Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε υπογραφή συμφωνίας με το Ιράν
Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε μέσω ανάρτησής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την επικείμενη υπογραφή συμφωνίας με το Ιράν την Κυριακή.
Σύμφωνα με την ίδια ανάρτηση, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι, αμέσως μετά την υπογραφή, τα Στενά του Ορμούζ θα είναι προσβάσιμα για όλους. Επεσήμανε επίσης την πρόθεση για πλήρη σταθεροποίηση της περιοχής, αναφέροντας ότι «σε κατάλληλη στιγμή, όταν όλα θα είναι ήρεμα, θα προχωρήσουμε και θα εξαλείψουμε την πυρηνική σκόνη».
Προηγήθηκε δήλωση του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, ο οποίος ανέφερε πως μία συμφωνία «δεν ήταν ποτέ πιο κοντά», ενισχύοντας την αισιοδοξία. Παρ’ όλα αυτά, όπως υπογραμμίζεται από το CNN, η εν λόγω συμφωνία δεν συνιστά συνθήκη ειρήνης, αλλά ένα αρχικό βήμα σε μια σύνθετη και χρονοβόρα διαδικασία, εν μέσω κρίσιμων εξελίξεων στα Διεθνή.
Η ενδιάμεση συμφωνία, που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση, περιλαμβάνει κοινές δεσμεύσεις για την επίλυση ευκολότερων ζητημάτων, όπως η άρση του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν και η λήξη του αποκλεισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιπλέον, έχει οριστεί χρονοδιάγραμμα 60 ημερών και συγκεκριμένη ατζέντα για την αντιμετώπιση των πιο πολύπλοκων ζητημάτων. Η κυβέρνηση Τραμπ δηλώνει ότι η Τεχεράνη έχει προχωρήσει σε σημαντικές παραχωρήσεις, αν και τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν μια διαφορετική εκδοχή της προσωρινής συμφωνίας. Οι εντάσεις αναζωπυρώθηκαν την Παρασκευή (12/6), όταν, μετά από δημοσιεύματα που περιέγραφαν μια συμφωνία ευνοϊκή για το Ιράν, ο Πρόεδρος Τραμπ επέκρινε τους ηγέτες της Τεχεράνης, αναφέροντας την απουσία καλής πίστης.
Ένα κεντρικό ζήτημα στις διαπραγματεύσεις αποτελεί η αναστολή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Η Ουάσιγκτον αξιώνει από την Τεχεράνη την οριστική εγκατάλειψη κάθε πυρηνικής δραστηριότητας και μια «επ’ αόριστον» δέσμευση για μη κατασκευή πυρηνικών όπλων. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής και επιθεώρησης της δέσμευσης αυτής παραμένουν αδιευκρίνιστες και καθοριστικής σημασίας. Αμερικανός αξιωματούχος υψηλόβαθμου επιπέδου αναφέρθηκε σε ένα νέο καθεστώς επιθεώρησης, χωρίς ωστόσο να παρασχεθούν συγκεκριμένα στοιχεία. Το ερώτημα που παραμένει είναι εάν το Ιράν θα διακόψει πλήρως το πρόγραμμά του ή θα περιορίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου σε χαμηλά επίπεδα, ώστε να επιτρέπεται η χρήση του για ειρηνικούς σκοπούς. Η δυνατότητα επιβεβαίωσης της συμμόρφωσης θεωρείται το κρίσιμο σημείο. Ο Πρόεδρος Τραμπ, έχοντας χαρακτηρίσει την προηγούμενη συμφωνία της κυβέρνησης Ομπάμα ως «αδύναμη», καλείται τώρα να παρουσιάσει τη νέα συμφωνία ως ισχυρότερη, παρόλο που η προηγούμενη περιελάμβανε ήδη διεθνή επιθεώρηση από την πυρηνική υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών.
Το εμπλουτισμένο ουράνιο που βρίσκεται στην κατοχή του Ιράν συνιστά επίσης σημείο τριβής. Η Ουάσιγκτον ζητά την παράδοσή του, αν και ένα σημαντικό τμήμα του έχει ενταφιαστεί μετά από αμερικανικές επιχειρήσεις. Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει εξετάσει την επιλογή να μην μεταφερθεί στις ΗΠΑ, αλλά να τεθεί υπό επιτήρηση ή να «αραιωθεί» για να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί για στρατιωτικούς σκοπούς. Παράλληλα, το ζήτημα των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ασκεί πολιτική πίεση στον Τραμπ. Η Τεχεράνη αιτείται την αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αν και ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δηλώσει ότι «κανένα χρήμα δεν θα ανταλλάξει χέρια». Εντούτοις, δηλώσεις του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο σταδιακής αποδέσμευσης κεφαλαίων. Η διαχείριση των Στενών του Ορμούζ παραμένει ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας για την περιφερειακή ασφάλεια, καθώς οι προηγούμενες εντάσεις ανέδειξαν την ικανότητα του Ιράν να χρησιμοποιεί το στρατηγικό αυτό πέρασμα ως μέσο πίεσης, επηρεάζοντας την παγκόσμια Οικονομία. Το ζητούμενο είναι πώς η νέα συμφωνία θα αποτρέψει ανάλογες κινήσεις στο μέλλον.
Αρχικός στόχος της κυβέρνησης Τραμπ ήταν η αποτροπή της χρηματοδότησης οργανώσεων όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ. Το συγκεκριμένο θέμα, ωστόσο, έχει πλέον υποχωρήσει από τη δημόσια ατζέντα. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι το Ιράν φέρεται να έχει δεσμευτεί για τη μη χρηματοδότηση τρομοκρατικών ομάδων, αν και η επαλήθευση αυτής της δέσμευσης παραμένει ασαφής. Αναλυτές εκτιμούν πως, εάν ο Πρόεδρος Τραμπ δεν εξασφαλίσει απτά αποτελέσματα και σε αυτόν τον τομέα, θα καταστεί δύσκολο να παρουσιαστεί η συμφωνία ως πλήρης επιτυχία, δεδομένου ότι η αντιμετώπιση των φιλοϊρανικών οργανώσεων αποτελούσε έναν από τους τέσσερις βασικούς στόχους του από την έναρξη των συνομιλιών.