Το Ιράν διαψεύδει τον Τραμπ για επικείμενη συμφωνία σήμερα Κυριακή
Ιράν διαψεύδει τον Τραμπ για επικείμενη συμφωνία την Κυριακή
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την υπογραφή συμφωνίας με το Ιράν την Κυριακή, ωστόσο η Τεχεράνη διέψευσε άμεσα την πληροφορία αυτή.
σχετικά άρθρα
Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν διευκρίνισαν ότι δεν υπάρχει προγραμματισμένη υπογραφή συμφωνίας, χαρακτηρίζοντας την επιμονή του Αμερικανού προέδρου ως ασυνήθιστη. Υπαινίχθηκαν ότι ο κ. Τραμπ επιδιώκει να συνδέσει πολιτικά μια ενδεχόμενη συμφωνία με τα γενέθλιά του.
Αυτή η τοποθέτηση ήρθε ως απάντηση στην προηγούμενη ανάρτηση του κ. Τραμπ, στην οποία εξέφραζε τη βεβαιότητα ότι η συμφωνία θα υπογραφεί την επόμενη ημέρα. Ωστόσο, ιρανικές πηγές ανέφεραν ότι οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε τελικό κείμενο.
Σύμφωνα με εκτίμηση που μεταδίδεται από το πρακτορείο Fars, ο κ. Τραμπ φέρεται να επιδιώκει μια επίσημη ανακοίνωση την Κυριακή, ώστε να συμπέσει με τα γενέθλιά του και να παρουσιαστεί ως συμβολική πολιτική επιτυχία. Η Κυριακή προβλέπεται να αποτελέσει καθοριστική ημέρα για την ιρανική διαπραγματευτική ομάδα. Το ζήτημα είναι κατά πόσο οι Ιρανοί διαπραγματευτές θα διατηρήσουν τη σταθερή στάση τους ή θα ενδώσουν σε πιέσεις για πρόωρη υπογραφή, πριν επιλυθούν όλα τα εκκρεμή ζητήματα. Την εξέλιξη αυτή παρακολουθούν στενά και ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, τα οποία αναπαράγουν την είδηση, προσδίδοντας επιπλέον πολιτικό βάρος στις πληροφορίες που προέρχονται από την Τεχεράνη.
Προηγουμένως, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ είχε ανακοινώσει μέσω ανάρτησής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η συμφωνία με το Ιράν επρόκειτο να υπογραφεί την Κυριακή. Στην ίδια ανάρτηση, ο κ. Τραμπ ανέφερε ότι αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας, τα Στενά του Ορμούζ θα είναι «ανοικτά για όλους». Πρόσθεσε επίσης: «Σε κατάλληλη στιγμή, όταν όλα θα είναι ήρεμα, θα προχωρήσουμε και θα εξαλείψουμε την πυρηνική σκόνη», υπογραμμίζοντας την πρόθεσή του για πλήρη σταθεροποίηση της περιοχής.
Νωρίτερα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν είχε δηλώσει ότι μια συμφωνία «δεν ήταν ποτέ πιο κοντά», επιβεβαιώνοντας την αυξανόμενη αισιοδοξία. Ωστόσο, όπως σημειώνει το CNN, ακόμη και αν υπάρχει λόγος για συγκρατημένη ελπίδα, η συμφωνία δεν αποτελεί ειρηνευτική συνθήκη, αλλά το πρώτο βήμα σε μια μακρά και δύσκολη διαδικασία.
Η ενδιάμεση συμφωνία που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση προβλέπει κοινές δεσμεύσεις σε ορισμένα ζητήματα, όπως ο τερματισμός του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν και η άρση του αποκλεισμού από τις ΗΠΑ. Παράλληλα, θα καθοριστεί χρονοδιάγραμμα 60 ημερών και συγκεκριμένη ατζέντα για τα πιο σύνθετα θέματα. Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι η Τεχεράνη έχει προχωρήσει σε σημαντικές παραχωρήσεις, ενώ τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν διαφορετική εκδοχή της προσωρινής συμφωνίας. Την Παρασκευή (12/6), η ένταση αυξήθηκε όταν, μετά από δημοσιεύματα που περιέγραφαν μια συμφωνία ευνοϊκή για το Ιράν, ο κ. Τραμπ επέκρινε τους ηγέτες της Τεχεράνης, χαρακτηρίζοντάς τους «πολύ άτιμους ανθρώπους» με τους οποίους «δεν υπάρχει τίποτα όπως καλή πίστη».
