ΗΠΑ – Ιράν: Προσχέδιο συμφωνίας για το Στενό του Ορμούζ
Ιρανικά κρατικά μέσα αναφέρουν ότι το σχέδιο προβλέπει ρόλο του Ομάν στη ναυτιλία και επιστροφή της εμπορικής κίνησης στα προηγούμενα επίπεδα.
Ένα προσχέδιο πιθανής συμφωνίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν προβλέπει συνεργασία Τεχεράνης και Ομάν για τη διαχείριση της ναυτιλίας στο Στενό του Ορμούζ. Το ιρανικό κρατικό δίκτυο IRIB ανέφερε την Τετάρτη 27 Μαΐου 2026 ότι απέκτησε το κείμενο της συμφωνίας, χωρίς ωστόσο να ανακοινώσει οριστική κατάληξη στις διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα, η Τεχεράνη δεσμεύεται να επαναφέρει μέσα σε έναν μήνα τον αριθμό των εμπορικών πλοίων που περνούν από το στενό στα επίπεδα πριν από την ένταση. Παράλληλα, το προσχέδιο δεν καλύπτει στρατιωτικά πλοία.
Ο ρόλος του Ομάν στο Ορμούζ
Το Ομάν εμφανίζεται ως βασικός συνομιλητής στη διαχείριση της ναυτιλιακής ροής. Η επιλογή του δεν προκαλεί έκπληξη, καθώς η χώρα διατηρεί παραδοσιακά ρόλο διαμεσολαβητή σε κρίσεις του Κόλπου.
Επιπλέον, η εμπλοκή του Ομάν προσφέρει στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον έναν ουδέτερο μηχανισμό παρακολούθησης. Έτσι, οι δύο πλευρές μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης γύρω από μια από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες οδούς του κόσμου.
Τι προβλέπει για τις ΗΠΑ
Το προσχέδιο αναφέρει ότι οι ΗΠΑ άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, εφόσον προχωρήσει η συμφωνία. Παράλληλα, η Ουάσινγκτον φέρεται να δεσμεύεται για αποχώρηση στρατιωτικών δυνάμεων από την περιφέρεια του Ιράν.
Ωστόσο, το κείμενο αφήνει ανοιχτό κρίσιμο ζήτημα. Δεν ξεκαθαρίζει αν η ρήτρα αφορά δυνάμεις που αναπτύχθηκαν πρόσφατα στην περιοχή ή μόνιμες δυνάμεις σε βάσεις. Επομένως, το σημείο αυτό απαιτεί νέα διαπραγμάτευση.
Η τελική συμφωνία παραμένει αβέβαιη
Τα ιρανικά μέσα τονίζουν ότι καμία συμφωνία δεν έχει οριστικοποιηθεί. Επιπλέον, αναφέρουν ότι το Ιράν δεν προχωρά σε κανένα βήμα χωρίς απτή επαλήθευση των δεσμεύσεων.
Αν οι δύο πλευρές καταλήξουν σε τελική συμφωνία μέσα σε 60 ημέρες, το προσχέδιο προβλέπει έγκριση μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Με αυτόν τον τρόπο, η συμφωνία αποκτά διεθνή θεσμική βάση και μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα.
Το φόντο της έντασης
Οι εντάσεις κορυφώθηκαν στις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν αιφνιδιαστικές επιθέσεις στο Ιράν. Η Τεχεράνη απάντησε με drones και πυραύλους σε στόχους της περιοχής, ενώ στη συνέχεια έκλεισε το Στενό του Ορμούζ.
Η κατάπαυση του πυρός τέθηκε σε ισχύ στις 8 Απριλίου μέσω πακιστανικής μεσολάβησης. Ωστόσο, οι συνομιλίες στην Ισλαμαμπάντ δεν οδήγησαν σε μόνιμη συμφωνία. Πλέον, το νέο προσχέδιο επιχειρεί να σταθεροποιήσει τη ναυσιπλοΐα και να μειώσει τον κίνδυνο νέας σύγκρουσης.