Το «Trump-class» θωρηκτό μπαίνει στο στόχαστρο: Το Κογκρέσο φοβάται κόστος, καθυστερήσεις και κινεζικούς πυραύλους
Η αμερικανική Βουλή ζητά εξηγήσεις από το Ναυτικό για το νέο πυρηνοκίνητο πολεμικό πλοίο, καθώς ειδικοί προειδοποιούν ότι το σχέδιο μπορεί να πιέσει τα ναυπηγεία και να εκθέσει τις ΗΠΑ απέναντι στην Κίνα.
Το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για τη δημιουργία νέας κλάσης αμερικανικών θωρηκτών προκαλεί πλέον σοβαρές αντιδράσεις στο Κογκρέσο. Η Επιτροπή Ενόπλων Υπηρεσιών της Βουλής ζητά από το αμερικανικό Ναυτικό να εξηγήσει πώς μπορεί να κατασκευάσει το πυρηνοκίνητο BBG(X), χωρίς να καθυστερήσει τα υπάρχοντα προγράμματα πυρηνοκίνητων πλοίων και αεροπλανοφόρων.
Το Κογκρέσο ζητά πλήρη εικόνα
Ο Δημοκρατικός βουλευτής Τζο Κόρτνεϊ πέρασε τροπολογία που ζητά έκθεση από τον υπουργό Ναυτικού και την ηγεσία του προγράμματος πυρηνικής πρόωσης μέχρι τον Μάρτιο. Η έκθεση πρέπει να δείξει πώς το Ναυτικό σχεδιάζει να αποκτήσει το BBG(X) και πώς θα αποφύγει επιπτώσεις στο πρόγραμμα των αεροπλανοφόρων Ford.
Η ανησυχία αφορά κυρίως τη βιομηχανική βάση των ΗΠΑ. Σύμφωνα με το κείμενο της τροπολογίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν μόνο δύο ναυπηγεία που μπορούν να κατασκευάσουν πυρηνοκίνητα πλοία. Επιπλέον, μόνο το Newport News στη Βιρτζίνια κατασκευάζει ενεργά πυρηνοκίνητα πλοία επιφανείας, όπως τα αεροπλανοφόρα Gerald R. Ford.
Φόβοι για καθυστερήσεις στα αεροπλανοφόρα
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο ένα νέο πλοίο. Το Κογκρέσο φοβάται ότι ένα τόσο μεγάλο πρόγραμμα μπορεί να απορροφήσει εργατικό δυναμικό, υποδομές και εξειδικευμένους προμηθευτές από ήδη καθυστερημένα προγράμματα.
Τα αεροπλανοφόρα Ford αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις εξαιτίας προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα, στο προσωπικό και στη διαθέσιμη ναυπηγική χωρητικότητα. Γι’ αυτό η τροπολογία προειδοποιεί ότι ένα νέο πυρηνοκίνητο πλοίο επιφανείας μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση και να θέσει σε κίνδυνο τις παραδόσεις των Ford.
Το μεγάλο σχέδιο της «Golden Fleet»
Ο Τραμπ ανακοίνωσε τον Δεκέμβριο του 2025 σχέδιο για νέα «Trump-class» θωρηκτά στο πλαίσιο της λεγόμενης «Golden Fleet». Σύμφωνα με το Reuters, ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε τα πλοία ως μεγαλύτερα, ταχύτερα και «100 φορές ισχυρότερα» από κάθε προηγούμενο θωρηκτό, ξεκινώντας με δύο μονάδες και με στόχο τελικά 20 έως 25 πλοία.
Το πρώτο πλοίο αναμένεται να ονομαστεί USS Defiant. Η ανακοίνωση έκανε λόγο για πολύ μεγάλη ισχύ πυρός, ενώ ο υπουργός Ναυτικού Τζον Φίλαν υποστήριξε ότι το πρόγραμμα θα οδηγήσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα ναυπηγούμενης χωρητικότητας και οπλικής ισχύος.
Ένα θωρηκτό στην εποχή των πυραύλων
Το βασικό ερώτημα, όμως, αφορά την επιβίωση ενός τέτοιου πλοίου σε σύγχρονο πόλεμο. Τα θωρηκτά κυριάρχησαν σε προηγούμενες εποχές, όμως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έχασαν τον κεντρικό τους ρόλο από τα αεροπλανοφόρα, τα υποβρύχια και τους πυραύλους μεγάλης ακρίβειας.
