ΗΠΑ: Εκτέλεση on air; Μεσαίωνας στην εποχή Τραμπ;
σχετικά άρθρα
Η Αμερική συγκλονίζεται από ένα σχέδιο που φέρνει μνήμες Μεσαίωνα: η ζωντανή μετάδοση της εκτέλεσης ενός ανάπηρου κρατούμενου, του Νιντάλ Χασάν, προκαλεί παγκόσμια κατακραυγή και συγκρίσεις με αυταρχικά καθεστώτα. Η απόφαση αυτή έχει ήδη ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων.
Το Πεντάγωνο επιβεβαίωσε την Πέμπτη ότι η εκτέλεση του Χασάν, που καταδικάστηκε για τη δολοφονία 13 ατόμων σε στρατιωτική βάση στο Φορτ Χουντ του Τέξας το 2009, θα μεταδοθεί ζωντανά στις 3 Δεκεμβρίου. Μια κίνηση που αφήνει πολλούς με το στόμα ανοιχτό.
Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα προειδοποίησε την Παρασκευή ότι η μετάδοση θα ισοδυναμούσε με δημόσια εκτέλεση, αποτελώντας «παραβίαση της απόλυτης απαγόρευσης βασανιστηρίων». Πολιτικοί και θρησκευτικοί ηγέτες στις ΗΠΑ και διεθνώς εξέφρασαν την οργή τους.
Η Χίλαρι Κλίντον έγραψε στα κοινωνικά δίκτυα: «Μια βάρβαρη ιδέα, κατώτερη της αξιοπρέπειάς μας ως χώρα. Αντισταθείτε.» Ενώ η Yassamin Ansari, η πρώτη Αμερικανοϊρανή Δημοκρατική που εξελέγη στο Κογκρέσο, ανάρτησε: «Στην Αμερική του Τραμπ, γίνονται πλέον δημόσιες εκτελέσεις. Αυτό συμβαίνει σε απολυταρχικά καθεστώτα όπως το Ιράν και το Αφγανιστάν. Είναι μέρος της αυταρχικής κατάληψης της εξουσίας από τον Τραμπ.»
Η Βρετανία, που κατάργησε τη θανατική ποινή τη δεκαετία του 1960, κράτησε αποστάσεις. Η Bridget Phillipson, υπουργός Ισότητας και πρόεδρος του Εργατικού Κόμματος, χαρακτήρισε την ιδέα «αρκετά ανησυχητική», τονίζοντας ότι «είναι στενοί μας σύμμαχοι. Αυτό σημαίνει ότι υποστηρίζουμε ό,τι κάνει η κυβέρνηση των ΗΠΑ; Όχι.»
Ο Ντόναλντ Τραμπ ενέκρινε την εκτέλεση, μετά από εισήγηση του υπουργού Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ. Ο Χέγκσεθ, μάλιστα, επιβεβαίωσε με ενθουσιασμό το σχέδιο ζωντανής μετάδοσης, δηλώνοντας σε συντηρητικό δίκτυο πως το κοινό πρέπει να κατανοήσει ότι τέτοια εγκλήματα έχουν σοβαρές συνέπειες. Όταν τον ρώτησαν για τις τελικές αιτήσεις του Χασάν, απάντησε αδιάφορα: «Δεν με νοιάζει. Θα τον δούμε στις 3 Δεκεμβρίου.»
Ο Χασάν, 56 ετών σήμερα, καταδικάστηκε σε θάνατο το 2013 για 13 προμελετημένες δολοφονίες και 32 απόπειρες. Δώδεκα από τους νεκρούς και 30 από τους τραυματίες ήταν στρατιώτες. Ο πρώην στρατιωτικός ψυχίατρος άνοιξε πυρ με πιστόλι σε ιατρική εγκατάσταση στο Φορτ Χουντ στις 5 Νοεμβρίου 2009. Τραυματίστηκε κατά τη σύλληψή του και πλέον χρησιμοποιεί αναπηρικό αμαξίδιο.
Αυτή θα είναι η πρώτη εκτέλεση με εκτελεστικό απόσπασμα από τον αμερικανικό στρατό από το μακρινό 1945. Η τελευταία στρατιωτική εκτέλεση στις ΗΠΑ, οποιασδήποτε μορφής, έγινε το 1961.
Ειδικοί αναφέρουν ότι δεν υπάρχει γνωστό προηγούμενο για livestreaming νομικής εκτέλεσης. Η Διεθνής Αμνηστία κατέγραψε τουλάχιστον 17 δημόσιες εκτελέσεις το 2025, με 11 στο Ιράν και 6 στο Αφγανιστάν υπό τους Ταλιμπάν. Στις ΗΠΑ, οι εκτελέσεις διεξάγονται ιδιωτικά για περίπου εννέα δεκαετίες.
Ο Justin Mazzola, αναπληρωτής διευθυντής έρευνας της Διεθνούς Αμνηστίας ΗΠΑ, τόνισε: «Η ζωντανή μετάδοση μιας εκτέλεσης με εκτελεστικό απόσπασμα θα ενίσχυε μόνο τη σκληρότητα της θανατικής ποινής και θα διαιώνιζε τον κύκλο βίας που οι αρχές υποτίθεται ότι θέλουν να τερματίσουν.»
Αυτή η απόφαση, πέρα από τις ηθικές και νομικές διαστάσεις, θέτει σοβαρά ερωτήματα για την εικόνα των ΗΠΑ στον κόσμο και τις προεκτάσεις της για τη διεθνή κοινότητα. Θα δούμε το φρικτό θέαμα στις 3 Δεκεμβρίου, ζωντανά, ή μήπως η δικαιοσύνη (και η κοινή λογική) θα πρυτανεύσει την τελευταία στιγμή;
