ΔΙΕΘΝΗ

Πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν: Βροχή πυραύλων, μεγάλες πολεμικές επιχειρήσεις και φόβοι γενικής ανάφλεξης

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν περάσει σε φάση ανοικτών, διαδοχικών πολεμικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν, με την Τεχεράνη ήδη να απαντά με πυραυλικά πλήγματα στην περιοχή και τον κίνδυνο γενικευμένης ανάφλεξης να αυξάνεται δραματικά

Πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν: Βροχή πυραύλων, μεγάλες πολεμικές επιχειρήσεις και φόβοι γενικής ανάφλεξης
Newsroom

Σε τροχιά γενικευμένης σύρραξης έχει εισέλθει η Μέση Ανατολή, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπολύουν από τα ξημερώματα του Σαββάτου μαζικές επιθέσεις εναντίον στόχων στο Ιράν, ενώ η Τεχεράνη ήδη απαντά με πυραυλικά και μη επανδρωμένα πλήγματα σε Ισραήλ και αμερικανικές βάσεις στην περιοχή. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε επίσημα την έναρξη «major combat operations» στο ιρανικό έδαφος, συνδέοντας ευθέως την επιχείρηση με την επιδίωξη αλλαγής συμπεριφοράς – και, de facto, αλλαγής καθεστώτος – στην Τεχεράνη.

σχετικά άρθρα

Σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές πηγές, τα αρχικά κύματα επιθέσεων στοχεύουν κέντρα διοίκησης, εγκαταστάσεις των Φρουρών της Επανάστασης, κρίσιμες θέσεις αεράμυνας, ναυτικές υποδομές και σημεία που συνδέονται με το πυραυλικό και πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Πολλαπλές εκρήξεις έχουν καταγραφεί στην Τεχεράνη και σε άλλες μεγάλες πόλεις, με εικόνες καπνού να αναδύονται κοντά σε κυβερνητικά κτίρια και στρατιωτικά συγκροτήματα, ενώ ιρανικά μέσα αναφέρουν μετακίνηση της ανώτατης ηγεσίας σε ασφαλέστερες τοποθεσίες. Την ίδια ώρα, στο Ισραήλ ήχησαν συναγερμοί σε πολλές περιοχές, καθώς οι αρχές προειδοποιούν για νέους γύρους ιρανικών πυραυλικών και drone επιθέσεων.

Το Ισραήλ έχει κηρύξει εθνική κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με τον υπουργό Άμυνας Ισραέλ Κατζ να κάνει λόγο για «προληπτικό πλήγμα» με στόχο την εξουδετέρωση άμεσων απειλών κατά της χώρας. Ο εναέριος χώρος του Ισραήλ παραμένει κλειστός για τις πολιτικές πτήσεις, ενώ ανάλογα μέτρα έχουν ληφθεί σε Ιράν και σε γειτονικά κράτη, όπως το Ιράκ και κράτη του Κόλπου, που ανακοινώνουν προσωρινές απαγορεύσεις υπερπτήσεων και εκτροπές δρομολογίων. Οι αρχές καλούν τους πολίτες να παραμένουν κοντά σε καταφύγια, με σχολεία και μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας να αναστέλλονται προσωρινά.

Από την πλευρά του, το Ιράν καταγγέλλει «κατάφωρη παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας» και «προσχεδιασμένη πράξη επιθετικότητας» εκ μέρους ΗΠΑ και Ισραήλ, προαναγγέλλοντας «συντριπτική» απάντηση. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών και ανώτεροι αξιωματούχοι δηλώνουν ότι η Τεχεράνη διατηρεί το δικαίωμα άμυνας και θα στοχεύσει αμερικανικές βάσεις, περιφερειακούς συμμάχους και κρίσιμες υποδομές εφόσον συνεχιστούν οι επιχειρήσεις. Ήδη, ιρανικοί πύραυλοι και drones φέρονται να έχουν εκτοξευθεί προς ισραηλινά εδάφη και εγκαταστάσεις των ΗΠΑ σε διάφορες χώρες της Μέσης Ανατολής, με εκρήξεις να αναφέρονται σε Ισραήλ, Ιορδανία, Ιράκ και κράτη του Κόλπου.

Η Ουάσιγκτον, από την πλευρά της, «διαβάζει» την επιχείρηση ως συνέχεια της αποτυχημένης διπλωματικής προσπάθειας για τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, μετά από μήνες διαπραγματεύσεων χωρίς αποτέλεσμα. Ο Τραμπ, παρακολουθώντας τις εξελίξεις από το Μαρ-α-Λάγκο, είχε συνεχείς επαφές με το επιτελείο εθνικής ασφάλειας και τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, επαναλαμβάνοντας ότι στόχος είναι να «δοθεί στον ιρανικό λαό η ευκαιρία να ανατρέψει τους ηγέτες του». Η ρητορική περί «ευκαιρίας αλλαγής καθεστώτος» ενισχύει τις ανησυχίες ότι οι επιχειρήσεις ενδέχεται να μην περιοριστούν σε στοχευμένα πλήγματα, αλλά να εξελιχθούν σε μακροχρόνια πολεμική εκστρατεία.

Στο μέτωπο των αγορών, οι πρώτες αντιδράσεις είναι ήδη ορατές, με τις τιμές του πετρελαίου να κινούνται ανοδικά και τους αναλυτές να προειδοποιούν για αυξημένο risk premium σε ενέργεια και ναυτιλία. Πριν ακόμα ξεκινήσουν οι επιθέσεις, το πετρέλαιο είχε ενισχυθεί, καθώς οι επενδυτές αποτιμούσαν τον κίνδυνο αποτυχίας των συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν· πλέον, με τις «major combat operations» σε εξέλιξη και την ιρανική ηγεσία να απειλεί με αντίποινα σε παραγωγή και ροές, η αγορά προετοιμάζεται για νέο σοκ. Αναλυτές επισημαίνουν ότι το μεγαλύτερο ρίσκο αφορά όχι μόνο τα ιρανικά εξαγώγιμα βαρέλια, αλλά και το σενάριο στοχευμένων χτυπημάτων σε περιφερειακές ενεργειακές υποδομές ή ακόμα και διατάραξης της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό τμήμα της παγκόσμιας προσφοράς.

 

Παράλληλα, η διεθνής κοινότητα εμφανίζεται διχασμένη. Η Ρωσία ζητά άμεση παύση των επιθέσεων και επιστροφή στη διπλωματία, κάνοντας λόγο για «απροκάλυπτη πράξη επιθετικότητας» με στόχο την ανατροπή ενός κυρίαρχου καθεστώτος. Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες καλούν μεν σε αποκλιμάκωση, αλλά αντιμετωπίζουν εσωτερικές διαφωνίες για το εύρος της στήριξης προς την Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ, με φόντο τις ενεργειακές εξαρτήσεις, τις ανησυχίες για νέες προσφυγικές ροές και τον κίνδυνο να βρεθεί η Ευρώπη εκτεθειμένη σε έναν παρατεταμένο πόλεμο στην «αυλή» της.

Την ώρα που η στρατιωτική κλιμάκωση συνεχίζεται, το μόνο βέβαιο είναι ότι το «κόστος» της νέας σύγκρουσης δεν θα αποτιμηθεί μόνο σε στρατιωτικούς όρους, αλλά και σε γεωπολιτική αποσταθεροποίηση, ενεργειακή ανασφάλεια και νέα κύματα αβεβαιότητας για την παγκόσμια οικονομία.

διαβάστε επίσης