F-35: Το βέτο που τρέμει η Τουρκία από το Κογκρέσο
σχετικά άρθρα
Σεισμός στην Ουάσιγκτον! Η Δημοκρατική βουλευτής Ντίνα Τίτους από τη Νεβάδα σήμανε συναγερμό, ξεκινώντας μια δυναμική πρωτοβουλία στο Κογκρέσο. Στόχος; Να μπλοκάρει με κάθε τρόπο την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Αυτή η κίνηση έρχεται ως άμεση απάντηση στις πρόσφατες, αινιγματικές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ. Ο πρώην Πρόεδρος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο για «δώρα» στην Άγκυρα, συμπεριλαμβανομένων των F-35 και κινητήρων της General Electric, ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία στις 7 και 8 Ιουλίου.
Η επιστολή, που συγκεντρώνει ήδη υπογραφές βουλευτών, ζητά από την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων να είναι πανέτοιμη να ασκήσει τις εξουσίες της. Δεν πρόκειται να ανεχτούν καμία απόφαση επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των stealth μαχητικών, χωρίς πρώτα να έχει επιλυθεί το κρίσιμο ζήτημα των ρωσικών S-400 και των κυρώσεων CAATSA.
Το Κογκρέσο διαθέτει ένα ισχυρό, αν και σπάνια χρησιμοποιούμενο, όπλο: το «κοινό ψήφισμα αποδοκιμασίας» μέσω του Νόμου περί Ελέγχου των Εξαγωγών Όπλων. Ένα εργαλείο που μπορεί να μετατραπεί σε θεσμικό «φρένο» στις κυβερνητικές αποφάσεις, ακόμα και του Προέδρου. Αυτή η εξέλιξη δίνει μια νέα διάσταση στην αμερικανική Πολιτική εξωτερικών υποθέσεων, δείχνοντας ότι ο λόγος των βουλευτών μετράει.
Θυμίζουμε ότι η Τουρκία απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, ακριβώς λόγω της προμήθειας των ρωσικών S-400. Η Ουάσιγκτον θεωρούσε (και εξακολουθεί να θεωρεί) ότι η παρουσία αυτού του ρωσικού συστήματος σε χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για τις ευαίσθητες πληροφορίες και τις δυνατότητες του αμερικανικού μαχητικού.
Τον Δεκέμβριο του 2020, η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε κυρώσεις CAATSA στην Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών της Τουρκίας. Αυτές οι κυρώσεις παραμένουν ενεργές, καθώς, όπως επισημαίνουν οι βουλευτές, «δεν υπάρχουν δημόσια στοιχεία που να δείχνουν πως η Τουρκία έχει απομακρύνει ή αποσύρει το σύστημα από επιχειρησιακή χρήση». Το μέλλον των Διεθνών σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας παραμένει εξαιρετικά τεταμένο.
Επιπλέον, ο Νόμος περί Εθνικής Άμυνας για το οικονομικό έτος 2020 είναι ξεκάθαρος: απαγορεύει τη μεταφορά F-35 στην Τουρκία. Εκτός, φυσικά, αν η Άγκυρα δεν έχει πλέον στην κατοχή της το σύστημα S-400 και παρέχει εγγυήσεις ότι δεν θα επιδιώξει ξανά την απόκτησή του.
Ακόμα και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, σε ακρόαση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής στις 3 Ιουνίου 2026, δήλωσε ρητά πως η κυβέρνηση δεσμεύεται από τον νόμο να διατηρήσει τις κυρώσεις κατά της Τουρκίας και δεν μπορεί να την επανεντάξει στο πρόγραμμα των F-35.
Το μήνυμα από το Κογκρέσο είναι ηχηρό: η επιστροφή της Τουρκίας στα F-35 δεν θα είναι μια απλή διαδικασία. Οι επόμενες εβδομάδες θα καθορίσουν όχι μόνο τις αμυντικές δυνατότητες της Τουρκίας, αλλά και το ευρύτερο γεωπολιτικό τοπίο στην Ανατολική Μεσόγειο, με άμεσες επιπτώσεις και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Μείνετε συντονισμένοι, γιατί το θρίλερ μόλις ξεκίνησε.
