Το παράδοξο του Λουκασένκο: ο σύμμαχος του Πούτιν που κρατά φρένο στον πόλεμο
Η Μόσχα εκβιάζει τη Λευκορωσία να ανοίξει «δεύτερο μέτωπο». Όμως ο Λουκασένκο αντιστέκεται — και γίνεται απρόσμενα το πιο κρίσιμο ανάχωμα κλιμάκωσης στα σύνορα της ΕΕ.
Ο Λευκορώσος πρόεδρος Αλεξάντερ Λουκασένκο με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν· η Μόσχα πιέζει το Μινσκ για πιο ενεργό ρόλο στον πόλεμο.
Η Λευκορωσία βρίσκεται ξαφνικά στο επίκεντρο του πολέμου. Συγκεκριμένα, η Ρωσία πιέζει τον Λουκασένκο να εμπλακεί πιο ενεργά. Μάλιστα, ο Λευκορώσος ηγέτης πηγαίνει στη Μόσχα για συνομιλίες με τον Πούτιν. Δηλαδή, εν μέσω φόβων για άνοιγμα «δεύτερου μετώπου». Όμως ο ίδιος αντιστέκεται σταθερά σε αυτή την προοπτική. Έτσι, ένας σύμμαχος της Μόσχας λειτουργεί παράδοξα ως φρένο.
σχετικά άρθρα
Τι ζητά η Μόσχα
Οι απαιτήσεις του Κρεμλίνου είναι σαφείς και επικίνδυνες. Πρώτον, ζητά λευκορωσικό έδαφος για εκτόξευση περισσότερων drones. Δηλαδή, για χτυπήματα βαθιά μέσα στην Ουκρανία. Μάλιστα, θέλει και άνοιγμα νέου μετώπου στα δυτικά. Επιπλέον, στοχεύει να τραβήξει ουκρανικές δυνάμεις από το ανατολικό μέτωπο. Όμως εξετάζει και υβριδικές επιχειρήσεις κατά χωρών του ΝΑΤΟ. Γι’ αυτό η πίεση αυτή ξεπερνά κατά πολύ την Ουκρανία.
Ο εκβιασμός με το χρήμα
Πίσω από την πίεση κρύβεται ένας ωμός μοχλός. Πρώτον, η Μόσχα απειλεί να κόψει την οικονομική στήριξη. Δηλαδή, χρήματα από τα οποία εξαρτάται κρίσιμα το Μινσκ. Μάλιστα, τις συνομιλίες διεξάγει ο πρέσβης Μπόρις Γκρίζλοφ. Επιπλέον, μιλά απευθείας με τον ίδιο τον Λουκασένκο. Όμως πρόκειται για εκβιασμό, όχι για πειθώ. Γι’ αυτό η εξάρτηση του Μινσκ γίνεται όπλο στα χέρια του Κρεμλίνου.
Η αντίσταση του Λουκασένκο
Παρά την πίεση, ο Λουκασένκο κρατά αποστάσεις. Πρώτον, από το 2022 αρνείται να βάλει τον στρατό του σε επιχειρήσεις. Δηλαδή, αποφεύγει και τη μαζική στρατολόγηση Λευκορώσων. Μάλιστα, δεν υιοθετεί τη ρωσική ρητορική περί απειλής από την Ουκρανία. Επιπλέον, κρατά μια σχετικά ουδέτερη στάση στον πόλεμο. Όμως ξέρει ότι πλήρης εμπλοκή σημαίνει το τέλος του. Γι’ αυτό ισορροπεί ανάμεσα στη Μόσχα και την επιβίωσή του.
Το τελεσίγραφο που υποχώρησε
Ένα πρόσφατο επεισόδιο δείχνει ακριβώς αυτή την ισορροπία. Πρώτον, ο Ζελένσκι έδωσε στον Λουκασένκο μία εβδομάδα προθεσμία. Δηλαδή, να βγάλει τους αναμεταδότες που καθοδηγούν ρωσικά drones. Μάλιστα, προειδοποίησε ότι αλλιώς θα το έκανε μόνη της η Ουκρανία. Επιπλέον, στις 22 Ιουνίου οι σταθμοί έπαψαν να λειτουργούν. Όμως αυτό έδειξε ότι ο Λουκασένκο υποχώρησε. Γι’ αυτό η κίνηση διαβάστηκε ως αντίσταση στη Μόσχα.
