Η iSea διαψεύδει τον πανικό για λαγοκέφαλους και καρχαρίες
Η περιβαλλοντική οργάνωση iSea, δια της υπεύθυνης επικοινωνίας της, Αναστασίας Χαρίτου, χαρακτηρίζει αδικαιολόγητο τον πρόσφατο πανικό σχετικά με επιθέσεις λαγοκέφαλων σε λουόμενους, αναφέροντας ότι βασίζεται σε αδιασταύρωτες πληροφορίες. Όπως δήλωσε η κ. Χαρίτου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά απρόκλητων επιθέσεων. Τα αναφερόμενα περιστατικά σε Κάλυμνο και Κύπρο έλαβαν χώρα όταν τα ψάρια βρίσκονταν σε ρηχά νερά και οι λουόμενοι τα τάιζαν ή τα χάιδευαν.
Η οργάνωση τονίζει ότι είναι απίθανο ένας λαγοκέφαλος να επιτεθεί σε λουόμενους αδικαιολόγητα, πέραν ίσως περιπτώσεων που αφορούν ψαροντουφεκάδες και πάλι, στο ψάρι που έχουν δεμένο και όχι στον ίδιο τον δύτη. Συνεπώς, δεν υφίσταται λόγος για τους λουόμενους να λαμβάνουν μέτρα προφύλαξης από επιθέσεις λαγοκέφαλων.
Σε σχετική ανακοίνωση της iSea, επισημαίνεται ότι δεν υπάρχουν τεκμηριωμένα στοιχεία που να δικαιολογούν την εικόνα ενός ζώου που επιτίθεται απρόκλητα. Αντιθέτως, υπάρχουν βίντεο που απεικονίζουν ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων μικρών παιδιών, να αλληλεπιδρούν με λαγοκέφαλους. Τυχόν δαγκώματα σε αυτές τις περιπτώσεις δεν μπορούν να χαρακτηριστούν επιθέσεις, αλλά παρενόχληση της άγριας ζωής.
Η iSea υπογραμμίζει την ανάγκη για σοβαρή συζήτηση σχετικά με την εξάπλωση των ξενικών ειδών, τις επιπτώσεις τους στα θαλάσσια οικοσυστήματα και την αναγκαιότητα μιας ενιαίας εθνικής στρατηγικής διαχείρισης. Οι λύσεις απαιτούν επιστημονική τεκμηρίωση, μακροχρόνιο σχεδιασμό και πολιτική βούληση για την επίτευξη υγιών θαλάσσιων οικοσυστημάτων, την προστασία της βιοποικιλότητας και την ανάκαμψη των φυσικών μηχανισμών ισορροπίας.
Η οργάνωση απευθύνει έκκληση στα ΜΜΕ και τους ειδικούς να τοποθετούνται δημόσια με ψυχραιμία, ακρίβεια και μόνο για θέματα στα οποία διαθέτουν πραγματική εξειδίκευση. Η κινδυνολογία, όπως αναφέρεται, αποπροσανατολίζει τη δημόσια συζήτηση από τα ουσιαστικά προβλήματα, όπως η κλιματική κρίση, η ρύπανση, η υπεραλίευση και η ανάγκη ουσιαστικής διαχείρισης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Αδικαιολόγητος φόβος για τους καρχαρίες Αντίστοιχα, η iSea κάνει λόγο για 80 χρόνια αδικαιολόγητου τρόμου σχετικά με τους καρχαρίες, παραθέτοντας και παλαιότερα δημοσιεύματα, όπως αυτό της εφημερίδας «ΕΜΠΡΟΣ» από το 1949, το οποίο ανέγραφε: «Εχθρός εν όψει. Οι καρχαρίαι παραμονεύουν-Τα θηρία γουστάρουν τις ξανθές»! Σύμφωνα με την οργάνωση, κυκλοφορούν ανυπόστατοι χάρτες και δημοσιεύματα που παρουσιάζουν δήθεν «hotspots καρχαριών» στην Ελλάδα, δημιουργώντας λανθασμένες εντυπώσεις και φόβο στο κοινό. Την ίδια στιγμή, οι πληθυσμοί πολλών ειδών καρχαριών και σαλαχιών στη Μεσόγειο έχουν υποστεί δραματικές μειώσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Αντί να συζητείται η αναστροφή αυτής της κατάρρευσης, αναπαράγονται ιστορίες φόβου και ανεπαρκώς τεκμηριωμένες αναφορές παλαιών περιστατικών.
Η κατανομή των ειδών δεν βασίζεται σε βίντεο μέσων κοινωνικής δικτύωσης, καθώς πολλοί καρχαρίες αλιεύονται και εκφορτώνονται καθημερινά χωρίς να γίνονται viral. Οι αλληλεπιδράσεις ανθρώπων και καρχαριών στις ελληνικές θάλασσες παραμένουν εξαιρετικά σπάνιες και μάλιστα λιγότερες από το παρελθόν, σύμφωνα με επιστημονική δημοσίευση του Πανεπιστημίου Πατρών. Ωστόσο, σήμερα, κάθε εμφάνιση ζώου καταγράφεται, αναπαράγεται και διογκώνεται μέσω των κοινωνικών δικτύων και του συνεχή κύκλου ειδήσεων.
Το μπλε καβούρι ως λύση Ενώ ο λαγοκέφαλος είναι εξαιρετικά τοξικός και η κατανάλωσή του απαγορεύεται, ένα άλλο ξενικό είδος, το μπλε καβούρι Ατλαντικού, είναι βρώσιμο, νόστιμο και η κατανάλωσή του συμβάλλει στην προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Στο πλαίσιο αυτό, διοργανώνεται σήμερα το 5ο Φεστιβάλ Μπλε Καβουριού στη Θεσσαλονίκη, από την iSea, μπροστά στις «Ομπρέλες» του Ζογγολόπουλου, στη Νέα Παραλία. Από τις 19:00 έως τις 23:00, σεφ και πρεσβευτές της προώθησης κατανάλωσης θαλάσσιων ξενικών ειδών, σε συνεργασία με το Σωματείο Street Foods in Greece, θα ετοιμάσουν και θα προσφέρουν δωρεάν μοναδικά street food πιάτα με βασικό συστατικό το μπλε καβούρι Ατλαντικού, το οποίο έχει διαθέσει η Forkys Foods.
Σύμφωνα με την Ολυμπία Κουκουβέτσιου από την iSea, θα διατεθούν 30 κιλά καβουρόψιχα για την παρασκευή τριών πιάτων: ενός βρώσιμου μπολ με σαλάτα, μιας τορτίγιας και μιας τραγανής πίτας. Η iSea θα ενημερώνει για την εξάπλωση και τις επιπτώσεις των θαλάσσιων ξενικών ειδών, προτείνοντας εναλλακτικές υπεύθυνης κατανάλωσης θαλασσινών. Μαζί θα βρίσκονται εκπρόσωποι του προγράμματος Fish the Alien του Marine & Environmental Research (MER) Lab από την Κύπρο. Μέλη της οργάνωσης incommon θα ενημερώνουν το κοινό για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων και θα αναλάβουν τη συλλογή των υπολειμμάτων τροφής.
Το 5ο Φεστιβάλ Μπλε Καβουριού χρηματοδοτείται από το Πράσινο Ταμείο, στο πλαίσιο του Χρηματοδοτικού Προγράμματος «ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ 2026» – Εξωστρεφείς Δράσεις 2026, με συνολικό προϋπολογισμό 13.900 Ευρώ.
