Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών φέρεται να έχουν εντοπίσει συνομιλίες μεταξύ κινεζικών εταιρειών και Ιρανών αξιωματούχων αναφορικά με πιθανές συμφωνίες πώλησης όπλων. Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, οι συζητήσεις αυτές περιλάμβαναν σχέδια μεταφοράς στρατιωτικού εξοπλισμού μέσω τρίτων χωρών, με στόχο την απόκρυψη της προέλευσης του υλικού.
σχετικά άρθρα
Αξιωματούχοι των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίοι είναι ενήμεροι για τις πληροφορίες αυτές, ανέφεραν τη συγκέντρωση στοιχείων για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, παραμένει αδιευκρίνιστο εάν έχουν πραγματοποιηθεί αποστολές ή εάν υπήρξε επίσημη έγκριση από την κινεζική κυβέρνηση.
Οι εν λόγω αποκαλύψεις έρχονται ενόψει των επικείμενων συνομιλιών του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να επιδιώξει την επανεκκίνηση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν διαφωνίες μεταξύ Αμερικανών αξιωματούχων ως προς την πιθανή άφιξη όπλων σε ενδιάμεσες χώρες. Παρ’ όλα αυτά, δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής ενδείξεις χρήσης κινεζικών όπλων εναντίον αμερικανικών ή ισραηλινών δυνάμεων από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.
Μια προγενέστερη έκθεση είχε αναφέρει το ενδεχόμενο μεταφοράς φορητών αντιαεροπορικών πυραύλων MANPADS, ικανών να πλήξουν αεροσκάφη χαμηλού ύψους, καθώς και άλλων στρατιωτικών αποστολών προς το Ιράν.
Η Ουάσινγκτον καταβάλλει προσπάθειες να ασκήσει πίεση στο Πεκίνο, τόσο άμεσα όσο και έμμεσα, με σκοπό τον περιορισμό της υποστήριξής του προς την Τεχεράνη. Αμερικανοί αξιωματούχοι επεσήμαναν ότι η αποκάλυψη των New York Times δεν αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά την επίσκεψη του Προέδρου Τραμπ στο Πεκίνο, παρόλο που η αμερικανική κυβέρνηση χαρακτηρίζει ως «απαράδεκτη» οποιαδήποτε κινεζική στρατιωτική υποστήριξη προς το Ιράν.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, μία από τις πιθανές χώρες-ενδιάμεσους για τη μεταφορά εξοπλισμού φέρεται να βρίσκεται στην Αφρική. Ωστόσο, δεν υπάρχει επιβεβαίωση για την πραγματοποίηση αποστολών όπλων.
Η ιρανική αποστολή στον ΟΗΕ δεν έχει ανταποκριθεί σε αιτήματα για σχολιασμό. Τον περασμένο Μάρτιο, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών είχε αναφέρει τη στρατιωτική συνεργασία της χώρας του με την Κίνα και τη Ρωσία, χωρίς να παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι συνομιλίες αυτού του επιπέδου μεταξύ κινεζικών εταιρειών και του Ιράν δύσκολα θα μπορούσαν να διεξαχθούν εν αγνοία του Πεκίνου, ακόμα και χωρίς επίσημη κρατική έγκριση.
Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι, από την έναρξη του πολέμου, η Κίνα φέρεται να έχει παράσχει στο Ιράν πληροφορίες και πρόσβαση σε κατασκοπευτικό δορυφόρο, γεγονός που βοήθησε στον εντοπισμό θέσεων αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή.
Επιπλέον, φέρεται να έχει προμηθεύσει την Τεχεράνη με εξαρτήματα «διπλής χρήσης», όπως ημιαγωγούς και αισθητήρες, τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο σε πολιτικές όσο και σε στρατιωτικές εφαρμογές για την παραγωγή drones και πυραύλων.
Η εξαγωγή τέτοιων εξαρτημάτων θεωρείται λιγότερο εμφανής σε σύγκριση με την πώληση ολοκληρωμένων οπλικών συστημάτων. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, αυτή η τακτική έχει εφαρμοστεί από το Πεκίνο και στην υποστήριξη της Ρωσίας στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Η Κίνα παραμένει ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, απορροφώντας περίπου το 80% των εξαγωγών της Τεχεράνης σε τιμές χαμηλότερες της αγοράς, παρά τις αμερικανικές κυρώσεις. Η εξάρτηση του Πεκίνου από τις ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ αποτελεί βασικό λόγο για τη διατήρηση στενών σχέσεων με το Ιράν.
