Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ανακοίνωσε την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου για το 2026, η οποία ξεκίνησε την 1η Μαΐου. Κύριος στόχος είναι η πρόληψη των πυρκαγιών σε δάση, δασικές, χορτολιβαδικές και αγροτικές εκτάσεις, καθώς και σε πάρκα, άλση πόλεων και οικιστικών περιοχών, όπως και σε άλλους παρακείμενους ή οικοπεδικούς χώρους.
Η έμφαση στην πρόληψη αποτελεί τη βάση του σχεδιασμού του υπουργείου, υποστηριζόμενη από επίσημα στοιχεία που καταδεικνύουν ότι μεγάλος αριθμός πυρκαγιών οφείλεται σε ανθρώπινες δραστηριότητες στην ύπαιθρο. Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνονται τέσσερις βασικές απαγορεύσεις και απευθύνονται προειδοποιήσεις προς τους πολίτες για τις σοβαρές κυρώσεις που επισύρει η μη συμμόρφωση, συμπεριλαμβανομένων διοικητικών προστίμων, συλλήψεων και ποινών κακουργηματικού χαρακτήρα για τους εμπρηστές.
Ειδικότερα, από την 1η Ιανουαρίου 2026, έχουν επιβληθεί περισσότερα από 174 διοικητικά πρόστιμα και έχουν πραγματοποιηθεί 35 συλλήψεις για παραβάσεις διατάξεων πρόληψης πυρκαγιών σε δασικές, αγροτικές και συναφείς εκτάσεις, καθώς και σε οικοπεδικούς χώρους, αρκετές εκ των οποίων εξελίχθηκαν σε δασικές πυρκαγιές.
Για την αποτροπή εκδήλωσης πυρκαγιών στην ύπαιθρο, τονίζονται τα εξής:
* Απαγορεύεται η καύση υπολειμμάτων φυτικής βλάστησης (κλαδεμάτων, υπολειμμάτων καλλιέργειας, ξηρών χόρτων κ.τ.λ.), απορριμμάτων και εν γένει η χρήση φωτιάς στην ύπαιθρο, ανεξαρτήτως δείκτη επικινδυνότητας. * Απαγορεύονται οι θερμές εργασίες όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι κατηγορίας 3 (υψηλή), κατηγορίας 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού). Τις λοιπές ημέρες, απαιτείται η τήρηση των προβλεπόμενων προληπτικών μέτρων, όρων και προϋποθέσεων. Ως θερμές εργασίες νοούνται οι εργασίες που παράγουν σπινθήρες ή περιλαμβάνουν γυμνή φλόγα/θερμότητα, όπως ηλεκτροσυγκόλληση, οξυγονοκόλληση, κοπή, λείανση, χρήση φλόγας ή ηλεκτρικού τόξου, καθώς και χρήση εξοπλισμού που προκαλεί θερμότητα, φλόγα ή σπινθήρα. * Απαγορεύεται η καύση ειδών πυροτεχνίας στην ύπαιθρο όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι κατηγορίας 3 (υψηλή), 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού). Τις λοιπές ημέρες, απαιτείται η τήρηση των προβλεπόμενων προληπτικών μέτρων, όρων και προϋποθέσεων. * Απαγορεύεται το κάπνισμα μελισσών όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι κατηγορίας 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού). Τις λοιπές ημέρες, απαιτείται η τήρηση των προβλεπόμενων προληπτικών μέτρων, όρων και προϋποθέσεων.
Περισσότερες πληροφορίες για τις απαγορευμένες ή/και επιτρεπόμενες, υπό προϋποθέσεις, ενέργειες και δραστηριότητες, καθώς και για τα μέτρα πυροπροστασίας, περιλαμβάνονται στην 9η/2024 Πυροσβεστική Διάταξη (ΦΕΚ Β’ 2387).
Η μη τήρηση των ανωτέρω διατάξεων επισύρει υψηλά διοικητικά πρόστιμα, έως και 50.000 ευρώ, σύμφωνα με την 19η/2024 Πυροσβεστική Διάταξη (Β’ 2550). Ο νέος Ποινικός Κώδικας απαγορεύει ρητά τη διατήρηση φωτιάς, την εκτέλεση θερμών εργασιών, τη χρήση συσκευών που προκαλούν σπινθήρα ή ειδών πυροτεχνίας/βεγγαλικών σε δάση, δασικές, χορτολιβαδικές και αγροτικές εκτάσεις, καθώς και σε πάρκα και άλση, όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού). Οι παραβάτες τιμωρούνται με ποινές φυλάκισης τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή τουλάχιστον 10.000 ευρώ. Σε περίπτωση πρόκλησης σοβαρής πυρκαγιάς, ο υπαίτιος διώκεται σε βαθμό κακουργήματος.
Ο εμπρησμός, βάσει του νέου Ποινικού Κώδικα, τιμωρείται με φυλάκιση ή κάθειρξη χωρίς ανασταλτικό χαρακτήρα και δυνατότητα εξαγοράς της ποινής, καθώς και με επιπλέον χρηματική ποινή έως 200.000 ευρώ. Οι προπαρασκευαστικές ενέργειες τιμωρούνται επίσης ως κακούργημα. Σε περιπτώσεις εμπρησμού σε δάση που είχε ως αποτέλεσμα θάνατο, βαριά σωματική βλάβη ή εξαπλώθηκε σε μεγάλη έκταση, προβλέπεται η δήμευση της περιουσίας ή τμήματος αυτής του υπαιτίου, κατά την κρίση του δικαστηρίου.
Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας υπογραμμίζει ότι η πρόληψη αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και του φυσικού περιβάλλοντος, καλώντας όλους τους πολίτες να επιδείξουν αυξημένο αίσθημα ευθύνης. Η τήρηση των μέτρων είναι υποχρέωση όλων.
Σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς ή ανίχνευσης καπνού, οι πολίτες καλούνται να ειδοποιήσουν άμεσα την Πυροσβεστική Υπηρεσία καλώντας στο 199 ή στο 112.
