Στα απόκρημνα βουνά των Αγράφων, βρίσκεται η ιστορική Μονή Παναγίας Σπηλιάς, η οποία συνδέεται με έναν αρχαίο θρύλο. Σύμφωνα με την παράδοση, δύο μοναχοί, αναζητώντας κατάλληλο τόπο για την ίδρυση μοναστηριού, καθοδηγήθηκαν σε ένα όραμα από την Παναγία προς μία σπηλιά εντός των βράχων. Εκεί, ανακάλυψαν μία θαυματουργή εικόνα, μπροστά στην οποία έκαιγε ένα καντήλι, το οποίο λέγεται ότι δεν έχει σβήσει ποτέ. Το γεγονός αυτό ερμηνεύτηκε ως θεϊκό σημάδι και οδήγησε στην ανέγερση της Μονής της Σπηλιάς στο ίδιο σημείο, αφιερωμένης στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Μέχρι και σήμερα, το άσβεστο καντήλι και η εικόνα της Παναγίας της «Γιάτρισσας» αποτελούν κεντρικά στοιχεία λατρείας για τους προσκυνητές, οι οποίοι αποδίδουν στον τόπο μυστήριο και θαύματα. Το μοναστήρι, τοποθετημένο ανάμεσα σε γκρεμούς και επιβλητικές κορυφές, διατηρεί τη φήμη του ως ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα της Ελλάδας, με τον θρύλο του καντηλιού να μεταδίδεται από γενιά σε γενιά.