Ένα από τα βασικά ζητήματα είναι η αναστολή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Η Ουάσιγκτον ζητά από την Τεχεράνη να εγκαταλείψει οριστικά κάθε πυρηνική δραστηριότητα και να δεσμευτεί «επ’ αόριστον» να μην κατασκευάσει πυρηνικά όπλα. Οι λεπτομέλειες εφαρμογής και επιθεώρησης αυτής της δέσμευσης παραμένουν κρίσιμες και ασαφείς. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος αναφέρθηκε σε ένα νέο καθεστώς επιθεώρησης, χωρίς ωστόσο να δώσει συγκεκριμένα στοιχεία. Το ερώτημα που ανακύπτει είναι αν το Ιράν θα εγκαταλείψει πλήρως το πρόγραμμά του ή θα περιορίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου σε χαμηλά επίπεδα, επιτρέποντας τη χρήση του για ειρηνικούς σκοπούς. Το κρίσιμο σημείο αφορά τη δυνατότητα επιβεβαίωσης της συμμόρφωσης. Ο κ. Τραμπ, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει τη συμφωνία Ομπάμα «αδύναμη», καλείται τώρα να παρουσιάσει μια νέα συμφωνία ως πιο ισχυρή, παρότι η προηγούμενη προέβλεπε ήδη διεθνή επιθεώρηση από την πυρηνική υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών.
Το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού που διαθέτει το Ιράν παραμένει σημείο αντιπαράθεσης. Η Ουάσιγκτον ζητά την παράδοσή του, ωστόσο ένα μεγάλο μέρος του έχει θαφτεί μετά από αμερικανικές επιδρομές. Ο κ. Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να μη μεταφερθεί στις ΗΠΑ, αλλά να παραμείνει υπό επιτήρηση ή να «αραιωθεί» ώστε να μην είναι κατάλληλο για όπλα. Παράλληλα, το ζήτημα των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν δημιουργεί πολιτική πίεση στον κ. Τραμπ. Η Τεχεράνη ζητά την αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος έχει διαβεβαιώσει ότι «κανένα χρήμα δεν θα ανταλλάξει χέρια». Ωστόσο, δηλώσεις του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο σταδιακής αποδέσμευσης κεφαλαίων. Η διαχείριση των Στενών του Ορμούζ αποτελεί επίσης κρίσιμο παράγοντα για την περιφερειακή ασφάλεια. Ο πόλεμος ανέδειξε την ικανότητα του Ιράν να χρησιμοποιεί το στρατηγικό πέρασμα ως μοχλό πίεσης, επηρεάζοντας την παγκόσμια οικονομία. Το ζητούμενο είναι πώς η νέα συμφωνία θα αποτρέψει παρόμοιες κινήσεις στο μέλλον.
Αρχικά, στόχος της κυβέρνησης Τραμπ ήταν να εμποδίσει τη χρηματοδότηση οργανώσεων όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ. Ωστόσο, το ζήτημα έχει πλέον υποχωρήσει από τη δημόσια ατζέντα. Σύμφωνα με ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, το Ιράν φέρεται να έχει δεσμευτεί να μην χρηματοδοτεί τρομοκρατικές ομάδες, αν και η επαλήθευση αυτής της δέσμευσης παραμένει ασαφής. Αναλυτές εκτιμούν ότι αν ο κ. Τραμπ δεν εξασφαλίσει απτά αποτελέσματα και σε αυτό το πεδίο, θα είναι δύσκολο να παρουσιάσει τη συμφωνία ως πλήρη επιτυχία, δεδομένου ότι η αντιμετώπιση των φιλοϊρανικών οργανώσεων αποτελούσε έναν από τους τέσσερις βασικούς στόχους του από την αρχή του πολέμου.