Με μια ομιλία που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο παρουσίασε στο Συνέδριο Ασφαλείας του Μονάχου ένα όραμα για την «αναζωογόνηση» της Δύσης και την οικοδόμηση ενός «νέου Δυτικού αιώνα», επαινώντας ανοιχτά τις «μεγάλες δυτικές αυτοκρατορίες» και αμφισβητώντας την πορεία που ακολούθησε ο κόσμος μετά την αποαποικιοποίηση.
σχετικά άρθρα
Μιλώντας στις 14 Φεβρουαρίου ενώπιον Ευρωπαίων ηγετών και αξιωματούχων της ΕΕ, ο Ρούμπιο — που υπηρετεί ταυτόχρονα ως υπουργός Εξωτερικών και σύμβουλος εθνικής ασφάλειας — υποστήριξε ότι η Δύση βρισκόταν σε φάση επέκτασης «για πέντε αιώνες» έως το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν και, όπως είπε, ξεκίνησε μια περίοδος «συρρίκνωσης» λόγω των «άθεων κομμουνιστικών επαναστάσεων» και των αντιαποικιακών εξεγέρσεων.
Ο ίδιος παρουσίασε την αποαποικιοποίηση ως εξέλιξη που επιτάχυνε την παρακμή των δυτικών αυτοκρατοριών, λέγοντας ότι μετά το 1945 «πολλοί πίστεψαν ότι η εποχή κυριαρχίας της Δύσης είχε τελειώσει». Ωστόσο, υποστήριξε ότι η παρακμή «είναι επιλογή» και ότι η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να αντιστρέψει αυτή την πορεία «μαζί με τους Ευρωπαίους συμμάχους».
«Να μην είμαστε δέσμιοι ενοχής»
Ο Ρούμπιο κάλεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να σταματήσουν να «είναι δεσμευμένοι από ενοχή και ντροπή» για το αποικιοκρατικό παρελθόν, δηλώνοντας ότι η Δύση δεν πρέπει να «εξιλεώνεται για τις υποτιθέμενες αμαρτίες προηγούμενων γενεών».
«Θέλουμε συμμάχους που είναι περήφανοι για τον πολιτισμό και την κληρονομιά τους», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι οι στρατοί «πολεμούν για έναν τρόπο ζωής» και ότι η Δύση πρέπει να υπερασπιστεί «τον σπουδαιότερο πολιτισμό στην ανθρώπινη ιστορία».
Κατά την ομιλία του, τόνισε επανειλημμένα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη αποτελούν ενιαίο πολιτισμικό χώρο. «Είμαστε μέρος ενός πολιτισμού – του δυτικού πολιτισμού», είπε, επισημαίνοντας ότι η Αμερική είναι «παιδί της Ευρώπης».
Αναφορές στην ιστορία και την αποικιοκρατία
Στην ιστορική του αναδρομή, ο Ρούμπιο αναφέρθηκε στην ευρωπαϊκή καταγωγή των ΗΠΑ, από τον Χριστόφορο Κολόμβο έως τους Άγγλους αποίκους και τους Γερμανούς αγρότες που, όπως είπε, «μετέτρεψαν άδειες πεδιάδες σε παγκόσμια αγροτική δύναμη». Η διατύπωση αυτή επικρίθηκε, καθώς αγνόησε το ιστορικό πλαίσιο της εκτόπισης και εξόντωσης ιθαγενών πληθυσμών.
Ο Αμερικανός υπουργός υπογράμμισε επίσης ότι ο αντικομμουνισμός υπήρξε συνεκτικός ιστός της Δύσης κατά τον Ψυχρό Πόλεμο και παρουσίασε τη σημερινή συγκυρία ως στιγμή νέας συσπείρωσης απέναντι σε «αντιπάλους».
Νέες συμμαχίες και εφοδιαστικές αλυσίδες
Αν και δεν κατονόμασε ρητά την Κίνα, ο Ρούμπιο έκανε λόγο για την ανάγκη δημιουργίας «δυτικής εφοδιαστικής αλυσίδας για κρίσιμα ορυκτά» που δεν θα είναι ευάλωτη σε «εκβιασμό από άλλες δυνάμεις». Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της επαναβιομηχάνισης των δυτικών οικονομιών, υποστηρίζοντας ότι η αποβιομηχάνιση ήταν «συνειδητή πολιτική επιλογή» που αποδυνάμωσε τη Δύση.
Μίλησε επίσης για την ανάγκη ελέγχου της μετανάστευσης, χαρακτηρίζοντάς την «κρίση που μετασχηματίζει και αποσταθεροποιεί» τις δυτικές κοινωνίες.
Ο Ρούμπιο κατέληξε λέγοντας ότι στόχος είναι μια «ανανεωμένη συμμαχία» που θα επενδύσει σε τεχνητή νοημοσύνη, διαστημικές τεχνολογίες, βιομηχανικό αυτοματισμό και ανταγωνισμό για μερίδιο αγοράς στις οικονομίες του Παγκόσμιου Νότου.
Αντιδράσεις και χειροκροτήματα
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η ομιλία του Ρούμπιο έτυχε θερμής υποδοχής από παριστάμενους Ευρωπαίους αξιωματούχους, ενώ ο συντονιστής του συνεδρίου, Γερμανός διπλωμάτης Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, ευχαρίστησε τον Αμερικανό υπουργό για το «μήνυμα διαβεβαίωσης» σχετικά με τη διατλαντική συνεργασία.
Η τοποθέτηση του Ρούμπιο ερμηνεύεται ως σαφής ένδειξη ότι η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει όχι απλώς διατήρηση, αλλά ενίσχυση της δυτικής γεωπολιτικής επιρροής, σε μια περίοδο που, όπως σημειώνεται, η σχετική ισχύς της Δύσης έχει μειωθεί σε σχέση με τον λεγόμενο Παγκόσμιο Νότο, ο οποίος αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού.
Το κατά πόσο το όραμα για έναν «νέο Δυτικό αιώνα» μπορεί να υλοποιηθεί και με ποιο κόστος για τις διεθνείς ισορροπίες, παραμένει ανοικτό ερώτημα.
