Η ταχεία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης προκαλεί έντονες ανησυχίες στην αγορά εργασίας, με εργαζόμενους από διαφορετικούς κλάδους να δηλώνουν ότι αισθάνονται «απαξιωμένοι» και να προειδοποιούν για πτώση στην ποιότητα της εργασίας.
σχετικά άρθρα
Πρόσφατη ανάλυση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου εκτιμά ότι περίπου το 40% των θέσεων εργασίας παγκοσμίως θα επηρεαστούν από την τεχνητή νοημοσύνη. Η επικεφαλής του οργανισμού, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, έχει χαρακτηρίσει την εξέλιξη αυτή «σαν ένα τσουνάμι που χτυπά την αγορά εργασίας».
Εκδόσεις: Λιγότερα χρήματα, περισσότερη δουλειά
Η 55χρονη Κρίστι (ψευδώνυμο), επιμελήτρια ακαδημαϊκών κειμένων στο Ηνωμένο Βασίλειο, συμμετείχε σε πρόγραμμα «εκπαίδευσης βοηθών επιμελητών», χωρίς να γνωρίζει ότι επρόκειτο για σύστημα τεχνητής νοημοσύνης.
Όπως αναφέρει στον Guardian, αρχικά πίστεψε ότι επρόκειτο για εκπαίδευση νέων επαγγελματιών λόγω έλλειψης εξειδικευμένων επιμελητών. Στη συνέχεια όμως κλήθηκε να διορθώνει λάθη που – όπως αποδείχθηκε – προέρχονταν από ΑΙ, τα οποία περιλάμβαναν αχρείαστα σημεία στίξης ή λανθασμένες αλλαγές ονομάτων χωρών.
Λίγους μήνες αργότερα ενημερώθηκε ότι τα κείμενα θα προεπεξεργάζονται από ΑΙ και η αμοιβή της θα μειωθεί. Όπως σημειώνει, πλέον εργάζεται περισσότερες ώρες διορθώνοντας λάθη μηχανής, ενώ αμείβεται λιγότερο από ό,τι όταν επιμελούνταν κείμενα από την αρχή. Η ίδια κάνει λόγο για «απαξίωση» και «προδοσία», προσθέτοντας ότι αρκετοί συνάδελφοί της έχουν παραιτηθεί.
Υγεία: Χρήσιμα εργαλεία, αλλά με περιορισμούς
Στον χώρο της υγείας, ο Μαρκ Τόμπερτ, 51 ετών, σύμβουλος παρηγορητικής φροντίδας στο Velindre University NHS Trust στο Κάρντιφ, συμμετείχε σε πιλοτικό πρόγραμμα chatbot για ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο.
Το σύστημα, με την ονομασία Rita, εκπαιδεύτηκε με κατευθυντήριες οδηγίες και συχνές ερωτήσεις ασθενών. Σύμφωνα με τον Τόμπερτ, περίπου το 50% των απαντήσεων ήταν ικανοποιητικές, όμως το chatbot δυσκολευόταν με λανθασμένη προφορά ή ορθογραφία φαρμάκων, διαλέκτους και διαφορετικές διατυπώσεις ερωτήσεων.
Το πρόγραμμα χρησιμοποιήθηκε με προειδοποιήσεις και παραπομπές σε επίσημο υλικό του νοσοκομείου, πριν διακοπεί λόγω έλλειψης χρηματοδότησης. Ο Τόμπερτ εκτιμά ότι η ΑΙ μπορεί να βοηθήσει στη μείωση διοικητικών καθηκόντων, αλλά δεν θεωρεί ότι μπορεί να υποκαταστήσει τη φυσική παρουσία, τη γλώσσα του σώματος και τη διαπροσωπική επικοινωνία.
Μεταφράσεις: Αμφισβητούμενη εξοικονόμηση χρόνου
Ο Φίλιπ (ψευδώνυμο), 45 ετών, μεταφραστής στο Νιου Τζέρσεϊ, κλήθηκε να εκπαιδεύσει μηχανές μετάφρασης που, όπως λέει, «οι προϊστάμενοι θέλουν να μας αντικαταστήσουν με αυτές επειδή κοστίζουν λιγότερο».
Παρά τη βελτίωση των αποτελεσμάτων τα τελευταία τέσσερα χρόνια, υποστηρίζει ότι τα κείμενα παραμένουν τυποποιημένα και αναξιόπιστα, απαιτώντας έλεγχο λέξη προς λέξη. Κατά την εκτίμησή του, η χρήση ΑΙ δεν εξοικονομεί χρόνο σε σχέση με την άμεση μετάφραση και οδηγεί σε συνολική πτώση ποιότητας.
Μάρκετινγκ: «Εκπαίδευσα τον αντικαταστάτη μου»
Ο Τζο (ψευδώνυμο), 50 ετών, βραβευμένος κειμενογράφος μάρκετινγκ στο Μιλγουόκι, ανέλαβε το 2025 τη δημιουργία «ροών εργασίας» και εγχειριδίων βέλτιστων πρακτικών για τη χρήση ΑΙ στην εταιρεία του. Δύο εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση του έργου, απολύθηκε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μεγάλο μέρος της δουλειάς του ανατέθηκε σε νεότερους εργαζομένους που χρησιμοποιούν πλέον τα εργαλεία ΑΙ βάσει των οδηγιών που ο ίδιος συνέταξε. Περιγράφει την εμπειρία ως «σκάψιμο του ψηφιακού σου τάφου».
Μαθηματικά: Ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη
Στον ακαδημαϊκό χώρο, ο Φιλίππο, 44 ετών, αναπληρωτής καθηγητής μαθηματικών στη Γαλλία, συνεργάζεται με νεοφυείς επιχειρήσεις για την ανάπτυξη μοντέλων που αποδεικνύουν θεωρήματα με ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση, αξιοποιώντας το λογισμικό Lean.
Όπως σημειώνει, τα εργαλεία γίνονται ολοένα και ισχυρότερα και θεωρεί ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία η φύση της εργασίας των μαθηματικών θα έχει αλλάξει ριζικά. Η ΑΙ ενδέχεται να αναλάβει χρονοβόρα βοηθητικά καθήκοντα, αν και ο ίδιος δεν αισθάνεται άμεση απειλή για τη θέση του, ιδίως λόγω της διδακτικής του δραστηριότητας.
Παγκόσμια ανησυχία
Οι εμπειρίες αυτές αντικατοπτρίζουν μια ευρύτερη ανησυχία για τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην εργασία, τόσο σε επίπεδο ποιότητας όσο και ασφάλειας απασχόλησης. Αν και σε ορισμένους τομείς η ΑΙ θεωρείται εργαλείο υποστήριξης, σε άλλους προκαλεί ανασφάλεια, μειώσεις αμοιβών και απολύσεις.
Με δεδομένες τις προβλέψεις ότι σχεδόν οι μισές θέσεις εργασίας παγκοσμίως θα επηρεαστούν, η συζήτηση για το πώς θα ενσωματωθεί η τεχνητή νοημοσύνη στην αγορά εργασίας παραμένει ανοιχτή – και κρίσιμη για το μέλλον της απασχόλησης.
