Σε μια σαφή ένδειξη κλιμακούμενων εντάσεων με τη Δύση, η Κίνα αναβιώνει τη στρατιωτική στρατηγική της «Τρίτης Γραμμής» του Μάο Τσετούνγκ, ένα πρόγραμμα που αποσκοπούσε στην ενίσχυση των αμυντικών της δυνατοτήτων εν μέσω του Ψυχρού Πολέμου.
σχετικά άρθρα
Εγκαταλελειμμένα εργοστάσια σε απομακρυσμένες ορεινές περιοχές, όπως η επαρχία Σιτσουάν, που κάποτε στέγαζαν χιλιάδες εργάτες και κατασκεύαζαν στρατιωτικά υλικά, ξαναβρίσκουν τη σημασία τους. Το αρχικό πρόγραμμα, που ξεκίνησε το 1964 από τον Μάο, κινητοποίησε 15 εκατομμύρια ανθρώπους και επενδύσεις άνω των 200 δισεκατομμυρίων γουάν, προκειμένου να προστατευθεί η Κίνα από πιθανή επίθεση των ΗΠΑ ή της Σοβιετικής Ένωσης.
Μετά τον θάνατο του Μάο το 1976 και την εξομάλυνση των σχέσεων με τις ΗΠΑ, τα εργοστάσια εγκαταλείφθηκαν. Ο τότε ηγέτης Ντενγκ Ξιαοπίνγκ δήλωσε το 1985 ότι «δεν θα υπάρξει μεγάλης κλίμακας πόλεμος για αρκετό καιρό». Ωστόσο, αυτή η αισιοδοξία έχει πλέον αντικατασταθεί από μια ανανεωμένη αίσθηση απειλής.
Ο Σι Τζινπίνγκ, ο ισχυρότερος ηγέτης της Κίνας μετά τον Μάο, έχει θέσει την εθνική αυτονομία και ανθεκτικότητα στον πυρήνα της ιδεολογίας του. Πρόσφατες αναφορές, βασισμένες σε δορυφορικές εικόνες, δείχνουν ότι η Κίνα ενισχύει το πυρηνικό της οπλοστάσιο κοντά στις τοποθεσίες των παλαιών εργοστασίων της Τρίτης Γραμμής. Ο αριθμός των πυρηνικών κεφαλών, που εκτιμάται σε 600, αναμένεται να διπλασιαστεί την επόμενη δεκαετία, με μεγάλη μέρος αυτής της ανάπτυξης να λαμβάνει χώρα στις απομακρυσμένες περιοχές που φιλοξενούσαν την Τρίτη Γραμμή.
Ενώ οι αμυντικές δαπάνες της Κίνας παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες από αυτές των ΗΠΑ, το χάσμα συρρικνώνεται ραγδαία. Το 2012, οι αμυντικές δαπάνες της Κίνας ήταν το ένα έκτο των ΗΠΑ, ενώ το 2024 έφτασαν το ένα τρίτο, στα 317,6 δισεκατομμύρια δολάρια. Αυτή η στρατηγική αποσκοπεί στην επίτευξη «ικανότητας δεύτερου πλήγματος» έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών – της δυνατότητας, δηλαδή, να απαντήσει σε μια πυρηνική επίθεση με ένα αντεπίθεση.
Ο ιστορικός Covell Meyskens, ειδικός στην Κίνα, επισημαίνει ότι η Κίνα βρίσκεται πλέον σε πολύ ισχυρότερη θέση, αποτελώντας ισότιμη δύναμη στον δυτικό Ειρηνικό. Η οικονομική αλληλεξάρτηση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, που κάποτε θεωρούνταν παράγοντας μείωσης του κινδύνου σύγκρουσης, αποσυντίθεται, καθώς το Πεκίνο εργάζεται για την αποσύνδεση των αλυσίδων εφοδιασμού. Ο στόχος, όπως σημειώνει ο Meyskens, είναι να διατηρηθεί ο πόλεμος «ψυχρός».