Το καύσιμο ως όπλο
Υπάρχει όμως και μια λιγότερο ορατή διάσταση. Πρώτον, η Λευκορωσία διαθέτει δύο μεγάλα διυλιστήρια. Δηλαδή, πουλά βενζίνη και ντίζελ στη Ρωσία. Μάλιστα, η Μόσχα αντιμετωπίζει κρίση καυσίμων από τα ουκρανικά χτυπήματα. Επιπλέον, οι εξαγωγές βενζίνης προς τη Ρωσία εκτοξεύτηκαν. Όμως αυτό δένει ακόμη πιο στενά τις δύο οικονομίες. Γι’ αυτό η ενεργειακή εξάρτηση γίνεται κι αυτή μοχλός πίεσης.
Η σκιά των πυρηνικών
Στο φόντο υπάρχει και ένα βαρύ στοιχείο εκφοβισμού. Πρώτον, Ρωσία και Λευκορωσία έκαναν πρόσφατα κοινές πυρηνικές ασκήσεις. Δηλαδή, με ρωσικές τακτικές πυρηνικές κεφαλές στο λευκορωσικό έδαφος. Μάλιστα, αυτό στέλνει μήνυμα εκφοβισμού προς το ΝΑΤΟ. Επιπλέον, αυξάνει το διακύβευμα κάθε κλιμάκωσης. Όμως κανείς δεν θέλει να φτάσει εκεί. Γι’ αυτό το πυρηνικό χαρτί λειτουργεί κυρίως ως απειλή.
Γιατί παρεμβαίνει η Ευρώπη
Εδώ μπαίνει ενεργά η ευρωπαϊκή διπλωματία. Πρώτον, ο Μακρόν τηλεφώνησε στον Λουκασένκο για περίπου ενενήντα λεπτά. Δηλαδή, τον προειδοποίησε με βάση γαλλικές πληροφορίες. Μάλιστα, του τόνισε τους κινδύνους μιας εμπλοκής στον πόλεμο. Επιπλέον, οι ΗΠΑ είχαν ήδη άρει κάποιες κυρώσεις πέρυσι. Όμως ο Λουκασένκο φλερτάρει παράλληλα και με τη Δύση. Γι’ αυτό η Ευρώπη επενδύει στο να τον κρατήσει έξω.
Γιατί αφορά την Ευρώπη και την Ελλάδα
Η υπόθεση αγγίζει κατευθείαν την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Πρώτον, ένα «δεύτερο μέτωπο» θα έφτανε στα σύνορα ΕΕ και ΝΑΤΟ. Δηλαδή, σε Πολωνία και χώρες της Βαλτικής. Μάλιστα, οι υβριδικές επιχειρήσεις δοκιμάζουν τις αντοχές της Συμμαχίας. Επιπλέον, η Ελλάδα ως μέλος του ΝΑΤΟ μετέχει στην κοινή άμυνα. Όμως κάθε κλιμάκωση χτυπά ενέργεια, σταθερότητα και τιμές. Γι’ αυτό η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.
Η μεγάλη εικόνα
Η μεγάλη εικόνα δείχνει έναν πόλεμο που δοκιμάζει τα όριά του. Πρώτον, η Ρωσία ψάχνει νέα σημεία πίεσης καθώς κολλά στο ανατολικό μέτωπο. Δηλαδή, βλέπει τη Λευκορωσία ως εργαλείο κλιμάκωσης. Όμως ο Λουκασένκο λειτουργεί ως απρόσμενο ανάχωμα. Μάλιστα, η Ευρώπη παρεμβαίνει για να κρατήσει αυτή την ισορροπία. Γι’ αυτό το Μινσκ γίνεται κρίσιμο σημείο καμπής. Τελικά, την έκβαση την κρίνει το πόσο θα αντέξει αυτή η λεπτή ισορροπία.