Το Associated Press σημείωσε ότι η νέα κλάση προβάλλεται ως πνευματικός διάδοχος των θωρηκτών του 20ού αιώνα, όμως το ίδιο ρεπορτάζ υπενθύμισε ότι τα σύγχρονα πλοία μάχης βασίζονται κυρίως σε πυραύλους και όχι σε μεγάλα ναυτικά πυροβόλα.
Γι’ αυτό οι επικριτές θέτουν ένα δύσκολο ερώτημα: μπορεί ένα τεράστιο πολεμικό πλοίο να επιβιώσει κοντά στην Κίνα, όταν το Πεκίνο διαθέτει πυραύλους που σχεδιάστηκαν για να απειλούν μεγάλες ναυτικές πλατφόρμες;
Η κινεζική απειλή των «carrier killers»
Οι ανησυχίες επικεντρώνονται κυρίως στη σειρά πυραύλων Dongfeng της Κίνας. Ο DF-21D έχει αποκτήσει το προσωνύμιο «carrier killer», επειδή οι αναλυτές τον συνδέουν με την κινεζική προσπάθεια να κρατήσει τα αμερικανικά αεροπλανοφόρα μακριά από κρίσιμες ζώνες στον δυτικό Ειρηνικό.
Αν ένα αεροπλανοφόρο αντιμετωπίζει ήδη τέτοια απειλή, ένα μεγάλο πυρηνοκίνητο θωρηκτό θα χρειαστεί εξαιρετικά ισχυρή αντιαεροπορική, αντιπυραυλική και ηλεκτρονική προστασία. Διαφορετικά, μπορεί να μετατραπεί σε ακριβό και ορατό στόχο.
Το κόστος ανοίγει νέα πολιτική μάχη
Το κόστος ενισχύει ακόμη περισσότερο τις αντιδράσεις. Στην Επιτροπή Ενόπλων Υπηρεσιών, ο Δημοκρατικός Άνταμ Σμιθ προσπάθησε να αφαιρέσει 1 δισ. δολάρια προκαταρκτικής χρηματοδότησης από το πρόγραμμα, αλλά η τροπολογία του απέτυχε με ψήφους 26-30.
Ο Σμιθ επικαλέστηκε εκτίμηση του Congressional Budget Office ότι το πρώτο πλοίο μπορεί να κοστίσει περίπου 20 δισ. δολάρια και υποστήριξε ότι το Ναυτικό θα έπρεπε να κατευθύνει τα χρήματα σε αυτόνομα μη επανδρωμένα πλοία.
Το δίλημμα της Ουάσινγκτον
Η Ουάσινγκτον αντιμετωπίζει δύσκολο δίλημμα. Από τη μία πλευρά, θέλει να απαντήσει στη γρήγορη ναυτική άνοδο της Κίνας. Από την άλλη, το αμερικανικό ναυπηγικό σύστημα ήδη πιέζεται από αεροπλανοφόρα, υποβρύχια, προγράμματα AUKUS και καθυστερήσεις σε βασικές πλατφόρμες.
Επομένως, το BBG(X) δεν αποτελεί μόνο στρατιωτικό πρόγραμμα. Αποτελεί τεστ για το αν οι ΗΠΑ μπορούν να μετατρέψουν πολιτικές εξαγγελίες σε πραγματική ναυτική ισχύ, χωρίς να διαλύσουν το ήδη φορτωμένο βιομηχανικό τους σύστημα.
Το μεγάλο ερώτημα
Το «Trump-class» μπορεί να προσφέρει ισχυρό συμβολισμό και μεγάλη ισχύ πυρός. Ωστόσο, οι αντίπαλοί του θέτουν δύο κρίσιμα ερωτήματα: μπορεί η Αμερική να το κατασκευάσει χωρίς να καθυστερήσει άλλα προγράμματα και μπορεί ένα τόσο μεγάλο πλοίο να επιβιώσει απέναντι σε κινεζικούς πυραύλους ακριβείας;
Μέχρι να απαντήσει το Ναυτικό, το πρόγραμμα θα παραμείνει στο κέντρο μιας σκληρής συζήτησης για το μέλλον της αμερικανικής ναυτικής ισχύος.
