Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέστη μία ακόμα δικαστική ήττα σε υπόθεση που αφορά την πρόσβαση σε έγγραφα, με το Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργο να την κρίνει ότι αρνήθηκε αδικαιολόγητα σε μη κυβερνητική οργάνωση την πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με την έγκριση ενός αμφιλεγόμενου φυτοφαρμάκου. Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί ένα νέο πλήγμα για την Κομισιόν στον τομέα της διαφάνειας.
σχετικά άρθρα
Η υπόθεση αφορά την προσφυγή της περιβαλλοντικής οργάνωσης ClientEarth, η οποία το 2021 ζήτησε να της παρασχεθούν έγγραφα σχετικά με την ανανέωση της έγκρισης της κυπερμεθρίνης, μιας ουσίας γνωστής για τις βλαβερές επιπτώσεις της στις μέλισσες και τα ψάρια. Η Επιτροπή είχε αρνηθεί την πρόσβαση στα εν λόγω έγγραφα, υποστηρίζοντας ότι η δημοσιοποίησή τους θα μπορούσε να διαταράξει την εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών μελών και να επηρεάσει αρνητικά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Ωστόσο, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την αιτιολογία της Επιτροπής, τονίζοντας ότι κάθε κίνδυνος σοβαρής υπονόμευσης της διαδικασίας λήψης αποφάσεων πρέπει να είναι «ευλόγως προβλέψιμος και όχι αμιγώς υποθετικός». Με άλλα λόγια, το Δικαστήριο έκρινε ότι εναπόκειται στην Επιτροπή να αιτιολογήσει πειστικά πώς η διάθεση των εγγράφων θα έθετε σε κίνδυνο την εν λόγω διαδικασία.
Η απόφαση αυτή έχει ευρύτερες επιπτώσεις για τον έλεγχο της λήψης αποφάσεων στην ΕΕ, καθώς θέτει όρια στην ικανότητα της Επιτροπής να διατηρεί εμπιστευτικές τις θέσεις των κρατών μελών. Επίσης, προστίθεται σε μια σειρά υποθέσεων που εξετάζουν το εύρος των κανόνων διαφάνειας, ιδίως όταν οι θεσμοί προβάλλουν ως επιχείρημα ότι η αποκάλυψη πληροφοριών θα μπορούσε να διαταράξει τις εσωτερικές τους συζητήσεις.
Η ClientEarth χαιρέτισε την απόφαση ως μια «σημαντική νίκη για τη διαφάνεια και τη φύση», με τη δικηγόρο της οργάνωσης, Anne Friel, να δηλώνει ότι «η σημερινή απόφαση αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τη λογοδοσία και την καλύτερη προστασία της φύσης, συμπεριλαμβανομένων των ζωτικών επικονιαστών όπως οι μέλισσες».
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που το Γενικό Δικαστήριο κρίνει την Επιτροπή ανεπαρκή σε θέματα διαφάνειας. Τον Μάιο του 2025, το Δικαστήριο είχε κρίνει ότι η Επιτροπή είχε εσφαλμένα αρνηθεί την πρόσβαση στα γραπτά μηνύματα που ανταλλάχθηκαν μεταξύ του CEO της Pfizer, Άλμπερτ Μπουρλά, και της Προέδρου της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά τη διάρκεια της πανδημίας του Covid. Το 2024, είχε επίσης αποφανθεί ότι η Επιτροπή δεν ήταν αρκετά διαφανής στη δημοσίευση των συμβάσεων εμβολίων κατά του Covid, επιλέγοντας να παραλείψει μεγάλα μέρη των εγγράφων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν ανταποκρίθηκε άμεσα στο αίτημα για σχολιασμό, ενώ διατηρεί το δικαίωμα να ασκήσει έφεση κατά της απόφασης στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο εντός των επόμενων δύο μηνών και δέκα ημερών.
