Η Παγκόσμια Οργάνωση Εμπορίου (ΠΟΕ) βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, καθώς οι τελευταίες προσπάθειες για τη μεταρρύθμισή της ναυάγησαν κατά τη διάρκεια της υπουργικής διάσκεψης στην Υαουντέ του Καμερούν. Η αποτυχία αυτή ωθεί ολοένα και περισσότερες χώρες να αναζητήσουν νέους τρόπους για τη σύναψη εμπορικών συμφωνιών, παρακάμπτοντας τον χρονοβόρο και συχνά αναποτελεσματικό μηχανισμό συναίνεσης του οργανισμού.
σχετικά άρθρα
Οι συνομιλίες για τη μεταρρύθμιση του παγκόσμιου εμπορικού φορέα κατέρρευσαν την Κυριακή το βράδυ, εν μέσω αδιεξόδου μεταξύ της Ουάσιγκτον και της Βραζιλίας. Ένα σημαντικό σημείο τριβής ήταν η παράταση της απαγόρευσης δασμών στις ψηφιακές εισαγωγές, γνωστή ως μορατόριουμ του ηλεκτρονικού εμπορίου, το οποίο έληξε. Παρότι είναι απίθανο οι χώρες να επιβάλουν άμεσα δασμούς σε υπηρεσίες streaming, λογισμικό και ηλεκτρονικές συναλλαγές, η μη ανανέωσή του υπογραμμίζει την αδυναμία του ΠΟΕ να λάβει αποφάσεις.
Διπλωμάτες τονίζουν ότι η κατάσταση στην Υαουντέ αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για μεταρρύθμιση. Ο κανόνας της ομόφωνης συναίνεσης, που απαιτεί τη συμφωνία και των 166 μελών για την υιοθέτηση νέων μέτρων, έχει αποδειχθεί παράγοντας παράλυσης. Χώρες όπως η Ινδία και η Βραζιλία έχουν επανειλημμένα μπλοκάρει συμφωνίες, ακόμη και αν αυτές είχαν την υποστήριξη της πλειοψηφίας.
Αντιμέτωπες με το συνεχές αδιέξοδο, χώρες, κυρίως από τη Δύση, στρέφονται σε ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης: τη σύναψη «πλουραλιστικών» συμφωνιών. Αυτές οι συμφωνίες συνάπτονται μεταξύ μικρότερων ομάδων χωρών, εκτός του παραδοσιακού πλαισίου του ΠΟΕ, παρακάμπτοντας αποτελεσματικά τον κανόνα της συναίνεσης. Ήδη, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το μπλοκ CPTPP (με χώρες όπως ο Καναδάς, η Αυστραλία, το Μεξικό και το Ηνωμένο Βασίλειο) διερευνούν τη δημιουργία μιας συμμαχίας για το ψηφιακό εμπόριο.
Ο Αμερικανός εκπρόσωπος Εμπορίου, Τζέιμισον Γκριρ, υπερασπίστηκε το δασμολογικό καθεστώς των ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντάς το ως απαραίτητη διόρθωση ενός προβληματικού συστήματος. Επέμεινε σε μόνιμη απαγόρευση των ψηφιακών δασμών, συνδέοντας την έκβαση του μορατόριουμ με τη γενικότερη μεταρρύθμιση του ΠΟΕ, επισημαίνοντας ότι το μέλλον των εμπορικών διαπραγματεύσεων πιθανότατα θα είναι πολυμερές.
Παρά τις επικρίσεις ότι οι πλουραλιστικές συμφωνίες υπονομεύουν τον ρόλο του ΠΟΕ και κινδυνεύουν να κατακερματίσουν το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα, πολλοί υποστηρίζουν ότι αποτελούν τον μόνο εφικτό δρόμο προς την πρόοδο. Ο Κιθ Ρόκγουελ, πρώην εκπρόσωπος του ΠΟΕ, επισημαίνει ότι το προηγούμενο σύστημα GATT επέτρεπε στις χώρες να επιλέγουν ποιες συμφωνίες θα υπέγραφαν, γεγονός που, κατά την άποψή του, λειτουργούσε αποτελεσματικότερα. Χώρες όπως η Νότια Κορέα και η Χιλή έχουν ήδη δεσμευτεί να προχωρήσουν με μια συμφωνία για τη διευκόλυνση των επενδύσεων, παρά την έλλειψη ομόφωνης συναίνεσης.
Η κρίση στον ΠΟΕ σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή στο διεθνές εμπόριο. Καθώς το αδιέξοδο βαθαίνει, οι χώρες δεν περιμένουν πλέον το σύστημα να λειτουργήσει, αλλά αναζητούν εναλλακτικές οδούς, διαμορφώνοντας ένα νέο, πιο ευέλικτο, αλλά ενδεχομένως κατακερματισμένο, παγκόσμιο εμπορικό τοπίο.
