Η Βρετανία ανέπτυξε τις ένοπλες δυνάμεις της με σκοπό την αποτροπή ρωσικών υποβρυχίων που παρέμειναν για περίπου ένα μήνα εντός της Βρετανικής αποκλειστικής ζώνης νωρίτερα φέτος, με πιθανό στόχο υποθαλάσσια καλώδια και αγωγούς. Την αποκάλυψη έκανε ο υπουργός Άμυνας της χώρας, Τζον Χίλι, την Πέμπτη. Ο κ. Χίλι διευκρίνισε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο παρακολουθούσε ένα ρωσικό υποβρύχιο επίθεσης, ένα πυρηνικό υποβρύχιο και δύο ειδικά υποβρύχια που συνδέονται με την Κύρια Διεύθυνση Έρευνας Βαθέων Υδάτων της Ρωσίας, γνωστή και ως GUGI, μονάδα που τελεί υπό τον έλεγχο του ρωσικού Υπουργείου Άμυνας. Η GUGI είναι μια άκρως απόρρητη μονάδα, τα μέλη της οποίας αναφέρονται ως «υδροναύτες», με αποστολή την υποκλοπή δεδομένων ή τη χαρτογράφηση ευπαθειών σε υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνιών. Στην εν λόγω περίπτωση, στόχος ήταν τα βρετανικά καλώδια στον Βόρειο Ατλαντικό. Οι ρωσικές προσπάθειες για επιτήρηση και πιθανή παρεμβολή στα υποθαλάσσια καλώδια της Βρετανίας έχουν ιστορικό που ανάγεται στον Ψυχρό Πόλεμο. Το πρόσφατο περιστατικό, όπως αποκαλύφθηκε, περιελάμβανε δύο υποβρύχια που περιπλανιόντουσαν σε βρετανικά χωρικά ύδατα, μεταφέροντας «υδροναύτες». Σύμφωνα με την Telegraph, οι αποστολές των «υδροναυτών» εντάσσονταν σε μια οργανωμένη προσπάθεια στόχευσης των καλωδίων δεδομένων και ενέργειας της Βρετανίας. Για την επιχείρηση χρησιμοποιήθηκαν δύο μικρά υποβρύχια της ομάδας GUGI, εξοπλισμένα με ανασυρόμενους βραχίονες για προσέγγιση των καλωδίων. Παράλληλα, ένα μεγαλύτερο πολεμικό υποβρύχιο χρησιμοποιήθηκε ως αντιπερισπασμός, καθιστώντας αντιληπτή την παρουσία του. Η GUGI αξιοποιεί πυρηνοκίνητα υποβρύχια-μητρικά σκάφη που μεταφέρουν μικρότερα, εξειδικευμένα υποβρύχια, ικανά να καταδυθούν σε βάθη άνω των 2,5 χιλιομέτρων. Τα εν λόγω σκάφη φέρουν χειριστήρια (manipulative arms) που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επαφή με τα καλώδια, με σκοπό την υποκλοπή δεδομένων ή την κοπή τους. Ο στόλος των τριών υποβρυχίων εφάρμοσε τεχνικές αναπτυγμένες κατά τη σοβιετική εποχή. Σύμφωνα με ειδικούς, ο πρωταρχικός στόχος ήταν η χαρτογράφηση των τοποθεσιών των καλωδίων, ακολουθούμενη από πιθανή παραβίαση και κλοπή δεδομένων. Η επιχείρηση φέρεται να περιελάμβανε την αποστολή δύο ερευνητικών υποβρυχίων της GUGI, με το πλήρωμά τους, για την προσέγγιση υποθαλάσσιων καλωδίων μέσω μηχανικών βραχιόνων. Ένα ρωσικό υποβρύχιο κλάσης Akula φέρεται να χρησιμοποιήθηκε ως αντιπερισπασμός για το Βασιλικό Ναυτικό. Σε επίπεδο επιφανείας, το Βασιλικό Ναυτικό ανέπτυξε φρεγάτα Type 23 για να διερευνήσει την παρουσία του ρωσικού υποβρυχίου. Η Βασιλική Πολεμική Αεροπορία και το Βασιλικό Ναυτικό χρησιμοποίησαν πομπούς σόναρ, συσκευές μεγέθους κάδου απορριμμάτων, για