Μετά από διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν σχεδόν τρεις δεκαετίες, η εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Mercosur τίθεται σε προσωρινή ισχύ. Η συμφωνία δημιουργεί μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές ζώνες παγκοσμίως, επηρεάζοντας περισσότερους από 700 εκατομμύρια πολίτες στις χώρες Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη.
σχετικά άρθρα
Αυτή η εξέλιξη αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της νέας εμπορικής στρατηγικής των Βρυξελλών, σε μία περίοδο που χαρακτηρίζεται από έντονες γεωπολιτικές ανακατατάξεις. Η Ευρώπη επιδιώκει να αναδιαμορφώσει τις εμπορικές της συμμαχίες και να μειώσει τις εξαρτήσεις, δεδομένου ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θεωρούνται πλέον απόλυτα σταθερός σύμμαχος και η Κίνα ενισχύει την επιρροή της.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η συμφωνία θα οδηγήσει σε αύξηση των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς τις χώρες του Mercosur κατά περίπου 39% τα επόμενα χρόνια, από τα σημερινά 57 δισεκατομμύρια ευρώ. Στον τομέα των υπηρεσιών, προβλέπεται αύξηση 17% από τα 29 δισεκατομμύρια ευρώ. Κεντρικό σημείο της συμφωνίας είναι η σταδιακή κατάργηση του 91% των δασμών στις ευρωπαϊκές εξαγωγές, καθώς και η μείωση μη δασμολογικών εμποδίων, όπως γραφειοκρατικές διαδικασίες, με στόχο τη διευκόλυνση της πρόσβασης ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ειδικά των μικρομεσαίων, στις αγορές της Λατινικής Αμερικής.
Η σημασία της συμφωνίας υπογραμμίζεται από την απώλεια εμπορικής επιρροής της Ευρώπης στην περιοχή. Το 2000, η ΕΕ κάλυπτε περίπου το 30% των εισαγωγών των χωρών του Mercosur, έναντι 5% της Κίνας. Σήμερα, η Ευρώπη έχει περιοριστεί στο 19%, ενώ η Κίνα έχει φτάσει το 27%. Η νέα συμφωνία φιλοδοξεί να ανακτήσει μέρος αυτής της επιρροής.
Από την πλευρά της Λατινικής Αμερικής, η συμφωνία προβλέπει την απελευθέρωση του 84% των δασμών για τα αγροτοβιομηχανικά προϊόντα του Mercosur και ειδικά καθεστώτα ποσοστώσεων. Ενδεικτικά, καθορίζονται ετήσιες ποσοστώσεις 99.000 τόνων για το βοδινό κρέας και 180.000 τόνων για τα πουλερικά.
Ωστόσο, η συμφωνία δεν είναι απαλλαγμένη από αντιδράσεις. Στην Ευρώπη, χώρες όπως η Γαλλία και η Πολωνία εκφράζουν ανησυχίες για τις επιπτώσεις στον αγροτικό τομέα, φοβούμενες πτώση τιμών και απώλεια εισοδήματος για τους παραγωγούς. Ορισμένες μελέτες εκτιμούν μείωση έως και 2% στις τιμές του βοδινού κρέατος, αν και άλλες αναλύσεις προβλέπουν περιορισμένη συνολική επίπτωση. Αντίστοιχα, στη Λατινική Αμερική, κυρίως σε Αργεντινή και Βραζιλία, εκφράζεται ανησυχία για τον αντίκτυπο στη βιομηχανία λόγω της ενίσχυσης των ευρωπαϊκών εισαγωγών.
Παράλληλα, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα, όπως η κατανομή των ποσοστώσεων μεταξύ των χωρών του Mercosur και η εφαρμογή των «ρητρών διασφάλισης», που επιτρέπουν στην Ευρώπη να περιορίσει τις εισαγωγές σε περίπτωση σοβαρής ζημίας για την εγχώρια παραγωγή.
Η επιχειρηματική κοινότητα έχει υποδεχθεί θετικά τη συμφωνία, εκτιμώντας ότι οι προηγούμενες καθυστερήσεις στοίχισαν εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ σε χαμένες εξαγωγές. Η προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας, χωρίς την πλήρη επικύρωση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, θεωρείται μια στρατηγική κίνηση για την άμεση αξιοποίηση των οικονομικών οφελών, περιορίζοντας τις αντιδράσεις.
Η επιτυχής εφαρμογή της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur αποτελεί το μεγάλο στοίχημα, καθώς σηματοδοτεί την επιδίωξη της Ευρώπης να επανατοποθετηθεί στον παγκόσμιο χάρτη του εμπορίου, ισορροπώντας την ανάπτυξη, την προστασία των παραγωγών και τη γεωπολιτική αυτονομία.
