Καυτό καλοκαίρι: Ελλάδα, ψήνεσαι! Ποιες περιοχές στο κόκκινο;
σχετικά άρθρα
Η Ελλάδα βρίσκεται σε «κόκκινο συναγερμό» για ακραίες θερμοκρασίες! Καθηγητές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, προβλέποντας ότι η χώρα μας θα βιώσει καύσωνες ανάλογης έντασης με αυτούς που πλήττουν ήδη την κεντρική Ευρώπη. Θεσσαλία, Μακεδονία, Θράκη, Βοιωτία, Ανατολική Στερεά, Αττική και Πελοπόννησος βρίσκονται στο επίκεντρο.
Ο Αθανάσιος Αργυρίου, καθηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο Πατρών και του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας, δηλώνει ξεκάθαρα: «Η Ελλάδα, ως χώρα της ανατολικής Μεσογείου, βρίσκεται σε περιοχή υψηλής επικινδυνότητας». Η κοινή έκθεση Copernicus και WMO επιβεβαιώνει ότι η Ευρώπη θερμαίνεται δύο φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο από τη δεκαετία του ’80.
Οι αιτίες δεν είναι απλές. Ο καθηγητής εξηγεί ότι πρόκειται για συνδυασμό ατμοσφαιρικών συνθηκών και κλιματικών μεταβολών. Ο «θερμικός θόλος» δημιουργείται από πεδία υψηλών πιέσεων που πιέζουν τον αέρα προς το έδαφος, τον θερμαίνουν και προκαλούν ασθενείς ανέμους. Παράλληλα, θερμές αέριες μάζες φτάνουν από τη Βόρεια Αφρική και την Ιβηρική Χερσόνησο. Το ξηρό έδαφος επιδεινώνει την κατάσταση, μειώνοντας τη φυσική ψύξη. Όλα αυτά οδηγούν σε δραματικά υψηλότερες θερμοκρασίες.
Δεν είναι μεμονωμένα φαινόμενα. Η χρονική εγγύτητα των καυσώνων οφείλεται στην εμμονή των αντικυκλωνικών συστημάτων. Μετά από μια ξηρή και θερμή περίοδο, το έδαφος είναι ήδη «ψημένο», επιτρέποντας νέα ακραία επεισόδια να εκδηλωθούν ταχύτερα. Ο Αργυρίου υπογραμμίζει: «Η Ευρώπη είναι σήμερα η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος». Αυτό δείχνει την ανάγκη για διεθνή συνεργασία και πολιτικές προσαρμογής, όπως συζητούνται στην ενότητα Διεθνή.
Οι ιστορικοί καύσωνες του 2003, 2010, 2019 και το ιδιαίτερα θερμό καλοκαίρι του 2022 στην Ευρώπη δείχνουν την κλιμάκωση. Το 2022, μια μελέτη στο Nature Medicine εκτίμησε 61.672 θανάτους που συνδέονταν με τη ζέστη στην Ευρώπη. Οι καύσωνες του 2023 σε Μεσόγειο και Ελλάδα επιβεβαιώνουν ότι τέτοια επεισόδια είναι πλέον συχνότερα, εντονότερα και πιο επιβαρυντικά για την ανθρώπινη υγεία.
Στην Ελλάδα, οι Θεσσαλία, Κεντρική και Ανατολική Μακεδονία, Θράκη, Βοιωτία, Ανατολική Στερεά, Αττική και τμήματα της Πελοποννήσου είναι οι πιο ευάλωτες. Μεγάλες πόλεις όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη υποφέρουν από το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, ειδικά τη νύχτα. Αντίθετα, νησιά και παράκτιες περιοχές έχουν χαμηλότερες μέγιστες θερμοκρασίες, αλλά η υψηλή υγρασία αυξάνει την αίσθηση δυσφορίας.
Ο καθηγητής Αργυρίου επιμένει ότι, πέρα από τα μετεωρολογικά μέτρα, είναι κρίσιμη η έγκαιρη πρόγνωση και η εφαρμογή σχεδίων από την Πολιτική Προστασία και τους ειδικούς υγείας. Χρειαζόμαστε σωστό πολεοδομικό σχεδιασμό και συνεχή ενημέρωση για να ζούμε σε δροσερότερους, πιο ανθεκτικούς χώρους. Η διαχείριση της κρίσης απαιτεί συντονισμένη δράση και αποφάσεις σε επίπεδο Πολιτικής. Είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε το μέλλον;
