Ελλάδα-Αλβανία: Νέα τριβή για δικαιώματα μειονότητας
Πιθανή αναζωπύρωση διμερούς τριβής μεταξύ Αθήνας και Τιράνων αναδεικνύεται με επίκεντρο την προστασία των δικαιωμάτων και των περιουσιών της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας στην Αλβανία.
Αφορμή στάθηκαν βίαια επεισόδια που σημειώθηκαν το Σάββατο στο Ζβέρνετς, καθώς και οι επακόλουθες αντιδράσεις των δύο πλευρών, με προφορικό διάβημα από την Αθήνα και δηλώσεις από τον Έντι Ράμα, οι οποίες δεν έκλεισαν το ζήτημα.
Παρά το γεγονός ότι το συγκεκριμένο συμβάν δεν σχετιζόταν με γη ομογενών στην Αλβανία, η ελληνική πλευρά επέλεξε να κινηθεί προληπτικά σε υψηλούς τόνους. Ζητήθηκε η απόδοση ευθυνών για τον τραυματισμό του Έλληνα πολίτη και η πλήρης τήρηση του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των περιουσιών της ομογένειας.
Στην αυστηρή ανακοίνωσή της, η Αθήνα υπογράμμισε επιπλέον τη σημασία της αποτελεσματικής προστασίας προστατευόμενων περιβαλλοντικών περιοχών στο πλαίσιο ευθυγράμμισης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Τονίστηκε ότι η συμμόρφωση προς αυτό αποτελεί προϋπόθεση για την πρόοδο της ενταξιακής διαδικασίας.
Η επιλογή της Αθήνας είναι να κινηθεί σε αυστηρούς τόνους, σηματοδοτώντας την απουσία ανοχής για την παραμικρή παραβίαση δικαιώματος και περιουσίας ομογενών από πλευράς Τιράνων, ιδίως καθ’ οδόν προς την πορεία της γειτονικής χώρας προς την ευρωπαϊκή οικογένεια, με την ένταξή της να εξαρτάται ευθέως από την ελληνική (ή μη) συναίνεση.
Το κατά πόσο πρόκειται για ένα ζήτημα που δεν θα αποτελέσει αιτία για νέο «πάγο» στις σχέσεις Ελλάδας – Αλβανίας θα φανεί σχετικά άμεσα. Αυτό μπορεί να συμβεί είτε μέσω νέων επεξηγηματικών δηλώσεων που πιθανώς να προκύψουν και να διαλύσουν πλήρως τις ανησυχίες, είτε μέσω διμερών επισκέψεων όπου μπορεί να επαναβεβαιωθεί η εμπιστοσύνη και η πρόθεση για ειλικρινή συνεργασία.
Το πιο άμεσο ελληνοαλβανικό τετ α τετ έχει «κλειδώσει» για τις 8 και 9 Ιουνίου. Κατά το διήμερο αυτό, ο πρόεδρος του αλβανικού κοινοβουλίου προγραμματίζει να επισκεφθεί την ελληνική πρωτεύουσα, όπου (εκτός απροόπτου) θα γίνει δεκτός από τον Νικήτα Κακλαμάνη, ενώ σχεδιασμός υπάρχει και για επαφές με τον Κωνσταντίνο Τασούλα και τον Γιώργο Γεραπετρίτη.
Επόμενος «σταθμός» για τις σχέσεις των δύο χωρών είναι η προαναγγελθείσα επίσκεψη του επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας εντός Ιουνίου στα Τίρανα. Η επίσκεψη εντάσσεται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας που έχει αναλάβει η Ελλάδα ως επισπεύδουσα χώρα για τη στρατηγική, ευρωπαϊκή επιλογή διεύρυνσης της ΕΕ με την ένταξη των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων και με ορίζοντα πάντα το εξάμηνο της ελληνικής προεδρίας στο Συμβούλιο της ΕΕ (Ιούλιος 2027 – Δεκέμβριος 2027).
Συμφέρον και των δύο πλευρών πάντως, είναι να «σβήσει» η φωτιά που άναψε το Σαββατοκύριακο όσο πιο γρήγορα γίνεται. Τα επεισόδια ξεκίνησαν κατά τη διάρκεια κινητοποιήσεων κατοίκων οι οποίοι διαμαρτύρονταν εναντίον επένδυσης των Τζάρεντ Κούσνερ και Ιβάνκα Τραμπ για ανάπτυξη πολυτελών ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων.
Ωστόσο, προσώρας δεν δείχνει να βοηθά την κατάσταση ούτε ο προθάλαμος του προεκλογικού κλίματος στον οποίο μοιάζει να έχει εισέλθει η Ελλάδα με την ανάμειξη και τρίτων πια στο ζήτημα (βλέπε Αλέξης Τσίπρας) αλλά ούτε και η προφορική διατύπωση σχολίων που προκαλούν καχυποψία και καταρρίπτονται εύκολα δηλητηριάζοντας το καλό κλίμα που είχε εσχάτως εμπεδωθεί διμερώς.