ΝΑΤΟ: Οι ΗΠΑ εξετάζουν πυρηνική ομπρέλα σε περισσότερες χώρες
Η πιθανή επέκταση της κοινής χρήσης πυρηνικών όπλων προς την Ανατολική Ευρώπη στέλνει μήνυμα αποτροπής στη Ρωσία και ανοίγει νέα συζήτηση για την ασφάλεια της Ευρώπης.
Το ΝΑΤΟ εξετάζει νέα πυρηνική διάταξη στην Ευρώπη, με φόντο τη ρωσική απειλή και τις ανησυχίες των ανατολικών συμμάχων.
Το ΝΑΤΟ εξετάζει νέα πυρηνική διάταξη στην Ευρώπη, με φόντο τη ρωσική απειλή και τις ανησυχίες των ανατολικών συμμάχων.
σχετικά άρθρα
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν το ενδεχόμενο να επεκτείνουν τις συμφωνίες κοινής χρήσης πυρηνικών όπλων στην Ευρώπη, επιτρέποντας σε περισσότερους συμμάχους του ΝΑΤΟ να φιλοξενήσουν αεροσκάφη ικανά να μεταφέρουν αμερικανικά πυρηνικά όπλα. Η συζήτηση αφορά κυρίως χώρες στην ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας, όπως η Πολωνία και τα κράτη της Βαλτικής.
Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης ανησυχίας για τη μελλοντική στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην Ευρώπη και για τη στάση της Ρωσίας μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Η Ανατολική Ευρώπη ζητά ισχυρότερη αποτροπή
Οι χώρες που βρίσκονται κοντά στη Ρωσία πιέζουν εδώ και καιρό για πιο ισχυρή στρατιωτική παρουσία του ΝΑΤΟ. Η Πολωνία έχει εκφράσει επανειλημμένα ενδιαφέρον για μεγαλύτερη αμερικανική πυρηνική παρουσία στο έδαφός της, ενώ οι χώρες της Βαλτικής βλέπουν την αποτροπή ως ζήτημα επιβίωσης.
Η πιθανή ανάπτυξη αεροσκαφών διπλής ικανότητας, γνωστών ως DCA, θα ενίσχυε το μήνυμα ότι η Ουάσινγκτον παραμένει δεσμευμένη στην άμυνα της Ευρώπης, ακόμη και αν ζητά από τους Ευρωπαίους να αναλάβουν μεγαλύτερο συμβατικό αμυντικό βάρος.
Τι είναι η κοινή χρήση πυρηνικών όπλων
Το πρόγραμμα κοινής χρήσης πυρηνικών όπλων του ΝΑΤΟ υπάρχει από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Επιτρέπει σε μη πυρηνικά μέλη της Συμμαχίας να συμμετέχουν στον πυρηνικό σχεδιασμό, ενώ τα αμερικανικά πυρηνικά όπλα παραμένουν υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Σήμερα, στο πρόγραμμα συμμετέχουν χώρες όπως το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ολλανδία, η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η επέκταση προς την Ανατολική Ευρώπη θα σηματοδοτούσε μια σημαντική αλλαγή στην πυρηνική στάση του ΝΑΤΟ.
Η Ρωσία στο επίκεντρο της απόφασης
Η συζήτηση εντάθηκε μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις επανειλημμένες πυρηνικές αναφορές του Βλαντιμίρ Πούτιν. Οι ανατολικοί σύμμαχοι θεωρούν ότι η Ρωσία χρησιμοποιεί την πυρηνική απειλή ως εργαλείο εκφοβισμού και ζητούν πιο καθαρή απάντηση από τη Συμμαχία.
Η επέκταση της πυρηνικής ομπρέλας δεν θα αφορά μόνο στρατιωτικό σχεδιασμό. Θα λειτουργήσει και ως πολιτικό μήνυμα ότι το ΝΑΤΟ δεν αποδέχεται γκρίζες ζώνες ασφαλείας στην Ευρώπη.
Η Ευρώπη μπροστά σε δύσκολη συζήτηση
Η πιθανή αλλαγή φέρνει την Ευρωπαϊκή Ένωση μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα. Από τη μία πλευρά, οι ανατολικές χώρες ζητούν ισχυρότερη αποτροπή απέναντι στη Ρωσία. Από την άλλη, αρκετές δυτικοευρωπαϊκές κοινωνίες παραμένουν επιφυλακτικές απέναντι σε οποιαδήποτε επέκταση πυρηνικών δυνατοτήτων.
Η συζήτηση θα αγγίξει ζητήματα στρατηγικής αυτονομίας, σχέσεων με τις ΗΠΑ και συνοχής της Συμμαχίας. Αν η Ουάσινγκτον μειώσει σταδιακά μέρος της συμβατικής της παρουσίας στην Ευρώπη, οι Ευρωπαίοι θα χρειαστεί να αποφασίσουν πώς θα καλύψουν το κενό.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της συζήτησης, όμως επηρεάζεται άμεσα ως μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Η ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγας αλλάζει τη συνολική αμυντική ισορροπία στην Ευρώπη και μπορεί να επηρεάσει τις προτεραιότητες της Συμμαχίας.
Παράλληλα, η Τουρκία συμμετέχει ήδη στο υφιστάμενο πλαίσιο κοινής χρήσης πυρηνικών όπλων, γεγονός που δίνει στο θέμα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ανατολική Μεσόγειο.
Νέα φάση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια
Οι συζητήσεις παραμένουν εμπιστευτικές και δεν είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσουν σε αλλαγή πολιτικής. Ωστόσο, η ίδια η ύπαρξή τους δείχνει ότι η Ευρώπη μπαίνει σε νέα φάση αμυντικού σχεδιασμού.
Η ρωσική απειλή, οι αμφιβολίες για τη μακροπρόθεσμη αμερικανική δέσμευση και η πίεση των ανατολικών συμμάχων οδηγούν το ΝΑΤΟ σε αποφάσεις που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν πολιτικά αδιανόητες.
Η πυρηνική αποτροπή επιστρέφει στο κέντρο της ευρωπαϊκής ασφάλειας και η συζήτηση για το ποιος φιλοξενεί τι, πού και υπό ποιους όρους μόλις ξεκίνησε.