Μια επισκόπηση των εξελίξεων σε μια σειρά από χώρες, ιδίως στις τέσσερις μεγαλύτερες και ισχυρότερες – Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο – αποκαλύπτει ένα συνεπές μοτίβο. Το σύνολο των δημοσκοπήσεων και οι περισσότερες επιμέρους εκλογικές αναμετρήσεις (τοπικές, δημοτικές και περιφερειακές) καταδεικνύουν την ενισχυμένη θέση της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη, η οποία επιδιώκει να αναλάβει τα ηνία της διακυβέρνησης. Πρόκειται για μια διαδικασία που έχει ξεκινήσει εδώ και πολλά χρόνια, αλλά επιταχύνεται από τις πρόσφατες καταιγιστικές εξελίξεις, προδιαγράφοντας ένα μέλλον διαφορετικό από όσα έχουν προηγηθεί.
σχετικά άρθρα
Πράγματι, η πανδημία της Covid-19 και η κρίση που τη συνόδευσε, ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι συνέπειές του, καθώς και η επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν και η απειλή ενός γενικευμένου ενεργειακού και οικονομικού σοκ, συνθέτουν ένα σκηνικό που, όπως φαίνεται, ευνοεί την επέλαση της Ακροδεξιάς. Ιδιαίτερα εκείνων των τμημάτων της που κατάφεραν να απεγκλωβιστούν εγκαίρως από την «παγίδα του Τραμπ», λαμβάνοντας αποστάσεις από την πολιτική του και ερχόμενοι σε επαφή με το αναγεννημένο ρεύμα του αντιαμερικανισμού στην Ευρώπη.
Σε αυτό το πλαίσιο, το 2027 είναι πιθανό να αποδειχθεί μια καθοριστική χρονιά για το πολιτικό σκηνικό της Ευρώπης. Είναι δεδομένο ότι κατά τη διάρκειά του θα διεξαχθούν εκλογές σε δύο από τις τέσσερις προαναφερθείσες χώρες – στη Γαλλία την άνοιξη και στην Ιταλία (πιθανότατα) το φθινόπωρο. Την ίδια στιγμή, δεν αποκλείονται ανατροπές και στις άλλες δύο. Αρχικά στη Βρετανία, όπου ο Κιρ Στάρμερ φαίνεται να αντιμετωπίζει αβεβαιότητα ως προς τη διάρκεια της θητείας του. Στη συνέχεια, στη Γερμανία, όπου, παρόλο που η κυβέρνηση έχει θεωρητικά άλλα δυόμισι χρόνια ζωής, ο Φρίντριχ Μερτς δεν εμφανίζεται ικανός να εγγυηθεί τη μακροβιότητά της. Η πολιτική συγκυρία οδηγεί σε σημαντικές ανακατατάξεις, με την Ακροδεξιά να αποτελεί το επίκεντρο του ενδιαφέροντος.
Γερμανία: Η Εναλλακτική σε θέση «οδηγού»
Ο πόλεμος στο Ιράν φαίνεται να αποτέλεσε σημείο καμπής για την επιρροή της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD). Παρά το αρχικό μούδιασμα και τη συσπείρωση γύρω από τον καγκελάριο, η αμφιλεγόμενη στάση που τήρησε έναντι των ΗΠΑ, σε συνδυασμό με την ξεκάθαρη καταδίκη της αμερικανικής επίθεσης από το ηγετικό δίδυμο του κόμματος, τον Τίνο Χρουπάλα και την (θεωρούμενη ως ακραία φιλοαμερικανή μέχρι πρόσφατα) Άλις Βάιντελ, του έδωσαν μεγάλη ώθηση.
Πράγματι, σύμφωνα με τον μέσο όρο των πιο πρόσφατων δημοσκοπήσεων, η AfD φέρεται να συγκεντρώνει ποσοστό της τάξεως του 26,8%, έναντι 23,7% της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU/CSU) του Φρ. Μερτς – με εμφανή, μάλιστα, την αυξητική τάση για την πρώτη και την περαιτέρω πτώση για τη δεύτερη. Η παραπάνω εικόνα επιβεβαιώθηκε στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις που έχουν διεξαχθεί φέτος σε ισάριθμα κρατίδια, ενώ κάτι ανάλογο αναμένεται πως θα γίνει και στις επόμενες τρεις, ως το τέλος του έτους.
Έτσι, αν και οι επόμενες εκλογές απέχουν θεωρητικά πολύ (2029), ενώ το σύνολο των κοινοβουλευτικών κομμάτων αποκλείει συνεργασία με την AfD, ο πολιτικός χρόνος που απομένει είναι πολύς και επαρκής για τη μεγάλη ανατροπή.
