Τουρίστες στην Οκινάουα συνδράμουν στην προστασία καρχαριών
Τουρίστες στην Οκινάουα συνδράμουν στην προστασία καρχαριών
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της δημοσιογράφου Phoebe Smith για το BBC, ένα νέο πρόγραμμα της Padi στοχεύει να μετατρέψει τους τουρίστες σε ενεργούς ερευνητές των ωκεανών. Αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο που η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών απειλεί κοραλλιογενείς υφάλους, καρχαρίες και σαλάχια. Η δημοσιογράφος συμμετείχε στην πρώτη ομάδα δυτών του προγράμματος στο νησί Ishigaki, νοτιοδυτικά της Οκινάουα.
σχετικά άρθρα
Η θάλασσα γύρω από την Οκινάουα της Ιαπωνίας είναι γνωστή για την ιδιαίτερη μπλε απόχρωσή της, που οφείλεται στα καθαρά νερά και τους ασβεστολιθικούς βυθούς. Από το ακρωτήριο Manzamo, το τοπίο παρουσιάζει μια εντυπωσιακή χρωματική παλέτα. Ωστόσο, κάτω από την επιφάνεια, οι ύφαλοι του αρχιπελάγους που εκτείνεται έως την Ταϊβάν αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις.
Μια νέα πρωτοβουλία πολιτών-ερευνητών καλεί τους δύτες να συμβάλουν ενεργά στην προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Το πρόγραμμα «Shark & Ray Conservation Specialty Course» της Padi μετατρέπει τις αναψυχικές καταδύσεις σε αποστολές συλλογής δεδομένων για την προστασία των καρχαριών, των σαλαχιών και των υφάλων της Οκινάουα.
Κάθε κατάδυση μετρά
Σύμφωνα με την Padi, οι καρχαρίες και τα σαλάχια αποτελούν βασικούς δείκτες της υγείας των θαλασσών, αλλά οι πληθυσμοί τους μειώνονται ραγδαία λόγω στοχευμένης αλιείας και παρεμπιπτόντων αλιευμάτων. Η Σαμάνθα Πίρσον, Global PR Director της Padi, δήλωσε: «Για αυτό ξεκινήσαμε την Global Shark and Ray Census παράλληλα με το νέο ειδικό μάθημα και επιλέξαμε να το παρουσιάσουμε πρώτα στην Ιαπωνία.»
Μετά από διήμερη εκπαίδευση, οι δύτες μαθαίνουν να συλλέγουν φωτογραφίες και δεδομένα – όπως τοποθεσία, ημερομηνία, ώρα – τα οποία ανεβάζουν στη δωρεάν εφαρμογή Padi Aware. Οι πληροφορίες συγκεντρώνονται από φοιτητές του Πανεπιστημίου James Cook στο Κουίνσλαντ της Αυστραλίας και αξιοποιούνται από ΜΚΟ για τη χάραξη πολιτικών προστασίας.
Ο Μπέντζαμιν Λουμπράνο, διευθυντής του Eurodivers ClubMed Kabira στο Ishigaki, ενός εκ των πρώτων κέντρων που προσφέρουν τη νέα πιστοποίηση, σημείωσε: «Είμαστε τυχεροί εδώ. Βρισκόμαστε κοντά σε σημείο συγκέντρωσης μαντών, μόλις δέκα λεπτά με σκάφος, ιδανικό για εκπαίδευση στη συλλογή δεδομένων.»
Από τις βουτιές στα δεδομένα
Η εκπαίδευση περιλαμβάνει ένα διαδικτυακό μάθημα για τον κύκλο ζωής των καρχαριών και των σαλαχιών, τις απειλές που αντιμετωπίζουν και τον ρόλο των δυτών στην καταγραφή τους. Οι συμμετέχοντες μαθαίνουν επίσης ότι ο καρχαρίας της Γροιλανδίας μπορεί να ζήσει πάνω από 400 χρόνια και ότι η βιομηχανία καταδύσεων με καρχαρίες αποφέρει παγκοσμίως εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Κατά την πρώτη της κατάδυση, η δημοσιογράφος εντόπισε και φωτογράφισε ένα σαλάχι που καμουφλαριζόταν στην άμμο, ενώ λίγο αργότερα είδε την ουρά ενός μικρού καρχαρία. Ο Λουμπράνο της επισήμανε στην επιφάνεια ότι «Ακόμη κι αν δεν καταφέρεις να φωτογραφίσεις τίποτα, όλα τα δεδομένα είναι πολύτιμα.»
