Στρασβούργο: Ήττα της Τουρκίας για τις περιουσίες των εκτοπισμένων, οργή στην Άγκυρα
Η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης απέρριψε τη θέση της Άγκυρας ότι έχει εκπληρώσει την απόφαση του ΕΔΑΔ για τις περιουσίες των Ελληνοκυπρίων προσφύγων. Έτσι, η Λευκωσία μιλά για «σημαντική επιτυχία», ενώ το τουρκικό ΥΠΕΞ καταγγέλλει «πολιτικοποίηση». Επιπλέον, στο τραπέζι μένουν 90 εκατομμύρια ευρώ που η Τουρκία χρωστά από το 2014.
Η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης κράτησε ανοιχτό τον φάκελο των περιουσιών των Ελληνοκυπρίων εκτοπισμένων, παρά τις πιέσεις της Τουρκίας.
Η Τουρκία απέτυχε να πείσει την Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης ότι εφάρμοσε την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΑΔ) για το περιουσιακό σκέλος της Τέταρτης Διακρατικής Προσφυγής της Κύπρου. Συγκεκριμένα, η 1563η συνεδρίαση για τα ανθρώπινα δικαιώματα έγινε στο Στρασβούργο από τις 9 έως τις 11 Ιουνίου. Εκεί, το όργανο που εποπτεύει την εκτέλεση των αποφάσεων του ΕΔΑΔ κράτησε ανοιχτό τον φάκελο, παρά τις τουρκικές πιέσεις για κλείσιμο. Επομένως, η εποπτεία πάνω στην Άγκυρα συνεχίζει να ισχύει. Ο υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου Κωνσταντίνος Κόμπος χαρακτήρισε την εξέλιξη «σημαντική επιτυχία της Κυπριακής Δημοκρατίας». Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι ο δρόμος δεν τελείωσε και ότι χρειάζονται «περαιτέρω ουσιαστικές προσπάθειες».
σχετικά άρθρα
Η αντίδραση της Άγκυρας και η αιχμή περί «πολιτικοποίησης»
Η τουρκική απάντηση ήρθε την Παρασκευή 12 Ιουνίου με σκληρό τόνο. Συγκεκριμένα, ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ Οντζού Κετσελί δήλωσε ότι η Άγκυρα «ανησυχεί βαθιά για τη διάβρωση του συστήματος της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου λόγω πολιτικών κινήτρων». Μάλιστα, απέδωσε τις εξελίξεις σε «προσπάθειες της ελληνοκυπριακής πλευράς να πολιτικοποιήσει το σύστημα» και τις ονόμασε «πρωτοφανείς». Επιπλέον, υποστήριξε ότι η Γραμματεία του Συμβουλίου της Ευρώπης πρότεινε ήδη από το 2022 το κλείσιμο του φακέλου. Τέλος, δήλωσε ότι η Τουρκία παρακολουθεί το θέμα μαζί με την «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου», την οντότητα που καμία χώρα του κόσμου δεν αναγνωρίζει πλην της ίδιας της Τουρκίας, ενώ τα ψηφίσματα 541 και 550 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ τη θεωρούν νομικά άκυρη.
Τι έκρινε το ΕΔΑΔ και τι χρωστά η Τουρκία
Το νομικό υπόβαθρο δίνει το πραγματικό βάρος της υπόθεσης. Το 2001, το Τμήμα Ευρείας Σύνθεσης του ΕΔΑΔ έκρινε ότι η Τουρκία, μέσω της κατοχής της βόρειας Κύπρου από το 1974, παραβιάζει διαρκώς τα δικαιώματα των εκτοπισμένων στην κατοικία και την περιουσία τους. Έπειτα, το 2014, το Δικαστήριο επιδίκασε 90 εκατομμύρια ευρώ: 30 για τους συγγενείς των αγνοουμένων και 60 για τους εγκλωβισμένους της Καρπασίας. Ωστόσο, η Άγκυρα αρνείται μέχρι σήμερα την καταβολή τους. Από την άλλη, η τουρκική πλευρά έχει ένα πάτημα: τον Δεκέμβριο, η Επιτροπή έκρινε την Επιτροπή Ακίνητης Ιδιοκτησίας (IPC) στα κατεχόμενα αποτελεσματικό ένδικο μέσο και έκλεισε δύο υποθέσεις. Αντίθετα, η Λευκωσία αμφισβητεί την αποτελεσματικότητά της με στοιχεία για ελάχιστες ολοκληρωμένες αποζημιώσεις.
Γιατί η απόφαση μετρά για Ελλάδα και Κύπρο
Η εξέλιξη ξεπερνά τη νομική διαδικασία. Πρώτον, κρατά ζωντανή τη διεθνή ευθύνη της Τουρκίας για το Κυπριακό σε μια περίοδο που η Άγκυρα επιδιώκει βελτίωση σχέσεων με την ΕΕ. Δεύτερον, στέλνει μήνυμα ότι οι αποφάσεις του ΕΔΑΔ δεν παραγράφονται με το πέρασμα του χρόνου. Τρίτον, για χιλιάδες οικογένειες προσφύγων του 1974, η υπόθεση αφορά πραγματικά σπίτια και χωράφια, όχι θεωρίες. Τελικά, η μάχη μεταφέρεται στην επόμενη συνεδρίαση της Επιτροπής, με τη μελέτη για την ερμηνεία της απόφασης του 2014 ήδη σε προετοιμασία. Η Λευκωσία και η Αθήνα κρατούν, πάντως, ένα ισχυρό χαρτί παραπάνω.
