού Χριστό, πλένει τα πόδια δώδεκα ιερέων που αναπαριστούν τους μαθητές Του. Το έθιμο αναδεικνύει την ιστορικότητα του τόπου.
Ο ρουκετοπόλεμος στη Χίο Ένα από τα γνωστότερα αλλά και αμφιλεγόμενα έθιμα, ο ρουκετοπόλεμος στον Βροντάδο της Χίου διεξάγεται το βράδυ της Ανάστασης. Χιλιάδες αυτοσχέδιες ρουκέτες εκτοξεύονται μεταξύ δύο εκκλησιών, της Παναγίας Ερειάνθης (Παναγούσοι) και του Αγίου Μάρκου (Αγιομαρκούσοι). Στόχος είναι ο τρούλος και το έμβλημα της εκκλησίας του Αγίου Μάρκου για την πρώτη ομάδα, και το ρολόι του καμπαναριού της Παναγίας Ερειάνθης για τη δεύτερη. Την επομένη γίνεται καταμέτρηση των επιτυχιών. Το έθιμο έχει χαρακτηριστεί επικίνδυνο, καθώς έχουν αναφερθεί πάνω από 60 ακρωτηριασμοί και τουλάχιστον 10 θάνατοι.
Οι μπότηδες στην Κέρκυρα Ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πασχαλινά έθιμα είναι οι μπότηδες στην Κέρκυρα. Η προετοιμασία περιλαμβάνει την κατασκευή πήλινων κανατιών εβδομάδες νωρίτερα. Την παραμονή, η Αστυνομία ενημερώνει για τη μετακίνηση οχημάτων ενόψει του «κανατοπολέμου». Την Πρώτη Ανάσταση, στις 12 το μεσημέρι, οι κάτοικοι πετούν πήλινα κανάτια από τα μπαλκόνια τους. Φιλαρμονικές μπάντες στους δρόμους συνοδεύουν μουσικά τον εορτασμό, ενώ πλήθος θεατών παρακολουθεί το δρώμενο.
Το κάψιμο του Ιούδα Από τη Ναύπακτο και τη Λευκάδα μέχρι την Κρήτη, το κάψιμο του Ιούδα είναι ένα παλαιό έθιμο που προέρχεται από την περίοδο της τουρκοκρατίας. Κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα, κατασκευάζεται ένα ομοίωμα του Ιούδα του Ισκαριώτη, συμβολίζοντας την καταδίκη κάθε προδοσίας. Το ομοίωμα, φτιαγμένο από εύφλεκτα υλικά όπως ξύλο, άχυρο και κουρέλια, με κροτίδες στα μάτια, καίγεται σε κεντρικά ή εμφανή σημεία, ακόμα και σε σχεδίες στη θάλασσα, με ποικίλες παραλλαγές σε όλη την Ελλάδα.
Τα χάρτινα αερόστατα στο Λεωνίδιο Στο Λεωνίδιο Αρκαδίας, τη νύχτα της Ανάστασης ο ουρανός φωτίζεται από εκατοντάδες χάρτινα αερόστατα. Το έθιμο, που ξεκίνησε στα τέλη του 19ου αιώνα, απαιτεί εβδομάδες προετοιμασίας από σχεδόν κάθε σπίτι. Τα αερόστατα, κατασκευασμένα από καλάμια και χαρτί με μια τεχνική που χάνεται στον χρόνο, πυροδοτούνται με ένα πανί εμποτισμένο με λάδι και πετρέλαιο, δημιουργώντας ένα φαντασμαγορικό θέαμα τη στιγμή του «Χριστός ανέστη».
Το κάψιμο της ρόκας στην Πιερία Σε πολλά χωριά της Πιερίας, το κάψιμο της ρόκας αναβιώνει την τρίτη ημέρα του Πάσχα, αποτελώντας κάποτε σύμβολο κατά της τουρκοκρατίας. Οι γυναίκες του χωριού, φορώντας παραδοσιακές φορεσιές, χορεύουν τον «διπλωτό» χορό στην πλατεία, τραγουδώντας πασχαλινά άσματα. Το κάψιμο της ρόκας, που εκτελείται με πάθος, συμβολίζει την ανθρώπινη αντίσταση κατά της καταπίεσης και λαμβάνει τη μορφή τελετουργίας.
