Η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά στα χρονικά έναν πολυεπίπεδο αμυντικό «θόλο» πέντε επιπέδων, την «Ασπίδα του Αχιλλέα», ένα σύστημα που αποκαλύφθηκε εν μέρει στη στρατιωτική παρέλαση της 25ης Μαρτίου. Λίγες ώρες νωρίτερα, το ΚΥΣΕΑ, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, είχε δώσει το πράσινο φως για αυτό το ολιστικό σύστημα αεράμυνας και αεροπορικής κάλυψης, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 4 δισ. ευρώ, το οποίο αναβαθμίζει δραστικά την αποτρεπτική ισχύ της χώρας.
σχετικά άρθρα
Η νέα αμυντική αρχιτεκτονική βασίζεται σε τεχνολογία διπλής χρήσης και θα αναπτυχθεί σταδιακά πάνω από την ελληνική επικράτεια, επεκτεινόμενη μέχρι τη Μεσόγειο. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» ενοποιεί προηγμένα συστήματα, αρθρώνοντας την προστασία σε πέντε επίπεδα: Αντιαεροπορική, Αντιβαλλιστική, Anti-drone, Αντιπλοϊκή (anti-ship) και Ανθυποβρυχιακή (anti-submarine), με τα δύο τελευταία να επικεντρώνονται στα θαλάσσια σύνορα. Ο αντικειμενικός σκοπός είναι η αντιμετώπιση κάθε απειλής, από βαλλιστικούς πυραύλους και drones έως αναβαθμισμένα μαχητικά αεροσκάφη, μέσω ενός εθνικού πλέγματος επιτήρησης και άμυνας.
Κεντρικό ρόλο στην Anti-Drone Προστασία κατέχει το ελληνικής σχεδίασης σύστημα «Κένταυρος», ικανό να εντοπίζει και να εξουδετερώνει εχθρικά drones μέσω ηλεκτρονικών παρεμβολών. Το σύστημα, προϊόν συνεργασίας του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας και της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας, έχει ήδη εγκατασταθεί σε φρεγάτες του Πολεμικού Ναυτικού στην Ερυθρά Θάλασσα και έχει προκαλέσει ενδιαφέρον από Κύπρο και Βουλγαρία. Παράλληλα, η χώρα αναπτύσσει μονάδες Παραγωγής Μη Επανδρωμένων Αεροχημάτων (όπως οι κινητές μονάδες του 306 Εργοστασίου Βάσης Τεχνικού στην Ξάνθη), ικανές να παράγουν έως και 1.000 drones τύπου 1 FPV ετησίως.
Στο δεύτερο επίπεδο προστασίας, εντάσσονται τα συστήματα μη επανδρωμένων αεροχημάτων «V-BAT», τα οποία διαθέτουν δυνατότητα κάθετης απογείωσης/προσγείωσης και προορίζονται για αποστολές επιτήρησης-αναγνώρισης, στοχοποίησης, καθώς και έρευνας-διάσωσης σε Θράκη, Βόρειο και Νότιο Αιγαίο.
Σημαίνοντα ρόλο θα διαδραματίσουν επίσης τα συστήματα Command and Control, όπως ο Τακτικός Σταθμός Διοίκησης και Ελέγχου, ένα αυτόνομο Κέντρο Ελέγχου Επιχειρήσεων με σύγχρονα μέσα επικοινωνιών και ψηφιακές εφαρμογές. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» θα ενσωματώσει προηγμένες υποδομές Ηλεκτρονικού Πολέμου, παρεμβολείς, αισθητήρες, ραντάρ ενεργού φάσης (AESA) και εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης για ιεράρχηση απειλών σε πραγματικό χρόνο. Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη S-100, που αποτελούν μέρος του εξοπλισμού των φρεγατών Belharra, λειτουργούν υποστηρικτικά, εντοπίζοντας και στοχοποιώντας απειλές σε βάθος έως 100 χιλιόμετρα.
Πέρα από τις εγχώριες τεχνολογίες, η αντιπυραυλική και αντιβαλλιστική προστασία του θόλου θα βασιστεί σε δοκιμασμένα, υπερσύγχρονα συστήματα. Ο ρόλος των ισραηλινής κατασκευής συστημάτων Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων PULS είναι πρωταγωνιστικός. Επιπλέον, στρατιωτικές πηγές δεν αποκλείουν τη συμπερίληψη των συστημάτων SPYDER, Barak MX και David’s Sling, πέραν των Patriot. Οι προετοιμασίες για τη Νέα Δομή των Ενόπλων Δυνάμεων είναι πυρετώδεις, με τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια να τονίζει την ανάγκη μεταρρύθμισης για την αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων, στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030».
Σημαντικοί σταθμοί για την ολοκλήρωση της «Ασπίδας του Αχιλλέα» είναι η υποδοχή των πρώτων μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Ανδραβίδα έως το τέλος του 2028 και η ολοκλήρωση της προμήθειας των φρεγατών FDI Belharra για το Πολεμικό Ναυτικό, με την ένταξη των «Νέαρχος», «Φορμίωνας» και «Θεμιστοκλής» να ακολουθεί μετά την «Κίμων». Ως τρίτο καθοριστικό βήμα λογίζεται η δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου πληροφοριών που θα επικοινωνεί με όλα τα μαχητικά αεροσκάφη (F-35, Rafale, F-16 viper) και τα συστήματα επικοινωνιών των Ενόπλων Δυνάμεων. Ο στόχος είναι, μέχρι το 2030, η Ελλάδα να διαθέτει 200 μαχητικά αεροσκάφη 4ης και 5ης γενιάς, ενισχύοντας την αποτρεπτική της ικανότητα στο πλαίσιο ενός 12ετούς εξοπλιστικού προγράμματος ύψους 25 δισ. ευρώ, που υψώνει τον «Ελληνικό Θόλο» ως ασπίδα προστασίας.