την ακριβή παρακολούθηση της τοποθεσίας των υποβρυχίων. Στις βρετανικές δυνάμεις συμμετείχε και η φρεγάτα HMS St Albans, σχεδιασμένη πρωτίστως για ανθυποβρυχιακό πόλεμο, αλλά και για πολλαπλούς ρόλους, συμπεριλαμβανομένης της αεράμυνας και αποστολών συνοδείας. Το πλοίο διαθέτει το σύστημα αεράμυνας Sea Ceptor, ραντάρ Artisan 997 και σόναρ Type 2150. Επιπλέον, είναι εξοπλισμένο με σύστημα μακρύ καλωδίου με υδρόφωνα για βελτιωμένη ανίχνευση υποβρυχίων. Παράλληλα, αναπτύχθηκαν ελικόπτερα Merlin, το υποστηρικτικό δεξαμενόπλοιο RFA Tidespring και το αεροσκάφος P8 της RAF. Τα ελικόπτερα Merlin διαθέτουν σόναρ βύθισης, ένα σύστημα υδροφώνων επί καλωδίου, το οποίο μπορεί να ανασυρθεί και να επαναχρησιμοποιηθεί, σε αντίθεση με τα αναλώσιμα sonobuoys. Ο καθηγητής Alan Woodward του Πανεπιστημίου του Surrey, με εμπειρία στην παρακολούθηση σοβιετικών ναυτικών σκαφών, ανέφερε στην Telegraph ότι οι ρωσικές δυνάμεις πιθανότατα επιδίωκαν να χαρτογραφήσουν την τοποθεσία υποθαλάσσιων καλωδίων δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων αυτών του διαδικτύου που συνδέουν τις ΗΠΑ, τη Γαλλία και τις Κάτω Χώρες μέσω της Βόρειας Θάλασσας, καθώς και διασυνδέσεις ενέργειας προς το Ηνωμένο Βασίλειο. Το υποβρύχιο Losharik, σύμφωνα με αναλύσεις ναυτικών ειδικών, διαθέτει εξειδικευμένο μηχανικό βραχίονα που μπορεί να ανυψώσει καλώδια από τον βυθό για εξέταση ή να εξοπλιστεί με κόφτη. Ωστόσο, εκτιμάται ως απίθανο να προκληθεί δολιοφθορά σε καιρό ειρήνης. Πιο ανησυχητική κρίνεται η δυνατότητα αυτών των υποβρυχίων να φέρουν εξοπλισμό για την υποκλοπή πληροφοριών που μεταφέρονται μέσω των υποθαλάσσιων καλωδίων. Το αμερικανικό ναυτικό έχει ιστορικά χρησιμοποιήσει παρόμοια τεχνολογία σε καλώδιο που συνέδεε ρωσικές ναυτικές βάσεις κατά τον Ψυχρό Πόλεμο. Τα υποθαλάσσια καλώδια παραμένουν ευάλρωτα σε μη ανιχνεύσιμες συσκευές που μπορούν να εγκατασταθούν επάνω τους για την ανάγνωση δεδομένων, ακόμα και μέσω κάμψης καλωδίων οπτικών ινών. Ο Δρ. Sidharth Kaushal, ανώτερος συνεργάτης στο Royal United Services Institute, επεσήμανε στην Telegraph ότι η συνολική επίδραση στα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα του Ηνωμένου Βασιλείου θα απαιτούσε «διαρκή δολιοφθορά» από έναν αντίπαλο. Αναλυτές του BBC εκτιμούν ότι ο ρωσικός στόχος είναι η προετοιμασία για μια μελλοντική σύγκρουση, μελετώντας τρόπους διακοπής των επικοινωνιών της Δύσης και επηρεάζοντας το 90% και πλέον των δεδομένων του διαδικτύου που διακινούνται μέσω αυτών των καλωδίων. Όλη η ρωσική δραστηριότητα έλαβε χώρα εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) της Βρετανίας, αλλά όχι στα χωρικά της ύδατα, αξιοποιώντας ένα νομικό κενό που επιτρέπει την παρουσία πλοίων για χαρτογράφηση υποδομών χωρίς την κήρυξη ανοιχτού πολέμου.
