Τουλάχιστον 34 μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πιέζουν έντονα την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να λάβει μέτρα ενάντια στην απόφαση της Μπιενάλε της Βενετίας να επιτρέψει εκ νέου τη συμμετοχή της Ρωσίας. Η κίνηση αυτή κλιμακώνει την πολιτική αντιπαράθεση σχετικά με την επερχόμενη φημισμένη έκθεση τέχνης, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει στις 9 Μαΐου.
σχετικά άρθρα
Σε επιστολή τους, η οποία πρόκειται να σταλεί εντός της Πέμπτης, οι ευρωβουλευτές καλούν τις Βρυξέλλες να αναστείλουν την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση προς τη Μπιενάλε, εφόσον προχωρήσει η ρωσική συμμετοχή. Παράλληλα, ζητούν την επιβολή «περιοριστικών μέτρων» σε άτομα και οντότητες που συνδέονται με το ρωσικό περίπτερο. «Αυτό που εκτυλίσσεται… είναι πολύ περισσότερο από μια πολιτιστική διαμάχη», αναφέρουν στην επιστολή τους προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, την επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, και τον Υπουργό Εξωτερικών της Κύπρου, Κωνσταντίνο Κόμπο. Περιγράφουν την απόφαση ως «δοκιμασία του κατά πόσον η Ευρωπαϊκή Ένωση εννοεί αυτά που λέει – για την Ουκρανία, για τις αξίες και για το κράτος δικαίου».
Η παρέμβαση αυτή ανεβάζει τους τόνους σε μια διαμάχη που ξεκίνησε νωρίτερα αυτόν τον μήνα, όταν το Ίδρυμα της Μπιενάλε επιβεβαίωσε την επιστροφή της Ρωσίας για πρώτη φορά μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Η απόφαση έχει ήδη προκαλέσει την καταδίκη από περισσότερες από 20 ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και προειδοποιήσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι θα μπορούσε να επανεξετάσει – και ενδεχομένως να αποσύρει – τη χρηματοδότηση της εκδήλωσης.
Οι ευρωβουλευτές υποστηρίζουν ότι τα κονδύλια της ΕΕ – που ανέρχονται σε περίπου 2 εκατομμύρια ευρώ για τρία χρόνια – δεν πρέπει να υποστηρίζουν «άμεσα ή έμμεσα» μια πλατφόρμα που θα μπορούσε να αποκαταστήσει τη διεθνή θέση της Ρωσίας. Ζητούν επίσης επανεξέταση της συμμόρφωσης με τις κυρώσεις για όσους εμπλέκονται στην οργάνωση του ρωσικού περιπτέρου, επικαλούμενοι φερόμενες διασυνδέσεις μεταξύ του επιτρόπου του και της Rostec, ενός ρωσικού κρατικού αμυντικού ομίλου. Προτρέπουν επιπλέον για στοχευμένα περιοριστικά μέτρα εναντίον οποιουδήποτε συνδέεται με το Κρεμλίνο ή την πολεμική του προσπάθεια.
Η Μπιενάλε υπερασπίστηκε την απόφασή της, υποστηρίζοντας ότι η τέχνη πρέπει να παραμείνει ένας χώρος διαλόγου, απαλλαγμένος από πολιτικούς αποκλεισμούς. Παράλληλα, η Ιταλία προσπάθησε να αποστασιοποιηθεί από το ίδρυμα. Ο Ιταλός Υπουργός Πολιτισμού, Alessandro Giuli, ζήτησε από την εκπρόσωπο της κυβέρνησης στο διοικητικό συμβούλιο της Μπιενάλε, Tamara Gregoretti, να παραιτηθεί, επικαλούμενος έλλειψη εμπιστοσύνης. Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, η Gregoretti απέτυχε να ενημερώσει τη Ρώμη για την πιθανή συμμετοχή της Ρωσικής Ομοσπονδίας και αργότερα την υποστήριξε, παρά τη διεθνή ευαισθησία του ζητήματος. Η Gregoretti δεν έχει παραιτηθεί.
Στον πυρήνα της διαμάχης βρίσκεται το ευρύτερο ερώτημα εάν οι πολιτιστικές πλατφόρμες μπορούν να παραμείνουν ουδέτερες σε καιρό πολέμου. Για τη Μπιενάλε, η απάντηση ήταν ναι. Για έναν αυξανόμενο αριθμό ευρωπαίων πολιτικών, αυτή η στάση δεν είναι πλέον βιώσιμη. «Η πολιτική, η ηθική και η νομική υπόθεση είναι σαφής», έγραψαν οι ευρωβουλευτές. «Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι δράση».
