Η ουκρανική υπηρεσία HUR κατηγορεί τη Ρωσία για στρατολόγηση Αφρικανών
Σύμφωνα με έρευνα της ουκρανικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών (HUR), η Μόσχα φέρεται να χρησιμοποιεί τα αποκαλούμενα «Ρωσικά Σπίτια» στην Αφρική ως δίκτυο στρατολόγησης για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η ουκρανική υπηρεσία HUR κατηγορεί τη Ρωσία για στρατολόγηση Αφρικανών
Οι εν λόγω δομές, οι οποίες παρουσιάζονται ως πολιτιστικά κέντρα, υπόσχονται εκπαίδευση και ευκαιρίες απασχόλησης σε νέους Αφρικανούς, οι οποίοι, κατά τους ισχυρισμούς, καταλήγουν είτε στο μέτωπο είτε σε μονάδες παραγωγής μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη Ρωσία.
σχετικά άρθρα
Η HUR αναφέρει ότι η Ρωσία διεξάγει έναν «πόλεμο για τα μυαλά» των Αφρικανών, ενισχύοντας ένα δίκτυο επιρροής μέσω των «Ρωσικών Σπιτιών», παράλληλα με την παροχή όπλων και στρατιωτικής βοήθειας σε διάφορα καθεστώτα της ηπείρου. Κατά την ίδια πηγή, παρόμοια κέντρα λειτουργούν ή βρίσκονται σε διαδικασία δημιουργίας σε τουλάχιστον 22 αφρικανικές χώρες, εντασσόμενα σε μια ευρύτερη στρατηγική ενίσχυσης της ρωσικής επιρροής στην διεθνή σκηνή.
Επιπρόσθετα, η Ρωσία σχεδιάζει τη δημιουργία νέων κέντρων σε Νιγηρία, Σενεγάλη, Λιβερία, Σιέρα Λεόνε, Τόγκο, Μάλι, Μοζαμβίκη και Σάο Τομέ και Πρίνσιπε, μέσω της Rossotrudnichestvo και του Κέντρου Δημόσιας Διπλωματίας (CPD). Το CPD, το οποίο ιδρύθηκε το 2024, έχει δηλωμένη αποστολή τη διάδοση «ακριβών» πληροφοριών για τη Ρωσία στην Αφρική.
Η οργάνωση Rossotrudnichestvo έχει επιβληθεί κυρώσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση από τον Ιούλιο του 2022, λόγω της διασποράς παραπληροφόρησης που σχετίζεται με την εισβολή στην Ουκρανία. Ωστόσο, παρά τις κυρώσεις, συνεχίζει να λειτουργεί περισσότερα από 85 παραρτήματα παγκοσμίως. Η ουκρανική υπηρεσία εξωτερικών πληροφοριών υπολογίζει ότι η Ρωσία έχει δαπανήσει 1,85 δισεκατομμύρια δολάρια για προπαγανδιστικές ενέργειες στο εξωτερικό, ποσό που αντιπροσωπεύει αύξηση 54% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Δραστηριότητες των «Ρωσικών Σπιτιών»
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, τα εν λόγω κέντρα προβάλλουν σοβιετικές και ρωσικές ταινίες με πατριωτικό περιεχόμενο και διανέμουν επιλεγμένη φιλορωσική βιβλιογραφία. Επιπλέον, παρέχουν διδασκαλία της ρωσικής γλώσσας και καθοδηγούν νέους οι οποίοι επιθυμούν να σπουδάσουν ή να εργαστούν στη Ρωσία.
Η HUR υποστηρίζει ότι πίσω από την εικόνα μιας «ευτυχισμένης Ρωσίας» κρύβεται μια διαφορετική πραγματικότητα, όπου αρκετοί νέοι υπογράφουν συμβόλαια με τον ρωσικό στρατό και αποστέλλονται απευθείας στα πιο επικίνδυνα μέτωπα στην Ουκρανία. Το 2025, ο τότε επικεφαλής της Rossotrudnichestvo, Γεβγκένι Πριμάκοφ Τζούνιορ, είχε ανακοινώσει τη χρηματοδότηση για περισσότερους από 5.000 Αφρικανούς φοιτητές σε ρωσικά πανεπιστήμια.
Τον Ιανουάριο, ο Γεβγκένι Πριμάκοφ Τζούνιορ παραδέχθηκε δημόσια ότι μια «γνωστή αφρικανική ιδιωτική στρατιωτική εταιρεία» – ευρέως αναφερόμενη ως Wagner Group και μετονομασμένη σε Africa Corps – συμμετείχε στην ίδρυση «Ρωσικών Σπιτιών» στο Μάλι και την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Το ουκρανικό Κέντρο Αντιμετώπισης Παραπληροφόρησης χαρακτήρισε την παραδοχή αυτή ως επιβεβαίωση ότι τα κέντρα λειτουργούν ως στοιχεία υβριδικών επιχειρήσεων.
