Το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσε ότι, κατόπιν του τερματισμού των «απειλών από τους επιτιθέμενους» και στο πλαίσιο νέων διαδικασιών, η ασφαλής και σταθερή διέλευση μέσω του Στενού του Ορμούζ θα καταστεί εφικτή. Οι εξελίξεις αυτές συμπίπτουν με πληροφορίες από πακιστανική πηγή, η οποία συμμετέχει ως μεσολαβητής στις διαπραγματεύσεις, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκονται κοντά στην επίτευξη συμφωνίας για ένα μονοσέλιδο υπόμνημα, το οποίο θα μπορούσε να σηματοδοτήσει το τέλος του πολέμου στον Κόλπο.
σχετικά άρθρα
Η πακιστανική πηγή επιβεβαίωσε την ακρίβεια δημοσιεύματος του αμερικανικού μέσου Axios σχετικά με το προτεινόμενο υπόμνημα. Το ρεπορτάζ του Axios είχε βασιστεί σε δηλώσεις δύο Αμερικανών αξιωματούχων και δύο άλλων προσώπων με γνώση των συνομιλιών. «Θα το ολοκληρώσουμε πολύ σύντομα. Είμαστε κοντά», δήλωσε η πακιστανική πηγή. Το Πακιστάν φιλοξένησε τον προηγούμενο μήνα τις μοναδικές μέχρι στιγμής ειρηνευτικές συνομιλίες για τον πόλεμο στην περιοχή και συνεχίζει να διαβιβάζει προτάσεις μεταξύ των δύο πλευρών.
Οι πληροφορίες περί πιθανής συμφωνίας είχαν άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές. Οι τιμές του πετρελαίου Brent υποχώρησαν κατά περισσότερο από 8%, φτάνοντας περίπου τα 100 δολάρια το βαρέλι. Ταυτόχρονα, οι διεθνείς αγορές μετοχών κατέγραψαν άνοδο, ενώ οι αποδόσεις των ομολόγων μειώθηκαν, αντανακλώντας την αισιοδοξία για τον ενδεχόμενο τερματισμό του πολέμου που έχει προκαλέσει αναταράξεις στην ενεργειακή αγορά.
Αιτήματα για σχόλιο από το Reuters προς τον Λευκό Οίκο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και Ιρανούς αξιωματούχους παρέμειναν αναπάντητα. Ωστόσο, το αμερικανικό δίκτυο CNBC μετέδωσε ότι εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε πως η Τεχεράνη αξιολογεί μία αμερικανική πρόταση 14 σημείων.
Κατά το Axios, ο Λευκός Οίκος εκτιμά ότι βρίσκεται κοντά στην επίτευξη ενός μονοσέλιδου υπομνήματος για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν. Το δημοσίευμα αυτό ήρθε λίγες ώρες μετά την απόφαση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αναστείλει την τριήμερη ναυτική επιχείρηση με στόχο το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Σύμφωνα με το Axios, οι ΗΠΑ αναμένουν απαντήσεις από την Τεχεράνη επί κρίσιμων ζητημάτων εντός 48 ωρών. Το προτεινόμενο μονοσέλιδο υπόμνημα, αποτελούμενο από 14 σημεία, προβλέπει, μεταξύ άλλων, μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου από το Ιράν, άρση των αμερικανικών κυρώσεων και αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων. Επίσης, προβλέπεται σταδιακή άρση των περιορισμών στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ. Οι διαπραγματεύσεις για το υπόμνημα διεξάγονται μεταξύ των Αμερικανών απεσταλμένων Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ και Ιρανών αξιωματούχων, είτε απευθείας είτε μέσω μεσολαβητών.
Στην παρούσα φάση, το υπόμνημα προβλέπει τον επίσημο τερματισμό του πολέμου στην περιοχή και την έναρξη μιας 30ήμερης περιόδου διαπραγματεύσεων για μία πιο αναλυτική συμφωνία. Αυτή θα αφορά το άνοιγμα των Στενών, τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι περιορισμοί της Τεχεράνης στη ναυσιπλοΐα και ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός θα αρθούν σταδιακά. Αμερικανός αξιωματούχος, επικαλούμενος το Axios, δήλωσε ότι, σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών, οι ΗΠΑ θα διατηρούν το δικαίωμα να επαναφέρουν τον αποκλεισμό ή να επανεκκινήσουν στρατιωτικές ενέργειες.
Νωρίτερα, ο Πρόεδρος Τραμπ είχε ανακοινώσει την προσωρινή αναστολή της επιχείρησης «Project Freedom», η οποία είχε ξεκινήσει την Κυριακή με σκοπό τη συνοδεία πλοίων μέσω των αποκλεισμένων Στενών. Η αποστολή αυτή δεν είχε επιτύχει την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας, αντιθέτως προκάλεσε νέο κύμα ιρανικών επιθέσεων σε πλοία και στόχους σε γειτονικές χώρες. Ένα πρόσφατο περιστατικό περιελάμβανε πλήγμα σε πλοίο γαλλικής ναυτιλιακής εταιρείας στα Στενά, με τραυματισμένα μέλη του πληρώματος να απομακρύνονται για περίθαλψη.
Ο Πρόεδρος Τραμπ αιτιολόγησε την παύση της επιχείρησης επικαλούμενος «σημαντική πρόοδο» στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, χωρίς να παράσχει περαιτέρω διευκρινίσεις. Μέσω ανάρτησής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δήλωσε: «Έχουμε αμοιβαία συμφωνήσει ότι, ενώ ο αποκλεισμός παραμένει σε ισχύ, το Project Freedom θα τεθεί προσωρινά σε παύση ώστε να διαπιστωθεί αν η συμφωνία μπορεί να οριστικοποιηθεί και να υπογραφεί». Ο Τραμπ είχε ξεκινήσει την επιχείρηση μετά την απόρριψη προηγούμενης ιρανικής πρότασης, επίσης 14 σημείων, η οποία προέβλεπε αναβολή των συζητήσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα μέχρι τη λήξη του πολέμου και τη διευθέτηση της ναυτιλιακής κρίσης.
Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αρακτσί, κατά την επίσκεψή του στην Κίνα, απέφυγε να σχολιάσει τις δηλώσεις του Τραμπ, αλλά υπογράμμισε ότι η Τεχεράνη επιδιώκει «μια δίκαιη και ολοκληρωμένη συμφωνία».
