Απαισιόδοξος για την πορεία της αμερικανικής οικονομίας εμφανίστηκε ο νομπελίστας οικονομολόγος και καθηγητής του Columbia University, Τζόζεφ Στίγκλιτς, εκτιμώντας ότι οι συνθήκες στις ΗΠΑ θα συνεχίσουν να επιδεινώνονται.
σχετικά άρθρα
Μιλώντας στο CNBC για τις μακροοικονομικές προοπτικές, υποστήριξε ότι μια σειρά παραγόντων – οι δασμοί, η υποχώρηση της απασχόλησης και η πορεία των επιτοκίων – δημιουργούν αρνητικό περιβάλλον για το επόμενο διάστημα.
«Δεν είναι καλή η κατάσταση αυτή τη στιγμή, και οι προοπτικές είναι ότι θα γίνουν χειρότερες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αντίθετα με τα ισχυρά στοιχεία για το ΑΕΠ
Η απαισιόδοξη εκτίμησή του δεν συμβαδίζει με τα πρόσφατα στοιχεία ανάπτυξης. Το ΑΕΠ των ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 4,4% στο τρίτο τρίμηνο, ενώ για το τέταρτο τρίμηνο εκτιμάται ετήσια αύξηση 3%, σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις της Atlanta Fed.
Ωστόσο, ο Στίγκλιτς υποστηρίζει ότι πίσω από τους ισχυρούς αριθμούς υπάρχουν δομικά προβλήματα που δεν αποτυπώνονται άμεσα στους δείκτες.
Δασμοί και πληθωρισμός με μεγαλύτερο βάρος στα χαμηλά εισοδήματα
Κεντρικό σημείο της κριτικής του αφορά τους δασμούς που έχει επιβάλει η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Αν και η υπόθεση εκκρεμεί στο Ανώτατο Δικαστήριο, πολλοί οικονομολόγοι εκτιμούν ότι, εφόσον διατηρηθούν, θα οδηγήσουν σε αύξηση τιμών για τους καταναλωτές.
Σύμφωνα με τον Στίγκλιτς, το πληθωριστικό αποτέλεσμα των δασμών είναι «αντίστροφα προοδευτικό», πλήττοντας δυσανάλογα τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.
Ανάλυση του Budget Lab του Yale University εκτιμά ότι βραχυπρόθεσμα οι δασμοί θα μειώσουν το διαθέσιμο εισόδημα του χαμηλότερου 10% των αμερικανικών νοικοκυριών κατά περίπου 3,5 ποσοστιαίες μονάδες.
«Αν δει κανείς ποιος πληρώνει αυτούς τους δασμούς, είναι τα χαμηλότερα στρώματα ως ποσοστό του εισοδήματός τους. Είναι αντίστροφα προοδευτικοί και στρεβλωτικοί», ανέφερε.
Πτώση στη μεταποίηση και στις «μπλε κολάρο» θέσεις
Ο πρόεδρος Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι οι δασμοί θα αναζωογονήσουν τη μεταποίηση στις ΗΠΑ. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Στίγκλιτς, τα στοιχεία δεν επιβεβαιώνουν αυτή την εικόνα.
Η μεταποίηση, που αντιστοιχεί περίπου στο 10% του ΑΕΠ, καταγράφει μείωση της απασχόλησης για περισσότερα από δύο συνεχόμενα έτη, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Εργασίας.
«Η πτώση στις θέσεις εργασίας της εργατικής τάξης είναι ακόμη μεγαλύτερη», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι υπάρχει αναντιστοιχία ανάμεσα στις πολιτικές που εφαρμόζονται και στα αποτελέσματα που παρατηρούνται.
Ανησυχία για την πορεία των επιτοκίων
Ο Στίγκλιτς εξέφρασε ιδιαίτερη ανησυχία για τις συζητήσεις γύρω από πιθανή μείωση επιτοκίων.
Αναφέρθηκε ειδικά στις δηλώσεις του Κέβιν Γουόρς, υποψηφίου του Τραμπ για την προεδρία της Fed, ο οποίος υποστήριξε ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να οδηγήσει σε άλμα παραγωγικότητας, επιτρέποντας ταχύτερη ανάπτυξη χωρίς πληθωριστικές πιέσεις και, κατ’ επέκταση, σε μεγαλύτερα περιθώρια μείωσης επιτοκίων.
Ο Στίγκλιτς δήλωσε ότι οι συγκεκριμένες τοποθετήσεις τον «ανησυχούν περισσότερο από όλα». Όπως τόνισε, δεν υπάρχει σοβαρό ρεύμα σκέψης που να θεωρεί ότι οι αυξήσεις παραγωγικότητας από την ΑΙ θα περάσουν αρκετά γρήγορα στη μακροοικονομία ώστε να δικαιολογούν σημαντική μεταβολή στα επιτόκια.
Μεταξύ των επενδυτών υπάρχει ο φόβος ότι μια πρόωρη μείωση επιτοκίων θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναζωπύρωση του πληθωρισμού. Παράλληλα, ενδεχόμενη υποχώρηση της Fed σε πολιτικές πιέσεις θα μπορούσε να πλήξει την αξιοπιστία της και να αποσταθεροποιήσει τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό.
Η συνολική εικόνα, σύμφωνα με τον Στίγκλιτς, δείχνει ότι παρά τα ισχυρά στοιχεία ανάπτυξης, η αμερικανική οικονομία αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις που ενδέχεται να γίνουν εντονότερες το επόμενο διάστημα.
