Αγορά εργασίας: Πρωταθλήτρια Ευρώπης η Ελλάδα στην… απαξίωση των πτυχίων – 40% των νέων σε δουλειές χωρίς αντίκρισμα. Στον πάτο της ΕΕ στην αξιοποίηση δεξιοτήτων
Στον πάτο της ΕΕ η αξιοποίηση των νέων πτυχιούχων: Πάνω από 40% εργάζονται σε θέσεις χωρίς αντίκρισμα – Η Ελλάδα 29η από 31 χώρες στον Ευρωπαϊκό Δείκτη Δεξιοτήτων, παρά τη μείωση της ανεργίας
Η Ελλάδα είναι στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ στην αξιοποίηση των νέων πτυχιούχων – Πάνω από 40% εργάζονται σε θέσεις που δεν απαιτούν πτυχίο.
Η Ελλάδα μείωσε την ανεργία, αλλά παραμένει ουραγός στην αξιοποίηση των νέων πτυχιούχων. Πάνω από το 40% των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ηλικίας 25 έως 34 ετών, εργάζονται σε θέσεις που δεν απαιτούν πτυχίο. Πρόκειται για το φαινόμενο της υπερεκπαίδευσης. Η χώρα κατατάσσεται στην 29η θέση από τις 31 χώρες στον Ευρωπαϊκό Δείκτη Δεξιοτήτων του Cedefop. Η βαθμολογία της είναι μόλις 28,1.
σχετικά άρθρα
Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως μίλησε για σταθερά καθοδική πορεία της ανεργίας. Ανέφερε ότι από 18% έπεσε στο 7,4%. Μίλησε για ιστορικό υψηλό στην απασχόληση και στην απασχόληση γυναικών. Τα στοιχεία όμως δείχνουν άλλη εικόνα στη δομή της αγοράς. Υπάρχει μεγάλο στατιστικό χάσμα ανάμεσα στους δείκτες της ΕΛΣΤΑΤ και στα μητρώα της ΔΥΠΑ. Η υστέρηση στην αξιοποίηση δεξιοτήτων παραμένει. Αυτό διαιωνίζει την παγίδα χαμηλής παραγωγικότητας και χαμηλών μισθών.
Το φαινόμενο της υπερεκπαίδευσης
Τα στοιχεία του Cedefop είναι αποκαλυπτικά. Πάνω από το 40% των νέων πτυχιούχων απασχολούνται σε επαγγέλματα κατώτερα των προσόντων τους. Το φαινόμενο ονομάζεται κάθετη αναντιστοιχία δεξιοτήτων ή υπερεκπαίδευση. Η Ελλάδα έχει τη χειρότερη επίδοση ανάμεσα στις 31 ευρωπαϊκές χώρες. Ο δεύτερος δείκτης αφορά την απασχόληση πρόσφατων αποφοίτων. Λιγότεροι από επτά στους δέκα νέους βρίσκουν δουλειά σε ένα έως τρία χρόνια από την αποφοίτηση. Το ποσοστό είναι 66,1%. Τα στοιχεία της Eurostat είναι ακόμη πιο απογοητευτικά, στο 62,6%. Πρόκειται επίσης για τη χειρότερη θέση στην ΕΕ.
Η αγορά δεν απορροφά τους πτυχιούχους
Μόνο το 66,9% των πρόσφατων πτυχιούχων πανεπιστημίου βρίσκει δουλειά σε ένα έως τρία χρόνια. Στον μέσο όρο της ΕΕ, το ποσοστό φθάνει το 86,9%. Τα επίπεδα υπερεκπαίδευσης στην ΕΕ είναι μόλις 22%. Το να κάνεις το πτυχίο κορνίζα και να δουλεύεις γκαρσόνι, μπάρμαν, πωλητής ή ντελίβερι προσφέρει διέξοδο. Ωστόσο κουβαλάει σοβαρό μισθολογικό «πέναλτι». Σύμφωνα με το Cedefop, ένας υπερεκπαιδευμένος πτυχιούχος αμείβεται χαμηλότερα. Είναι επίσης λιγότερο ικανοποιημένος από τη δουλειά του. Προγενέστερη έρευνα δείχνει μισθολογική «ποινή» 24%.
Στάσιμη θέση στον Δείκτη Δεξιοτήτων
Ο Ευρωπαϊκός Δείκτης Δεξιοτήτων εξετάζει τρεις πυλώνες. Πρόκειται για την ανάπτυξη, την ενεργοποίηση και την αντιστοίχιση δεξιοτήτων. Περιλαμβάνει 15 υποδείκτες. Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 29η θέση από τις 31 χώρες. Είναι 28η στην ανάπτυξη δεξιοτήτων με βαθμολογία 35,2. Είναι 27η στην ενεργοποίηση με 37,4. Στην αντιστοίχιση δεξιοτήτων βρίσκεται στην προτελευταία θέση με βαθμολογία 20. Η κατάταξη παραμένει ίδια με το 2017. Η βαθμολογία ανέβηκε κατά δέκα μονάδες. Η Ελλάδα βελτιώνεται, αλλά δεν καλύπτει την απόσταση από τις άλλες χώρες.
Πώς θα κινηθεί η αγορά ως το 2035
Το Cedefop δεν προβλέπει μεγέθυνση της απασχόλησης στην Ελλάδα ως το 2035. Προβλέπει στασιμότητα ή οριακή συρρίκνωση κατά 1%. Στην ΕΕ προβλέπεται αύξηση 5%. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις αναμένονται στον κλάδο της ενέργειας, με 53%. Ακολουθούν οι κατασκευές με 15%. Στην τρίτη θέση βρίσκονται η ενημέρωση και οι επικοινωνίες με 14%. Αντίθετα, ο αγροτικός τομέας θα συρρικνωθεί κατά 50%. Οι διοικητικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες θα μειωθούν κατά 11%. Στην ΕΕ προβλέπεται αύξηση 7%.
Μια ανησυχητική παράμετρος αφορά τις θέσεις υψηλής ειδίκευσης. Προβλέπεται αύξηση 9% ως το 2035. Ωστόσο είναι πολύ χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 20%. Η χλιαρή επίδοση σχετίζεται με τα υψηλά ποσοστά υπερεκπαίδευσης. Η ελληνική οικονομία εξαρτάται υπέρμετρα από τομείς χαμηλής παραγωγικότητας. Πρόκειται κυρίως για το εμπόριο, την εστίαση και τα καταλύματα. Αυτό διαιωνίζει τις στρεβλώσεις και αποτελεί τροχοπέδη στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων.
Ελλείψεις στα χαμηλά, επάρκεια στα υψηλά
Το 58% των θέσεων που θα ανοίξουν ως το 2035 θα απαιτούν μεσαία προσόντα. Είναι περίπου 18 μονάδες περισσότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η προσφορά εργαζομένων χαμηλής και μεσαίας ειδίκευσης θα υπολείπεται της ζήτησης. Η προσφορά υψηλής ειδίκευσης θα καλύπτει σε γενικές γραμμές τη ζήτηση. Οι περισσότερες θέσεις θα ανοίξουν σε εργαζόμενους προσωπικών υπηρεσιών, σε ποσοστό 16%. Ακολουθούν οι πωλητές με 13% και οι υπάλληλοι γραφείου με 7%. Πολλές θέσεις οφείλονται σε συνταξιοδοτήσεις και όχι σε νέες θέσεις. Ο μεγαλύτερος κλάδος απασχόλησης είναι το χονδρικό και λιανικό εμπόριο με 17%. Στην ΕΕ το ποσοστό είναι 13%.