Γαλλία: Λεπέν και Μπαρντελά έτοιμοι για όλα
Οι δικαστές έχουν ανακοινώσει την 7η Ιουλίου ως την ημέρα που θα δημοσιοποιήσουν την ετυμηγορία τους για την έφεση που έχει ασκήσει η Μαρίν Λεπέν στην απόφαση με την οποία καταδικάζεται για διαφθορά και της στερείται το δικαίωμα συμμετοχής στις επόμενες προεδρικές εκλογές. Ακόμη κι αν αυτή απορριφθεί, πάντως, ο βέβαιος διάδοχός της, ο Ζορντάν Μπαρντελά, εμφανίζεται να έχει εξίσου πολλές, αν όχι περισσότερες, πιθανότητες όχι απλώς να θριαμβεύσει στον πρώτο γύρο, αλλά να επικρατήσει των αντιπάλων του στον δεύτερο και να διαβεί την πόρτα του Μεγάρου των Ηλυσίων.
Την ίδια στιγμή, το κόμμα τους, η Εθνική Συσπείρωση, προηγείται καθαρά σε όλες τις δημοσκοπήσεις, με ποσοστά που ξεπερνούν κατά πολύ το 30%. Κι αυτό είναι επίσης σημαντικό, καθώς το σενάριο των πρόωρων βουλευτικών εκλογών λίγο μετά τις προεδρικές, δηλαδή το καλοκαίρι του 2027, δείχνει να είναι το πιο πιθανό. Έτσι, η Γαλλία κινείται σαφώς στους ρυθμούς της Ακροδεξιάς, η οποία διεμβολίζει και τα μεσαία στρώματα, ενώ εκμεταλλεύεται άριστα την κρίση ταυτότητας και ηγεσίας που μαστίζει τόσο το στρατόπεδο Μακρόν όσο και την κεντροαριστερή αντιπολίτευση.
Ιταλία: Η Μελόνι παραμένει το φαβορί
Μέχρι το δημοψήφισμα του περασμένου Μαρτίου για τη συνταγματική αναθεώρηση, η Ιταλία θεωρούνταν μια όαση πολιτικής σταθερότητας στην Ευρώπη και η πρωθυπουργός της, Τζόρτζια Μελόνι, συγκαταλεγόταν ανάμεσα στους πιο δημοφιλείς ηγέτες της Ευρώπης. Η καθαρή ήττα της, όμως, έδωσε το δικαίωμα στους δημοσκόπους να διερευνήσουν εκ νέου τις τάσεις στην ιταλική κοινωνία και στους πολιτικούς της αντιπάλους να την αμφισβητήσουν πιο έντονα, θεωρώντας πως είναι ευάλωτη. Η αλήθεια, βεβαίως, είναι κάπως διαφορετική, τουλάχιστον για την ώρα. Το 46% που συγκέντρωσε η αμφιλεγόμενη πρόταση της Μελόνι μπορεί να μην της διασφάλισε την πλειοψηφία, έδειξε όμως πως διατηρεί σημαντική επιρροή στους συμπατριώτες της. Επίσης, όλες σχεδόν οι έρευνες αποτυπώνουν το προβάδισμα του κόμματός της, Αδέλφια της Ιταλίας, και μάλιστα με ποσοστό υψηλότερο σε σύγκριση με το 26% που είχε λάβει στις εκλογές του 2022. Κι αυτό, ενώ οι βασικοί της αντίπαλοι, οι Δημοκρατικοί και το Κίνημα των 5 Αστέρων, δεν εμφανίζουν κάποια ιδιαίτερη τάση ενίσχυσης της δικής τους δύναμης.
Έτσι, το σενάριο μιας νέας κυβέρνησης συνασπισμού στην Ιταλία υπό τη Μελόνι παραμένει σήμερα το πιο ισχυρό.
Βρετανία: Από το Brexit στην Ντάουνινγκ Στριτ;
Στις βουλευτικές εκλογές που έγιναν τον Ιούλιο του 2024, το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ, του ανθρώπου ο οποίος έχει ταυτίσει την πολιτική του διαδρομή με το Brexit, διαμορφώθηκε στο 14%, χαρίζοντάς του την τρίτη θέση, πίσω από τους Εργατικούς και τους Συντηρητικούς. Σήμερα, όμως, λιγότερο από δύο χρόνια μετά, τα δεδομένα έχουν αλλάξει και το πολιτικό σκηνικό της χώρας βρίσκεται μπροστά σε μια συνολική ανατροπή – ανάλογη εκείνης που συντελέστηκε στη Γαλλία πριν από περίπου μία δεκαετία, που οδήγησε Σοσιαλιστές και Ρεπουμπλικανούς σε θέση κομπάρσου.
Πράγματι, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το κόμμα του Φάρατζ έρχεται πρώτο στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων, με ποσοστό της τάξεως του 25%, ενώ ακολουθούν οι κυβερνώντες Εργατικοί με 17% και οι Τόρις με 18% – αμφότεροι, μάλιστα, βυθισμένοι σε κρίση. Έτσι, οι πιο σοβαροί αντίπαλοι του Φάρατζ είναι άλλοι: Αφενός, οι Πράσινοι, που καταγράφουν εντυπωσιακή άνοδο, αλλά δεν πείθουν ακόμη πως είναι σε θέση να αναλάβουν ευθύνη διακυβέρνησης. Αφετέρου, η έρευνα που διεξάγεται εις βάρος του για ένα «δώρο» 5 εκατ. στερλινών που έλαβε από μεγιστάνα των κρυπτονομισμάτων.
Αν περάσει τον σκόπελο, θα στοχεύσει στην εξουσία.