Διαβάζοντας τα «δακτυλικά αποτυπώματα» των μαντών
Πριν από τη δεύτερη κατάδυση, η δημοσιογράφος συναντήθηκε με τη Ρίκα Οζάκι, ιδρύτρια του «Japan Manta Project», το οποίο δημιουργεί βάση δεδομένων φωτογραφιών για την ταυτοποίηση μαντών. Η Οζάκι εξήγησε ότι «Οι κηλίδες στην κάτω πλευρά τους είναι μοναδικές, σαν δακτυλικά αποτυπώματα,» ενθαρρύνοντας τους δύτες να τις φωτογραφίσουν καθαρά.
Λίγα λεπτά μετά την κατάδυση, τρεις μάντες πέρασαν μπροστά τους· μια θηλυκή ακολουθούμενη από δύο αρσενικές. Η δημοσιογράφος κατέγραψε το γεγονός και στη συνέχεια παρακολούθησε τη χάρη τους στο νερό.
Επιστρέφοντας στη στεριά, ανέβασε τα δεδομένα της στην εφαρμογή. Η συνεισφορά της ήταν μικρή, αλλά, όπως τόνισε η Οζάκι, «έχει τεράστια σημασία για την προστασία των ειδών.»
Μια κοραλλιογενής καταστροφή
Η ανάγκη για αξιόπιστα δεδομένα έγινε πιο εμφανής κατά την επίσκεψη στην κύρια νήσο της Οκινάουα και το πρώτο οικολογικό καταδυτικό θέρετρο της Ιαπωνίας, το «ANA Intercontinental Manza Bay» στο χωριό Όνα. Το χωριό έχει αυτοχαρακτηριστεί ως «κοραλλιογενές χωριό», δεσμευμένο στην αποκατάσταση των υφάλων και γνωστό για τους λευκοπτερύγιους καρχαρίες του.
Όπως δήλωσε ο εκπαιδευτής δύτης Τζίμι Καρντούμ, «το 1998, το φαινόμενο λεύκανσης κατέστρεψε το 90% των κοραλλιών. Ψαράδες και δύτες αποφάσισαν να δράσουν μαζί.» Δημιούργησαν έναν υποθαλάσσιο κήπο αναγέννησης κοραλλιών, προσφέροντας νέα ζωή στο οικοσύστημα.
Ωστόσο, η κλιματική κρίση συνεχίζει να πλήττει την περιοχή. Το 2024, η απουσία τυφώνα οδήγησε τη θερμοκρασία της θάλασσας στους 34°C, προκαλώντας εκτεταμένη λεύκανση και απομάκρυνση των καρχαριών από τους φυσικούς τους βιότοπους.
Μικρά σημάδια αναγέννησης
Σε έξι καταδύσεις, η δημοσιογράφος είδε μόλις έναν καρχαρία – έναν μικρό λευκοπτερύγιο που αναπαυόταν κάτω από έναν βράχο. Τον κατέγραψε στην εφαρμογή, γνωρίζοντας πως ακόμη και μία παρατήρηση έχει αξία.
Κατά την επιστροφή, σταμάτησε για μια σύντομη βουτιά στον κοραλλιογενή κήπο. Ανάμεσα στα σκουριασμένα στηρίγματα, διέκρινε μικρά μπλε κλαδιά κοραλλιών που ξαναγεννιούνταν στο φως. Πάνω στα μπλοκ ανάπτυξης, εθελοντές είχαν γράψει ευχές στα ιαπωνικά. Μία από αυτές έλεγε: «Η θάλασσα ξεκινά εδώ.» Η δημοσιογράφος συμπέρανε: «Και ξεκινά από εμάς».
