Οι χώρες μέλη του ΝΑΤΟ ανακοίνωσαν την άρνησή τους να συμμετάσχουν στο σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ. Αντ’ αυτού, προτείνουν την ανάληψη δράσης μόνο μετά την ολοκλήρωση των εχθροπραμιών, μία στάση που αναμένεται να προκαλέσει δυσαρέσκεια στον Ρεπουμπλικάνο πρόεδρο και να εντείνει τις σχέσεις εντός της Συμμαχίας.
σχετικά άρθρα
Ο Πρόεδρος Τραμπ είχε δηλώσει πως ο αμερικανικός στρατός θα συνεργαστεί με άλλες χώρες για τον περιορισμό της θαλάσσιας κυκλοφορίας στο Στενό, έπειτα από την αποτυχία των συνομιλιών μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών το περασμένο Σαββατοκύριακο για τον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν. Ο αμερικανικός στρατός διευκρίνισε αργότερα ότι ο προτεινόμενος αποκλεισμός, ο οποίος επρόκειτο να ξεκινήσει στις 17:00 ώρα Ελλάδας, θα αφορά αποκλειστικά πλοία με προορισμό ή προέλευση τα ιρανικά λιμάνια. Από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, το Ιράν έχει ουσιαστικά αποκλείσει τη διέλευση στο Στενό για όλα τα ξένα πλοία, επιτρέποντας μόνο τη διέλευση των δικών του, με αναλυτές να εκτιμούν πως επιδιώκει να μονιμοποιήσει τον έλεγχο και να επιβάλει τέλη. Ο Τραμπ είχε δηλώσει σε ανάρτησή του στο Truth Social: «Ο αποκλεισμός θα ξεκινήσει σύντομα. Και άλλες χώρες θα συμμετάσχουν σε αυτόν τον αποκλεισμό».
Ωστόσο, σύμμαχοι των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, όπως η Βρετανία και η Γαλλία, κατέστησαν σαφές ότι δεν προτίθενται να εμπλακούν στη σύγκρουση. Αντιθέτως, εργάζονται σε μια πρωτοβουλία με στόχο την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας σε μια περιοχή στρατηγικής σημασίας, από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου. Η στάση αυτή προσθέτει ένα ακόμη σημείο τριβής με τον Πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος έχει απειλήσει με αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ και εξετάζει τη μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, μετά την άρνηση ορισμένων χωρών να επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου τους για επιθέσεις κατά του Ιράν.
Σε δηλώσεις του στο BBC, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ τόνισε: «Δεν υποστηρίζουμε τον αποκλεισμό. Η απόφασή μου είναι απολύτως ξεκάθαρη: όποια κι αν είναι η πίεση – και υπήρξε αρκετά σημαντική πίεση – δεν πρόκειται να παρασυρθούμε στον πόλεμο».
Διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Reuters ανέφεραν ότι ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ενημέρωσε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για το αίτημα του Τραμπ για συγκεκριμένες δεσμεύσεις σχετικά με τη διασφάλιση του Στενού του Ορμούζ. Ο Ρούτε είχε επισημάνει στις 9 Απριλίου ότι το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να αναλάβει ρόλο στην περιοχή, εφόσον όλα τα 32 μέλη του συμφωνήσουν στη συγκρότηση κοινής αποστολής. Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν δηλώσει πρόθυμες να συμμετάσχουν, υπό τον όρο της επίτευξης διαρκούς παύσης των εχτοπραξιών και μιας συμφωνίας με το Ιράν για την ασφάλεια των πλοίων τους.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα X ότι η Γαλλία θα διοργανώσει διάσκεψη με τη Βρετανία και άλλες χώρες για τη δημιουργία πολυεθνικής αποστολής με στόχο την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Στενό. «Αυτή η αυστηρά αμυντική αποστολή, διακριτή από τους εμπλεκόμενους στη σύγκρουση, θα αναπτυχθεί μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες», υπογράμμισε ο Μακρόν.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Στάρμερ εξήγησε στο βρετανικό κοινοβούλιο ότι η πρωτοβουλία στοχεύει στη θέσπιση κανόνων ασφαλούς διέλευσης και στον συντονισμό στρατιωτικών πλοίων που θα συνοδεύουν δεξαμενόπλοια. «Πρόκειται για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας και τη στήριξη της ελευθερίας των θαλάσσιων μεταφορών μόλις τερματιστεί η σύγκρουση. Κοινός μας στόχος είναι ένα συντονισμένο, ανεξάρτητο, πολυεθνικό σχέδιο», τόνισε ο Στάρμερ.
Σύμφωνα με γαλλική διπλωματική πηγή, συνάντηση για την κατάρτιση των σχεδίων της αποστολής, με τη συμμετοχή περίπου 30 χωρών, θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί εντός της Πέμπτης στο Παρίσι ή στο Λονδίνο. Τα πολεμικά πλοία θα παρέχουν αίσθημα ασφάλειας χωρίς να εμπλέκονται σε εχθροπραξίες, ανέφερε η ίδια πηγή, προσθέτοντας ότι το Ιράν και οι ΗΠΑ θα ενημερωθούν για την αποστολή, χωρίς ωστόσο να συμμετέχουν άμεσα.
Τέλος, άλλη ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με το αν ο Πρόεδρος Τραμπ θα αντιμετωπίσει θετικά μια τέτοια πρωτοβουλία, δεδομένου ότι έχει ήδη διατάξει τον αποκλεισμό του Στενού. «Με δεδομένο ότι ο Τραμπ χρησιμοποιεί πλέον το Στενό ως δικό του μοχλό πίεσης, θα θέλει μια αποστολή εκεί;», διερωτήθηκε η πηγή.