Δίκτυο επιρροής και στρατολόγησης στην Αφρική
Η επέκταση των «Ρωσικών Σπιτιών» συνδέεται με την άνοδο φιλορωσικών στρατιωτικών καθεστώτων, κυρίως στη Δυτική Αφρική. Κέντρα άνοιξαν στο Μάλι το 2022, στην Μπουρκίνα Φάσο το 2024 και στον Νίγηρα τον ίδιο χρόνο, έπειτα από πραξικοπήματα όπου οι δυνάμεις της Wagner ή της Africa Corps ανέλαβαν ρόλο ασφαλείας.
Κατά το Danish Institute for International Studies (DIIS), η ρωσική «πληροφοριακή εκστρατεία» έχει ενταθεί στον Παγκόσμιο Νότο μετά το 2022, με την Αφρική να αποτελεί βασικό πεδίο δράσης. Η Ρωσία προβάλλεται ως «αντι-αποικιακός εταίρος», προσφέροντας πακέτα επιβίωσης σε καθεστώτα που περιλαμβάνουν όπλα, συμβούλους και προπαγάνδα.
Το ίδιο Ινστιτούτο σημείωσε ότι μεταξύ Ιουνίου και Σεπτεμβρίου 2025, οι διαδικτυακές αναρτήσεις για στρατολόγηση ξένων στον ρωσικό στρατό αυξήθηκαν από 621 σε 4.600, με το ένα τρίτο εξ αυτών να στοχεύει αλλοδαπούς.
Αφρικανοί στο μέτωπο και σε μονάδες παραγωγής drones
Το Africa Centre for Strategic Studies αναφέρει ότι μέσω διαδικτυακών δικτύων στρατολόγησης, η Ρωσία έχει δημιουργήσει ένα κανάλι που οδηγεί χιλιάδες Αφρικανούς – οι περισσότεροι εκ των οποίων αναζητούν εργασία ή εκπαίδευση – στο μέτωπο της Ουκρανίας ή σε εργοστάρια όπως το Alabuga στην Ταταρστάν, όπου παράγονται μη επανδρωμένα αεροσκάφη τύπου Shahed-136.
Ο επικεφαλής της πλειοψηφίας στη Βουλή της Κένυας, Κιμάνι Ιτσούνγκουα, κατέθεσε ότι μόλις οι στρατολογημένοι φτάνουν στη Ρωσία, «τους δίνεται απλώς ένα όπλο για να πάνε να πεθάνουν». Άλλοι, κυρίως φοιτήτριες από τη Νιγηρία, φέρονται να έχουν σταλεί σε εργοστάρια drones, σύμφωνα με το DIIS.
«Ιδεολογικό όπλο αργής δράσης»
Η ουκρανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών προειδοποιεί ότι με την αύξηση των «Ρωσικών Σπιτιών» στην Αφρική, η στρατολόγηση αναμένεται να ενταθεί. Στόχος, όπως αναφέρεται, είναι «η καλλιέργεια μιας γενιάς ιδεολογικά πιστών Αφρικανών» που θα χρησιμοποιούνται ως φθηνό εργατικό και στρατιωτικό δυναμικό.
Η HUR επικαλείται ως παράδειγμα το Σουδάν, όπου ρωσικά συμφέροντα προκάλεσαν σοβαρή ρύπανση υδάτων με υδράργυρο λόγω εξορύξεων χρυσού, χαρακτηρίζοντας την εν λόγω πρακτική ως «οικολογικό όπλο αργής δράσης».
Εκτιμήσεις για τον αριθμό των στρατολογηθέντων
Η HUR αποκάλυψε σχέδιο της Μόσχας για στρατολόγηση τουλάχιστον 18.500 ξένων μισθοφόρων έως το τέλος του 2026. Επιπλέον, σύμφωνα με το ουκρανικό Υπουργείο Εξωτερικών, μέχρι τον Ιούνιο είχαν εντοπιστεί 2.965 πολίτες από 36 αφρικανικές χώρες που φέρονται να πολεμούν στο πλευρό της Ρωσίας.
Η στρατολόγηση φέρεται να κορυφώθηκε το 2024, με μαρτυρίες και στοιχεία να υποδηλώνουν ότι οι Αφρικανοί χρησιμοποιούνται σε αποστολές υψηλού κινδύνου. Στο Τσαντ, οι αρχές συνέλαβαν Ρώσους πράκτορες λίγο μετά τα εγκαίνια ενός νέου «Ρωσικού Σπιτιού» στην πρωτεύουσα, αποτρέποντας την περαιτέρω ανάπτυξη του δικτύου.
Στη Νιγηρία, έρευνα του TheCable εντόπισε 272 πολίτες που είχαν στρατολογηθεί μέσω σχετικών καναλιών, εκ των οποίων 55 φέρεται να σκοτώθηκαν. Ο Ρώσος πρέσβης στη Νιγηρία, Αντρέι Ποντιελίσεφ, διέψευσε τις αναφορές, χαρακτηρίζοντάς τες «παραπλανητικές».
Αρκετά αφρικανικά κράτη, μεταξύ των οποίων η Κένυα, η Γκάνα και η Νιγηρία, έχουν ζητήσει επίσημες εξηγήσεις από τη Μόσχα και τον τερματισμό της παράνομης στρατολόγησης πολιτών τους. Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών, ωστόσο, δεν έχει ανταποκριθεί, ενώ ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε τον Μάιο ότι «δεν γνωρίζουμε τέτοιες περιπτώσεις».
